De Onderzoekers van de HAN - header

Wie zijn de onderzoekers van de HAN? In deze editie: Thijs Beckers, promovendus bij het lectoraat Onbegrepen Gedrag en Samenleving van de HAN.

Sociale steun bij mensen met psychische problemen: ingewikkelder dan gedacht

Welke invloed heeft de sociale steun die mensen met psychische problemen ondervinden op de mate waarin ze een beroep doen op professionele zorg? Dat is het onderwerp waar de 43-jarige Thijs Beckers de afgelopen 6 jaar onderzoek naar deed en waarop hij op 13 februari promoveerde.

Wie is Thijs Beckers?

“Ik ben opgeleid als verpleegkundig specialist GGZ en werk bij een middelgrote instelling in Limburg. Daar help ik mensen met langdurige psychische klachten. Daarnaast werk ik mee aan 2 onderzoeken. Bij de Politieacademie naar mensen met onbegrepen gedrag, en daarnaast - in samenwerking met de HAN en de Radboud Universiteit - naar mensen met ernstige psychische problemen. In mijn vrije tijd doe ik veel aan sport: hardlopen en fietsen.”

Onderzoekers van de HAN - Thijs Beckers

Wat was de aanleiding voor dit onderzoek?

“Met dit onderwerp ben ik al een jaar of 10 aan de slag. Het is vanuit de praktijk geboren. Ik zag tijdens mijn werk 2 mannen met heel vergelijkbare psychische problematiek. De ene man kwam maandelijks langs op kantoor en de ander bezochten we 3 keer in de week thuis omdat het helemaal niet ging. Ik wilde onderzoeken waarom de ene man zoveel meer hulp nodig had dan de andere. Toen ik door had hoe complex dit onderwerp was, heb ik Bauke Koekkoek, lector onbegrepen gedrag & samenleving aan de HAN, erbij betrokken.

Mensen met psychische klachten krijgen vaak jaren achtereen professionele zorg. Dat proberen we zoveel mogelijk te beperken. Dat doen we niet alleen omdat de capaciteit van de hulpverlening nu eenmaal beperkt is. Neem je veel verantwoordelijkheid over, dan komt dat de eigenwaarde en zelfregie van de betrokkene niet ten goede. Ze gaan leunen op anderen. Waar het nodig is moet dat, maar we proberen hen zoveel mogelijk de eigen kracht te laten zoeken en daarop door te bouwen. Wat je wil, is de zorg beter afstemmen op wat iemand echt nodig heeft en voorkomen dat mensen te weinig of te veel zorg krijgen.”

Wat is de belangrijkste bevinding?

“Het belangrijkste dat ik mensen meegeef, is dat bij deze doelgroep sociale steun ingewikkelder is dan gedacht. We gingen ervan uit dat iemand die veel mensen om zich heen heeft minder zorg nodig zou hebben. Dat blijkt niet zo te zijn.

Bij mensen die geen sociale steun om zich heen hadden, zagen we geen verandering in de hoeveelheid geboden zorg. Mensen die veel steun krijgen houden dat, en bij degenen die weinig steun ontvangen blijft dat ook zo.

Heb je wel veel sociale steun in je omgeving, dan kan er wel een verschil zijn. Gaat het beter dan leidt dat tot minder zorg en omgekeerd. Conclusie: Zonder sociale steun is het lastig iets in de hoeveelheid zorg te veranderen.”

Geen maatjesproject

“Een 2e belangrijke conclusie: als je sociale steun wil verbeteren, weten we dat de aanpak die bij andere doelgroepen wel goed werkt, bij deze groep niet effectief is. Een voorbeeld is een maatjesproject. We hebben niet onderzocht waarom het niet werkt, maar ik heb daar wel gedachten over. Ik vermoed dat het stukloopt op de interacties. Een vrijwilliger die 3 keer in de week hetzelfde verhaal van een dementerende vrouw hoort, trekt dat wel. Iemand met ernstige psychische problematiek die onvriendelijk, mopperig en onvoorspelbaar is, vraagt iets anders van een vrijwilliger. Er zijn vast mensen die de ervaring hebben dat een maatje wel werkt, maar dan vraag ik me af: wat werkt er dan? Het contact kan gezellig zijn, maar waar wij naar keken was: verbetert het de sociale steun? En dat blijkt gemiddeld genomen niet zo te zijn.”

