Onderzoekers van de HAN
András Ligeti
De ontwikkeling van humanoïden, op mensen lijkende robots, gaat erg snel. Veel hbo-professionals zullen ermee te maken krijgen. Door onderdelen voor, en functies van humanoïde robots te bouwen en testen doet András Ligeti voor de HAN ervaring op. András: “Het is belangrijk dat we nu bij deze ontwikkeling betrokken raken, want het is erg relevant voor de industrie.”
Waarom onderzoekt de HAN humanoïde robots?
András: “Robots worden in het productieproces al langere tijd toegepast. De HAN ondersteunt mkb-bedrijven bij de implementatie ervan. De ontwikkeling van humanoïden is een nieuwe trend op dit gebied. Werkvloeren en productieprocessen zijn ingericht op handmatig werk, waardoor humanoïde robots zonder ingrijpende aanpassingen in die omgevingen kunnen worden ingezet. Dit maakt ze een interessante optie om operators te ondersteunen of specifieke taken op de werkvloer over te nemen.
De snelle ontwikkeling die AI nu doormaakt, zal ook de toepassing van humanoïden bij bedrijven versnellen. Robots programmeren betekent nu nog dat je moet kunnen coderen. Daarvoor heb je dus specialistische kennis nodig. Als je de robot in gewone woorden kunt instrueren wat hij moet doen, zou dat grensverleggend zijn. AI maakt dat mogelijk. Dan is de deskundigheid om te programmeren niet meer nodig.
Ook zal het inzetten van een humanoïde veel veranderen in de manier van werken op de werkvloer. Hoe werken mensen samen met de robot? Wie doet wat? Wat moet je kunnen en weten? Dat zijn interessante vragen om met onze studenten te onderzoeken.
Onze ontwikkeling staat natuurlijk niet op zichtzelf. We werken en onderzoeken in meer projecten met bedrijven en andere hogescholen aan de werking en inzet van humanoïde robots.”
Met wie werk je samen?
“Het onderzoek vindt plaats in samenwerking tussen de 3 lectoraten van de HAN: het lectoraat Automotive Research, het lectoraat Smart Manufacturing en het lectoraat Media Design. Ook het iXperium Smart Industry is betrokken. In dit project werken ingenieurs met uiteenlopende specialismen met elkaar samen. Ik ben zelf werktuigbouwkundig ingenieur. In mijn thuisland Hongarije heb ik 4 jaar in de industrie gewerkt. Ik houd er nog steeds van om mijn handen te gebruiken en nieuwe ideeën te bedenken. Om dicht bij het werkveld te blijven moet je ook zelf dingen bouwen. In dit project doe ik dat samen met een collega die in de software is gespecialiseerd. Als werktuigbouwkundig ingenieur moet ik ook begrijpen waar een software-ingenieur mee bezig is. Natuurlijk hoef ik niet alle details te kennen, maar ik moet wel een globaal beeld hebben. Anders kunnen we niet met elkaar praten en begrijp ik niet echt wat zij aan het doen zijn.”
Hoe gaat de humanoïde eruit zien?
“We gebruiken 2 componenten waarover de HAN al beschikt. Een rijdend platform en een robotarm. Misschien bouwen we er een 2e arm op of voegen we meer sensoren toe. Ook gebruiken we bijvoorbeeld camera’s voor beeldherkenning. De humanoïde die wij ontwerpen zal er dus niet echt uitzien als een mens. Er zit bijvoorbeeld geen hoofd op. Of het dan wel echt een humanoïde is? Een officiële definitie van wanneer een robot aan deze kwalificatie voldoet is er niet. Er zullen verschillende typen ontstaan. Soms met 3 of 4 armen, omdat die nodig zijn voor speciale processen. Soms met een hoofd, soms niet.
Een van de moeilijkst te ontwerpen onderdelen is de hand. Een menselijke hand kan op 27 verschillende manieren bewegen. Dat is enorm lastig na te maken met motoren die metalen onderdelen bevatten. En is dat wel de moeite waard? Er zijn ook productietaken waarvoor maar 2 of 3 vingers nodig zijn. Dus mogelijk lijken uiteindelijk veel humanoïden helemaal niet zo op mensen. Zo heeft een mens ook nog 2 benen. De meeste productievloeren zijn echter vlak. Dan voldoet een humanoïde op wielen prima en dat is een veel goedkopere oplossing.”
Hoe zie je de verdere ontwikkeling van humanoïden?
