Een brug naar werk die werkt voor jongeren

Niet elke jongere vindt zelfstandig zijn plek op de arbeidsmarkt. “Soms speelt een beperking een rol, of zijn er sociale achterstanden. Ook gezondheidsklachten en psychische kwetsbaarheid of schulden zien we vaker terug. Maar in alle gevallen zijn het jongeren waarvan we weten dat ze minder makkelijk, minder snel en minder duurzaam een goede werkplek vinden”, vertelt Maritza Gerritsen, docent-onderzoeker van de kenniswerkplaats. En als deze jongeren werk vinden, verdienen ze minder per uur, zijn de arbeidsomstandigheden slechter en werken ze minder vaak fulltime. Dit bedreigt hun bestaanszekerheid. Bij jongeren zonder startkwalificatie zijn deze negatieve effecten 10 jaar later nog zichtbaar, blijkt uit cijfers van het CBS.

Door de diverse groep is een eenduidige aanpak niet makkelijk. Het is complex om passende ondersteuning te bieden. Maritza: “Professionals en gemeenten weten soms niet goed hoe te handelen. Dat vraagt om beter begrijpen van de jongeren, een andere manier van kijken naar arbeidsparticipatie en samenwerken.” In de Kenniswerkplaats Werk en Inkomen zoeken onderzoekers, ervaringsdeskundigen, professionals en jongeren naar antwoord op de vraag: “Hoe bouwen we samen een brug naar werk die wél werkt.”

In de kenniswerkplaats staan eerlijke kansen op werk en het versterken van professionals centraal. Kernteamlid Lucile Braam, projectleider WerkBedrijf Rijk van Nijmegen zegt: In eerste plaats willen we de jongeren helpen. Dan is het belangrijk dat de professionals weten wat er nodig is om deze groep goed te begeleiden.” De kenniswerkplaats wil handvatten bieden aan professionals om zo hun werk te versimpelen en verbeteren.

Shirley Oomens, lector bij het lectoraat Arbeidsdeskundigheid aan de HAN vult aan: “Of jongeren werk weten te vinden is een samenspel tussen de jongere en de eisen van de arbeidsmarkt. Kenmerken van jongeren, maar ook de bereidheid van werkgevers om jongeren aan te nemen, de vraag naar personeel en de wettelijke kaders beïnvloeden of het lukt om jongeren aan een duurzame plek op de arbeidsmarkt te helpen. We willen de professionals handvatten geven om de aansluiting van jongeren te regelen. Er is veel krapte op de arbeidsmarkt, we hebben dus iedereen nodig. Betaald werk helpt jongeren bovendien een plek te vinden in de samenleving.”

Veel jongeren voelen dat ze niet mogen afwijken en ervaren druk om mee te doen. Robin Smits, ervaringsdeskundige van het lectoraat Versterken van Sociale Kwaliteit, ziet dat ook. “De jongeren zijn niet anders dan vroeger, maar de structuren maken de samenleving complexer.” Hij deelt zijn eigen ervaringen hiermee: “Ik kwam alleen vooruit omdat iemand een uitzondering maakte. Het heeft mij gebracht tot een opleiding tot ervaringsdeskundige en mijn huidige werk. Nu denk ik: ‘Waarom is die uitzondering nodig? Waarom is het vinden van een passende werkplek, afhankelijk van wie je treft?’” Dat ziet ook Maritza: “Professionals zoeken naar ruimte om te doen wat ze nodig vinden, maar het is niet vanzelfsprekend dat ze die ruimte ook krijgen. Bij jongeren speelt ook mee dat de samenleving ze snel als lui ziet. Maar deze jongeren willen wel werken, ze hebben er alleen hulp bij nodig.”

Het vraagt ook wat van werkgevers om mee te bouwen aan een brug naar werk, ziet Maritza. “Werkgevers zoeken iemand die volledig in het plaatje van de vacature past. Maar misschien werkt het bijvoorbeeld ook als meerdere mensen samen de functie vervullen? Daarbij, als de samenleving laaggeschoold werk meer waardeert, wordt de drempel om dit werk aan te nemen ook lager.”

Onder begeleiding van het kernteam ontstaat een kennisagenda met daarin thema’s, ambities, activiteiten en gewenste resultaten. “In de kenniswerkplaats willen we leren van elkaar en kennis uitwisselen en borgen”, zegt Lucile. Professionals die deelnemen aan de activiteiten van de kenniswerkplaats leren hoe zij jongeren zo goed mogelijk begeleiden. Zo krijgen de jongeren goed ondersteuning en hulp bij het vinden en behouden van passend werk. Een brug naar werk maken? “Dat doen we natuurlijk samen mét de jongeren, want daar begint het”, eindigt Robin.