Gepersonaliseerde aanpak

“Onderzoek gaat altijd over gemiddelden. Er zijn dus zeker uitzonderingen die wel baat hebben bij een maatjesproject. Maar een gepersonaliseerde aanpak heeft meer dan 2 keer zoveel effect als een standaardprogramma.

Een gepersonaliseerde aanpak begint met het in kaart brengen van wat er is en wat wordt gemist. Dat bepalen we met een Social Network Map. Daarvoor houd je een interview met mensen en stel je vragen als: ‘Van wie krijg je de meeste steun?’, ‘Is die steun alleen praktisch of ook emotioneel?’, ‘Is het contact wederkerig?’ en ‘Van wie krijg je nog meer steun?’. Zo brengen we het sociale netwerk in kaart en zien we waar kansen liggen en waar wat gemist wordt.

Het kan zijn dat iemand bij de voetbalclub wel contacten heeft, maar dat die alleen oppervlakkig zijn. Dan is er wel iemand te vinden om te helpen verhuizen, maar dat is dan niet de persoon bij wie je terecht kunt voor emotionele steun of advies bij een lastige keuze. Waar kun je dat wel zoeken? Dat bespreken we de vervolgstap. Kun je dat aan degene zelf vragen? Kan maatschappelijk werk ondersteunen? Wat kun je als zorgverlener bijdragen?”

Open deur

“Bijna alle collega’s die ik spreek over mijn onderzoek reageren: logisch, maar ik werk ook al zo. In de praktijk zien we echter dat er niet altijd aandacht  is voor sociale steun. Er wordt vaak juist ingezet op gestructureerde interventies. Er zit kortom nogal wat lucht tussen wat mensen denken dat ze doen en wat ze daadwerkelijk doen. Als mensen denken dat ze het al prima doen, maakt dat het lastig om tot verandering te komen.

Een persoonlijke aanpak kost soms meer tijd. Doe je dat niet, dan vraag je die tijd van andere mensen. Een maatjesproject is voor een hulpverlener gemakkelijk: je stuurt een mail om iemand aan te melden. Doe je het zelf, dan vraagt dat meer. Het meeste succes bij de gepersonaliseerde aanpak zagen we echter bij projecten waaraan mensen helemaal niet zoveel tijd hadden besteed: 12 keer een half uur. En bij een maatjesproject gaan er ook heel wat professionele uren zitten in de matching en begeleiding.”

Wat zijn de plannen voor vervolgonderzoek?

“Het huidige onderzoek heeft maar 1 meetmoment per jaar. Dat is vrij grofmazig. We willen het onderzoek nu herhalen met een kortere meetperiode. Ik denk dat we dan de rol van andere factoren, we hebben er wel 37 gevonden die mogelijk invloed hebben, beter gaan begrijpen. Factoren waarop we nu geen effect hebben gevonden, mogelijk omdat de meetperiode te groot is. Dat kan bijvoorbeeld gaan om dagbesteding. Hebben mensen met een baan bijvoorbeeld minder zorg nodig?”

Meer weten over
 

Het lectoraat Onbegrepen gedrag, Zorg en Samenleving

Het lectoraat Onbegrepen gedrag, Zorg en Samenleving (OZS) houdt zich bezig met de verhouding tussen mensen die zich anders (problematisch, vreemd, verward) gedragen en met de samenleving. Dat doen we in het bijzonder vanuit de professionele werkvelden zorg en veiligheid.

Lectoraat Onbegrepen gedrag, Zorg en Samenleving - zorg voor elkaar

Meer onderzoekers van de HAN?

Hoe kunnen we publieke middelen voor sport zo inzetten dat ze zoveel mogelijk opleveren voor de samenleving? Daar doet Jelle Schoemaker, docentonderzoeker bij de Academie Sport en Bewegen aan de HAN, richt daar zijn onderzoek op.