“Ik zie er veel potentie in, maar ik blijf wel kritisch. Iedere nieuwe technologie volgt een trend-curve. Eerst wordt iets heel erg gehypet, zoals humanoïden nu. Veel bedrijven verwachten er grote voordelen mee te behalen. Ik denk dat hun verwachtingen te rooskleurig zijn. Voor sommige bedrijven zal een humanoïde een perfecte oplossing zijn, voor anderen niet. Humanoïden zijn bijzonder interessant voor bedrijven die willen automatiseren zonder hun bestaande productieproces opnieuw te ontwerpen. Maar voor bedrijven die het productieproces wel willen aanpassen, zijn er efficiëntere mogelijkheden. Een gewone robotarm is al veel verder ontwikkeld en werkt sneller dan een humanoïde.”
Waarvoor gaat de HAN-humanoïde gebruikt worden?
“Studenten en onderzoekers kunnen de humanoïde in de toekomst gebruiken om te testen of bepaalde oplossingen werken. We kunnen demonstraties geven aan bedrijven om hen daardoor te interesseren in vervolgonderzoek of nieuwe projecten. iXperium Smart Industry, het innovatiecentrum van de HAN, wil de humanoïde gebruiken in een project waarin ze een interface ontwerpen voor mens-machine interactie. En minstens zo belangrijk is dat dit project de HAN de mogelijkheid biedt om zich stap voor stap verder te ontwikkelen. We gebruiken de humanoïde nu natuurlijk ook al in de onderzoeken die we met andere partners doen, onder meer in een studentenproject naar de impact van humanoïden in de zorg."
Meer weten over het onderzoek naar humanoïde robots aan de HAN? Neem contact op met het lectoraat Smart Manufacturing.
Samen slim
Digitale toepassingen worden steeds sneller ontwikkeld en technologie neemt een steeds belangrijkere plek in ons leven in. Deze digitale innovaties vragen om goede wendbaarheid van mensen, teams en organisaties. Met het samen leren innoveren, delen van kennis en het creëren van ontmoetingsplekken helpt onze focus Slim - Smart Region daarbij. Op deze manier hebben we impact op de digitale toekomstbestendigheid in het werkveld en in ons onderwijs.
Meer onderzoekers van de HAN?
Swarupa Hardikar
Geven mensen in een organisatie verschillende betekenissen aan een term, dan kan dat leiden tot misverstanden. Swarupa Hardikar ontwikkelt een toolkit waarmee datamanagers kunnen bepalen hoe termen in hun organisatie worden gebruikt.
Thijs Beckers
Welke invloed heeft de sociale steun die mensen met psychische problemen ondervinden op de mate waarin ze een beroep doen op professionele zorg? Dat is het onderwerp waar Thijs Beckers de afgelopen 6 jaar onderzoek naar deed.
Jelle Schoemaker
Hoe kunnen we publieke middelen voor sport zo inzetten dat ze zoveel mogelijk opleveren voor de samenleving? Daar doet Jelle Schoemaker, docentonderzoeker bij de Academie Sport en Bewegen aan de HAN, richt daar zijn onderzoek op.
Lodewijk Schulte
Een dijk aanleggen kost in Nederland 15 miljoen per kilometer en in Duitsland nog niet eens de helft. Lodewijk Schulte, docent-onderzoeker bij het lectoraat Sustainable River Management aan de HAN, onderzoekt waarom er zo’n groot verschil is.
Elvira Folmer
Elvira Folmer werkt sinds 2022 als senior onderzoeker bij het onderzoeksteam Kwaliteit van Leraren van de HAN. Bij het lectoraat Professionaliteit van leraren onderzoekt ze wat leraren nodig hebben om goed onderwijs te ontwerpen.
Sebastiaan Platvoet en Johan Steenbergen
Wie zijn de onderzoekers van de HAN? In deze editie: lector Johan Steenbergen en associate lector Sebastiaan Platvoet van het Lectoraat Sport, Bewegen en Samenleving.
Syl Slatman
Complexe chronische lage rugpijn is wereldwijd de meest voorkomende oorzaak van chronische pijn. In Nederland heeft ongeveer 1 op de 5 mensen last van chronische pijn. Ik onderzoek of fysiotherapie met therapeutische virtual reality (VR) effectief is bij deze groep patiënten.
Hans Meerman
Wat is er nodig om mobiele apparaten, voertuigen en systemen op waterstof te laten draaien? Ik ben scheikundig technoloog en richt me op dit vraagstuk in het project. Ik ben scheikundig technoloog en richt me op dit vraagstuk in het project
Frank Willems
Hoe staat het ervoor met de digitale vaardigheden van studenten? En welke acties kunnen opleidingen ondernemen op basis van de resultaten van een meting? Ik werk aan de doorontwikkeling van de Digital Skills Check.
