Onderzoek

De focus van het onderzoek door het Lectoraat Ethiek van Verbinding met Mensen met een Verstandelijke Beperking? Een betekenisvolle verbinding van de professional met mensen met een verstandelijke beperking en hun naasten.

237733 twee mensen op blauwe bank

Projecten

Ambassadeursleergang

Onderzoek naar de ambassadeursleergang voor mbo- en hbo-medewerkers met een verpleegkundige, verzorgende of agogische achtergrond is belangrijk. Wat is de meerwaarde? Nieuwe inzichten dragen bij aan het optimaliseren van de leergang.

82160 duo lacht

Het Waardenkompas

Het sociaal domein bestaat uit diverse beroepen met ieder een eigen beroepscode. Dit project heeft als doel een domeinspecifieke aanvulling (inkleuring/kompas) te realiseren op de ethische code Sociaal Werk, bedoeld voor professionals werkzaam in de gehandicaptenzorg.

31751 studenten op straat met kaartjes in hand

in Goeden Doen

Mensen met een verstandelijke beperking wil je zo goed mogelijk ondersteunen. Daarbij is het niet alleen belangrijk te luisteren naar hun wensen en behoeften, ook de normen en waarden van hun naasten en zorgprofessionals tellen mee.

289887 Twee vrouwen aan tafel met laptop, verstandelijke beperking

Sociale rechtvaardigheid door 'art-based communities'

Mensen met een verstandelijke beperking leven nog te vaak in een sociaal isolement. Hoe kunnen zij gelijkwaardiger deelnemen in onze samenleving? Art-based communities waarin mensen met en zonder beperkingen samen kunst maken zijn wellicht een goed middel voor een sociaal rechtvaardigere samenleving.

Verfkwasten voor schilderdoek

Zichtbaar maken wat werkt

Professionals kennen het belang en de complexiteit van samenwerken in de driehoek van cliënten, naasten en professionals. In dit project gaan we op zoek naar positieve ervaringen: de momenten waarop mensen zich gezien, begrepen, thuis of welkom voelen.

32649 studenten werken in groepjes in de klas

EVB+ in beeld 

Bij EVB+ in Beeld doen we praktijkgericht onderzoek naar de bevorderende en belemmerende factoren in de begeleiding van mensen met een ernstige verstandelijke beperking en moeilijk verstaanbaar gedrag (EVB+).

moeder en gehandicapte dochter in rolstoel in keuken

STERKplaats Nijmegen

STERKplaats Nijmegen biedt leer-werkplekken voor mensen met een (licht) verstandelijke beperking. Deze STERKstudenten volgen de opleiding STERK (opleiding tot ervaringsdeskundige). Bij deze opleiding staat talentontwikkeling centraal.

413076 STERKplaats, Handreiking, Jaheed Annica

Verbeelding van het goede leven

De invulling van het goede leven is voor een ieder persoonlijk. Daarom is het opvallend dat visies van zorgorganisaties, maar ook van landelijke en internationale overheidsdocumenten, vaak voorschrijven wat een ‘goed leven’ voor mensen met een verstandelijke beperking is.

toekomstlokaal

Onderzoekslijnen/doelgroepen

Voor de toekomst ligt de nadruk op (gelijk)waardige betrokkenheid van mensen met een verstandelijke beperking en hun naasten. Meer dan in de vorige lectoraatsperioden ligt de nadruk op de professionalisering van (toekomstige) beroepskrachten in de zorg.

Onderzoeksthema's

Bij de ontwikkeling van het kennisdomein legt het lectoraat vanuit het waardigheidsparadigma de focus op een 4-tal onderzoeksthema’s:

Ons lectoraat zet in op de ontwikkeling van professionele onderzoeks- en leergemeenschappen rond deze thema’s. Daarbinnen streven we een organische verbinding tussen onderwijs, onderzoek en professionele dienstverlening na.

Dit doen we in samenwerking met organisaties voor mensen met verstandelijke beperkingen, welzijnsorganisaties, gemeenten en andere kennisinstituten. En ook met de sociale opleidingen van de HAN.

 

Opdracht 2008 - 2018: vergroten participatie, zelfredzaamheid en netwerkversterking

In 2008 is binnen de Faculteit Gezondheid, Gedrag en Maatschappij van de HAN ons lectoraat gestart onder leiding van prof. dr. Petri Embregts. Het lectoraat stelde zich ten doel om door middel van praktijkgericht onderzoek bij te dragen aan kennisontwikkeling en kennismanagement voor innovatie en evaluatie van de ondersteuning aan, en begeleiding van mensen met een verstandelijke beperking, in het bijzonder in relatie tot het proces van vermaatschappelijking van de zorg. Opbrengst van het lectoraat 2008-2012 was het trainingspakket Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Binnen deze opdracht is het onderzoek, vanuit gefundeerde kennis maar ook vanuit opgedane ervaringskennis, met name gericht geweest op het vergroten van participatie en zelfredzaamheid. Ook netwerkversterking en de inzet van sociale technologie in het leven van mensen met een verstandelijke beperking waren centrale onderwerpen.

Deze kennis en de bijbehorende producten waarin de verschillende projecten hebben geresulteerd, worden gewaardeerd door onderwijs, binnen onderzoek en de werkveldpartners, maar nodigen ook uit om verdiepende vragen te stellen met betrekking tot de toekomstige focus van het lectoraat. Recente ontwikkelingen en veranderingen in de praktijk van en onderwijs met betrekking tot zorg en ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking vragen deels om een andere, deels om aanvullende expertise van professionals.

Nieuwe kwaliteitsimpulsen nodig voor de sector

Tussen 2008 en 2018 is er in de ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking veel bereikt. Wel is er een breed gedragen inzicht dat de sector nieuwe kwaliteitsimpulsen nodig heeft, mede door de grote verscheidenheid van cliënten en de toename van complexere zorg- en ondersteuningsvragen.

  • De positie van mensen met een verstandelijke beperking kan worden versterkt.
  • De dialoog over de persoonlijke invulling van zorg kan worden verdiept.
  • De communicatie naar en bejegening van mensen met een verstandelijke beperking en hun naasten kan beter.

Ervaren knelpunten en aandachtspunten

De hoge werkdruk in de zorg, het omgaan met lastige dilemma’s en maken van moeilijke afwegingen worden door professionals als knelpunten benoemd.

Het extra toerusten van de professional en het organiseren van reflectie in teams worden genoemd als aandachtspunt voor de professional om te leren omgaan met die dilemma’s en om te leren in balans te blijven.

De Kwaliteitsagenda Gehandicaptenzorg benadrukt dat de huidige opleidingen, zowel initiële opleidingen als nascholing, zich nog beter kunnen richten op de opgaven die zich aandienen.

Referenties · Kwaliteitsagenda Gehandicaptenzorg (2016). Samen werken aan een betere gehandicaptenzorg. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Kwaliteitskader Gehandicaptenzorg 2017-2022 (2017). Landelijk kader binnen de WLZ.