Jelle Schoemaker

Lodewijk Schulte

Een dijk aanleggen kost in Nederland 15 miljoen per kilometer en in Duitsland nog niet eens de helft. Lodewijk Schulte, docent-onderzoeker bij het lectoraat Sustainable River Management aan de HAN, onderzoekt waarom er zo’n groot verschil is.

Lodewijk Schulte

Elvira Folmer

Elvira Folmer werkt sinds 2022 als senior onderzoeker bij het onderzoeksteam Kwaliteit van Leraren van de HAN. Bij het lectoraat Professionaliteit van leraren onderzoekt ze wat leraren nodig hebben om goed onderwijs te ontwerpen.

Elvira Folmer, Senior onderzoeker bij de HAN

Sebastiaan Platvoet en Johan Steenbergen

Wie zijn de onderzoekers van de HAN? In deze editie: lector Johan Steenbergen en associate lector Sebastiaan Platvoet van het Lectoraat Sport, Bewegen en Samenleving.

Onderzoekers van de HAN - Header

Syl Slatman

Complexe chronische lage rugpijn is wereldwijd de meest voorkomende oorzaak van chronische pijn. In Nederland heeft ongeveer 1 op de 5 mensen last van chronische pijn. Ik onderzoek of fysiotherapie met therapeutische virtual reality (VR) effectief is bij deze groep patiënten.

Onderzoeker van de HAN Syl Slatman

Hans Meerman

Wat is er nodig om mobiele apparaten, voertuigen en systemen op waterstof te laten draaien? Ik ben scheikundig technoloog en richt me op dit vraagstuk in het project. Ik ben scheikundig technoloog en richt me op dit vraagstuk in het project

Hans Meerman

Frank Willems

Hoe staat het ervoor met de digitale vaardigheden van studenten? En welke acties kunnen opleidingen ondernemen op basis van de resultaten van een meting? Ik werk aan de doorontwikkeling van de Digital Skills Check.

Portretfoto onderzoeker Frank Willems

Anaïs Passera

Hoe kunnen we biobased materialen verder ontwikkelen en toepassen in de gebouwde omgeving? Hoe ziet zo’n lokale keten op basis van hernieuwbare grondstoffen eruit? Deze vragen zijn urgent; de bouwketen is erg vervuilend.

Portretfoto Anais Passera

Sanne Cobussen

Is een sportzone een mooi idee op papier, of heeft het daadwerkelijk impact? We onderzochten wat het bijvoorbeeld doet met de verkeersveiligheid en snelheid van auto's in het gebied. Wat zijn eventuele succesfactoren?

Portretfoto Sanne Cobussen

Aimée Hoeve

Als onderzoeker heb ik een belangrijke rol in het vertragen: door kritisch te bevragen, samen bewust even stil te staan in de hectiek van alledag. Zijn we met de goede dingen bezig en werkt het zoals bedoeld?

Portretfoto Aimée Hoeve

Nanda Olde

In mijn onderzoeksprojecten kijk ik hoe mensen samenwerken, waar grenzen van vakgebieden raken en schuren. Hoe kan de wijze van communiceren bijdragen aan efficiëntere en effectievere samenwerking?

KP 35, lichte blouse, licht jasje, haren opgestoken

Else Kragt

Het is in het kader van duurzaamheid echt nodig om zowel de ingrediënten als de uitstoot van lijm te veranderen. Daarmee dragen we bij aan de transitie naar het gebruik van biomaterialen in plaats van fossiele brandstoffen.

Portretfoto Else Kragt

Pierre Gorissen

Ik wil eraan bijdragen dat we studenten opleiden die zelf digitaal geletterd zijn én de digitale transformatie in bedrijven en de samenleving kunnen begeleiden, want dat is hard nodig. Wat moeten ze weten en kunnen?

Jan Willem Teunissen

Ik heb me altijd gefocust op talentontwikkeling en vind het interessant om te bekijken hoe we dit kunnen optimaliseren. Weten wat de verschillen en overeenkomsten zijn tussen sportprofielen, biedt een aantal voordelen.