Anaïs Passera
Hoe kunnen we biobased materialen verder ontwikkelen en toepassen in de gebouwde omgeving? Hoe ziet zo’n lokale keten op basis van hernieuwbare grondstoffen eruit? Deze vragen zijn urgent; de bouwketen is erg vervuilend.
Sanne Cobussen
Is een sportzone een mooi idee op papier, of heeft het daadwerkelijk impact? We onderzochten wat het bijvoorbeeld doet met de verkeersveiligheid en snelheid van auto's in het gebied. Wat zijn eventuele succesfactoren?
Aimée Hoeve
Als onderzoeker heb ik een belangrijke rol in het vertragen: door kritisch te bevragen, samen bewust even stil te staan in de hectiek van alledag. Zijn we met de goede dingen bezig en werkt het zoals bedoeld?
Nanda Olde
In mijn onderzoeksprojecten kijk ik hoe mensen samenwerken, waar grenzen van vakgebieden raken en schuren. Hoe kan de wijze van communiceren bijdragen aan efficiëntere en effectievere samenwerking?
Else Kragt
Het is in het kader van duurzaamheid echt nodig om zowel de ingrediënten als de uitstoot van lijm te veranderen. Daarmee dragen we bij aan de transitie naar het gebruik van biomaterialen in plaats van fossiele brandstoffen.
Pierre Gorissen
Ik wil eraan bijdragen dat we studenten opleiden die zelf digitaal geletterd zijn én de digitale transformatie in bedrijven en de samenleving kunnen begeleiden, want dat is hard nodig. Wat moeten ze weten en kunnen?
Jan Willem Teunissen
Ik heb me altijd gefocust op talentontwikkeling en vind het interessant om te bekijken hoe we dit kunnen optimaliseren. Weten wat de verschillen en overeenkomsten zijn tussen sportprofielen, biedt een aantal voordelen.
Hubèrt Bijsterveld
Digitale innovatie is nodig om toekomstbestendig te zijn als bedrijf. Hoe geef je vorm aan de digitale transformatie? Waar begin je dan? Ik vind het belangrijk als onderzoeker te kijken naar technologie, mens en business.
Edwin Buijs
Het LeerLab monitoronderzoek heeft als doel om meer inzicht te krijgen in de factoren binnen het LeerLab en de (eigentijdse) werkplek die bijdragen aan de ontwikkeling van de professionele identiteit van de studenten.
Jasper Jeurens
De menselijkheid in technologie ontbreekt vaak. Dat wil ik veranderen. Hoe zetten we het in om mensen dichter bij elkaar te brengen? Om dat in situaties te bekijken – elke sociale situatie anders – voer ik experimenten uit."
Marloes de Lange
"Er zijn verschillende redenen waarom de doorstroom van mbo-studenten nog niet altijd goed gaat. De ambitie onder studenten is groot. Tegelijkertijd zien we dat een grote groep in het 1e jaar van de hbo-opleiding strandt."
Marco Dumont
"Een leven lang leren kan een stuk efficiënter als de medewerker beter inzicht in zijn of haar competenties heeft."
Nienke Hofstra
"Onze maatschappij staat voor grote uitdagingen. Dit vraagt (onder andere) om effectievere en efficiëntere logistieke processen. Een belangrijke sleutel is ander keuzegedrag van mensen."
Paul Rood
"Om ook in de toekomst goede zorg voor iedereen toegankelijk en betaalbaar te houden zullen we de komende decennia slim en innovatief moeten ontwikkelen."
Debra Trampe en Daphne Hachmang
"Ons onderzoek is belangrijk omdat onderwerpen zoals de invoering van de Omgevingswet en ‘inclusief communiceren’ erg leven bij gemeenten."
Martina de Witte
"Juist zorgbehoevende ouderen en mensen met een verstandelijke beperking die extra kwetsbaar zijn voor de gevolgen van stress hebben baat bij muziektherapie."
Jos Sanders
"Met de juiste skills op het juiste moment kunnen we de problemen op de IC’s en in de bouw sneller oplossen.”
Suzanne van Hees
"We willen een handreiking opleveren die getoetst is en werkt. In feite moeten we tegen de werkgever kunnen zeggen: ‘Als dit aan de hand is, kun je dat doen’."
Maya Sappelli
"Hoe maken we uitkomsten van data science echt begrijpelijk en bruikbaar voor de eindgebruiker?"
Jeroen Veen
"Ik wil effectieve hulpmiddelen ontwikkelen die betaalbaar, breed beschikbaar en makkelijk te gebruiken zijn."
Menno Merts
"Door met bestaande motoren, na een beperkte aanpassing, op hernieuwbare brandstof te kunnen draaien kan op korte termijn een grote verduurzaming bereikt worden met een kleine footprint."
