Gelijke gezondheidskansen

Gezond leven vraagt om meer dan goede zorg

  • Slim
  • Schoon
  • Sociaal
  • Slim
  • Schoon
  • Sociaal

Een gezonde woning, groen in de wijk, een sportpark om de hoek: het doet ertoe voor wie gezond oud wil worden. Zoveel is zeker voor Marloes Kleinjan, de nieuwe kartrekker van themateam Gezonde leefomgeving en leefstijl. Met onderzoekers, studenten en partners werkt ze aan gelijke gezondheidskansen.

“Wist je dat maar 11% van gezondheid in de zorg wordt bepaald?”, zegt Marloes Kleinjan. “De rest heeft te maken met andere factoren. Behalve genen bijvoorbeeld ook een gezonde leefomgeving en leefstijl – en het preventieve effect dat daarvan uitgaat. Willen we gelijke gezondheidskansen creëren, dan komen we er niet alleen met goede, efficiënt ingerichte zorg. We moeten ook inzetten op gezond wonen, meer groen en voldoende beweeg- en sportfaciliteiten in de wijk.”

Van je postzegel afstappen

Dat gaat verder dan wat Marloes binnen haar ‘eigen’ lectoraat Wendbaar samenwerken en gezondheid (voorheen Organisatie van Zorg en Dienstverlening, red.) kan doen. Of wat andere lectoraten los van elkaar kunnen bereiken. “Ons lectoraat kijkt weliswaar steeds meer naar gezondheid in plaats van ziekte. Hoe voorkomen we problemen? En hoe werken zorg, welzijn en inwoners beter samen? Maar zoals al vaak is benadrukt: het verkleinen van sociaaleconomische gezondheidsverschillen is een complex probleem. Daarvoor is het nodig dat we van ons eigen ‘postzegeltje’ afstappen en samenwerken, óver de grenzen van de domeinen heen.”

Portret van lector Marloes Kleinjan van lectoraat OZD

Samenkomen in de hub

Dus verbindt Marloes in haar rol als kartrekker – samen met themacoördinator Celeste van Rinsum – verschillende disciplines. Denk aan wijkverpleging, sociaal werk, acute en intensieve zorg, fysiotherapie, voeding en diëtetiek. “Zie het themateam als een hub. Daarbinnen delen lectoraten kennis over gezonde leefomgeving en leefstijl. We volgen workshops, werken samen onderzoeksvoorstellen uit en springen in op kansen.”

Vraag uit het werkveld

Neem de recente vraag van Sportbedrijf Arnhem dat op zoek is naar een manier om mensen tussen de 50 en 75 jaar te ondersteunen. Marloes: “Een doelgroep die weinig aandacht krijgt, maar waar een grote gezondheidswinst te behalen is. Het gaat om mensen die in het laatste stuk van hun werkende leven zitten, net met pensioen zijn, of al een tijdje thuis zitten. Hoe zorgen we dat deze mensen gezond blijven werken, leven en bewegen? En dat zij ook naar anderen in hun omgeving omkijken en voor hen zorgen?”

ad sport coachgesprek intervisie6 2024

Perspectieven samenbrengen

“We staan nog aan de start van het project. Misschien komen we erop uit dat buurtsportcoaches met deze doelgroep aan de gang gaan”, denkt Marloes hardop. “Of we ontwikkelen een speciaal aanbod voor werkende 50-plussers en pas gepensioneerden in de wijk. Ik wil maar zeggen: er zijn meerdere manieren om zo’n vraagstuk aan te pakken. Dat is juist de kracht van zo’n themateam. We brengen verschillende perspectieven samen. Vandaaruit pakt een van de lectoraten – of meerdere samen – het onderzoek op, met het sportbedrijf, inwoners en studenten. Onze vaste ervaringsdeskundige denkt in alle stappen mee.”

Voortbouwen

Als kartrekker van het themateam begint Marloes niet van nul af aan. “Mijn voorganger Minke Nieuwboer heeft met themacoördinator Simon van Genderen al veel in gang gezet. Het themateam droeg bijvoorbeeld bij aan Dukenburg beweegt met zorg over de drempel. Daarin draait het om de combinatie van sport, zorg en ontmoeten in aandachtswijken.”

Elkaar inspireren

Een recenter voorbeeld is Ik zie ik zie wat jij niet ziet, over de vraag wat kinderen nodig hebben om veilig en gezond op te groeien. Onderzoeker Eva Onstenk betrok nadrukkelijk de kinderen zelf bij het project. “Mooi om te zien hoe ze met haar aanpak andere onderzoekers en lectoren inspireert. Want inderdaad, als het om een gezonde leefomgeving en leefstijl gaat, is de blik van elke inwoner waardevol. Ook die van kinderen.”

...er zijn meerdere manieren om zo’n vraagstuk aan te pakken. Dat is juist de kracht van zo’n themateam. We brengen verschillende perspectieven samen.

Nieuwe accenten

De komende tijd gaat Marloes verder op de weg die Minke met het themateam is ingeslagen. Wel zet ze een aantal nieuwe accenten, vastgelegd in de herziene position paper. “We gaan voor een gezonde fysieke en sociale omgeving, waardoor gezond leven vanzelfsprekender wordt. We focussen op preventie om inwoners te helpen gezonde keuzes te maken en regie te nemen. En we zetten in op passende ondersteuning, met als doel begeleiding en zorg beter te laten aansluiten bij wat mensen nodig hebben.”

Schouders eronder

Genoeg te doen dus. Gelukkig is Marloes van het type schouders eronder en aan de slag. “Ja, we staan voor een grote opdracht. Het zal soms ploeteren zijn. Of beter nog: prachtig ploeteren. Ik heb er zin in!”

Heb je als medewerker, student of werkveldpartner ideeën over een gezonde leefomgeving en leefstijl? Of wil je meedoen met het themateam? Stuur een mailtje naar Marloes.Kleinjan@han.nl.

Tip: Marloes wordt 11 juni geïnstalleerd als lector. Wil je erbij zijn? Meld je aan!

Zwaartepunt
 

Sociaal - Fair Health

Mensen met in een lage sociaaleconomische positie leven korter en voelen zich minder gezond. Daar willen we met Sociaal - Fair Health verandering in brengen. Hoe? Door in onderwijs en onderzoek aandacht te vragen voor die verschillen. We verbinden alle kennis die de HAN in huis heeft en betrekken partners uit de praktijk. Samen kunnen we verschil maken.