Coverbeeld vrouw met loep, onderzoekers van de HAN (NH)

Hubèrt Bijsterveld

Digitale innovatie is nodig om toekomstbestendig te zijn als bedrijf. Hoe geef je vorm aan de digitale transformatie? Waar begin je dan? Ik vind het belangrijk als onderzoeker te kijken naar technologie, mens en business.

Portretfoto Hubèrt Hubert Bijsterveld 2022 smart business lectoraat

Edwin Buijs

Het LeerLab monitoronderzoek heeft als doel om meer inzicht te krijgen in de factoren binnen het LeerLab en de (eigentijdse) werkplek die bijdragen aan de ontwikkeling van de professionele identiteit van de studenten.

Jasper Jeurens

De menselijkheid in technologie ontbreekt vaak. Dat wil ik veranderen. Hoe zetten we het in om mensen dichter bij elkaar te brengen? Om dat in situaties te bekijken – elke sociale situatie anders – voer ik experimenten uit."

Profielfoto van Jasper Jeurens, onderzoeker bij de HAN

Marloes de Lange

"Er zijn verschillende redenen waarom de doorstroom van mbo-studenten nog niet altijd goed gaat. De ambitie onder studenten is groot. Tegelijkertijd zien we dat een grote groep in het 1e jaar van de hbo-opleiding strandt."

Marco Dumont

"Een leven lang leren kan een stuk efficiënter als de medewerker beter inzicht in zijn of haar competenties heeft."

Portret Marco Dumont, onderzoeker Embedded Systems Engineering

Nienke Hofstra

"Onze maatschappij staat voor grote uitdagingen. Dit vraagt (onder andere) om effectievere en efficiëntere logistieke processen. Een belangrijke sleutel is ander keuzegedrag van mensen."

Portret Dr. Nienke Hofstra, onderzoeker bij het lectoraat Logistiek en Allianties aan de HAN

Paul Rood

"Om ook in de toekomst goede zorg voor iedereen toegankelijk en betaalbaar te houden zullen we de komende decennia slim en innovatief moeten ontwikkelen."

Debra Trampe en Daphne Hachmang

"Ons onderzoek is belangrijk omdat onderwerpen zoals de invoering van de Omgevingswet en ‘inclusief communiceren’ erg leven bij gemeenten."

Coverbeeld vrouw met loep, onderzoekers van de HAN (NH)

Bram Kin

"Logistiek is gevarieerder dan men vaak denkt. Het gaat niet enkel om het thuisbezorgen van pakketten en de bevoorrading van supermarkten en restaurants."

Portret Bram Kin

Martina de Witte

"Juist zorgbehoevende ouderen en mensen met een verstandelijke beperking die extra kwetsbaar zijn voor de gevolgen van stress hebben baat bij muziektherapie."

Coverbeeld vrouw met loep, onderzoekers van de HAN (NH)

Jos Sanders

"Met de juiste skills op het juiste moment kunnen we de problemen op de IC’s en in de bouw sneller oplossen.”

Jos Sanders bij AWVN CrisisKrakers

Suzanne van Hees

"We willen een handreiking opleveren die getoetst is en werkt. In feite moeten we tegen de werkgever kunnen zeggen: ‘Als dit aan de hand is, kun je dat doen’."

Coverbeeld vrouw met loep, onderzoekers van de HAN (NH)

Maya Sappelli

"Hoe maken we uitkomsten van data science echt begrijpelijk en bruikbaar voor de eindgebruiker?"

Foto Maya Sappelli, onderzoekers van de HAN

Jeroen Veen

"Ik wil effectieve hulpmiddelen ontwikkelen die betaalbaar, breed beschikbaar en makkelijk te gebruiken zijn."

Coverbeeld vrouw met loep, onderzoekers van de HAN (NH)

Menno Merts

"Door met bestaande motoren, na een beperkte aanpassing, op hernieuwbare brandstof te kunnen draaien kan op korte termijn een grote verduurzaming bereikt worden met een kleine footprint."