Out of your mind!

Dr. Anne Marsman: Uit het hoofd, in het lijf: het belang van vaktherapie bij herstel na trauma 

In november 2021 promoveerde Anne, psycholoog en traumatherapeut i.o., op haar onderzoek naar de langdurige gevolgen van ingrijpende jeugdervaringen. In haar proefschrift ‘Beyond dis-ease and dis-order’ onderzocht ze onderliggende mechanismen die mogelijk een rol spelen in het ontstaan van psychische klachten, en pleit ze voor de implementatie van meer lichaams- en ervaringsgerichte behandelmethoden in de GGZ.

In het algemeen, maar zeker waar er specifiek met de gevolgen van trauma wordt gewerkt. In deze lezing gaat Anne op basis van zowel haar eigen ervaring als wetenschappelijke kennis verder in op het belang van vaktherapie bij het herstel na trauma. Uit het hoofd, in het lijf!

• www.omdatikjezeggenwil.nl/proefschrift

Prof. dr. Susan van Hooren: De ZINnige paden van Vaktherapie: 'bewezen, bekend en erkend'?

In 2015 verscheen het rapport van het Zorginstituut Nederland (ZiN) ‘Vaktherapie en dagbesteding in de geneeskundige GGZ’. Hierin werd vastgesteld dat de effectiviteit van de verschillende vaktherapieën in het verleden onvoldoende is onderzocht.

Het ZiN gaf de beroepsgroep een termijn van 5 jaar om het bewijs voor de effectiviteit van vaktherapie alsnog te leveren en vaktherapie kon voorlopig als onderdeel van de multidisciplinaire behandeling in het kader van de te verzekeren prestatie ‘geneeskundige zorg’ worden toegepast.

Nu is het 2022 … waar staan we nu? Hoe staat het gesprek met het ZiN? De woorden ‘bewezen, bekend en erkend’ gebruiken we in de roadmap Vaktherapie. Susan gaat in op de ontwikkelingen m.b.t. het ZiN, maar plaatst deze tegelijkertijd in een breder kader van erkenning en professionalisering.

Channa de Kruijf, Emilia de Gruijter en Jan de Lange: Perceived Effects. Drama-, Muziek en Psychomotorische therapie vanuit cliëntperspectief

Deze presentatie gaat over de onderzoekslijn van het Bijzonder Lectoraat Vaktherapie bij Persoonlijkheidsstoornissen naar de ervaren effecten van vaktherapie gezien vanuit cliënten. In deze onderzoekslijn vinden verschillende onderzoeken plaats, vanuit de verschillende vaktherapeutische disciplines.

In elk onderzoek worden cliënten gevraagd hun ervaringen met vaktherapie te delen, wat vaktherapie hen opleverde, wat daarin werkte en wat daar de meerwaarde van is/was in hun behandeling. We worden op de hoogte gebracht van de stand van zaken van dit project en geven inzicht in de voorlopige resultaten.

Dr. Suzanne Haeyen: Het versterken van adaptieve modi via Schemagerichte vaktherapie

Vaktherapie gecombineerd met Schematherapie en Positieve psychologie vormt een vruchtbare combinatie. Door de adaptieve schemamodi, de Gezonde Volwassene en het Blije Kind, te versterken, worden cliënten met emotieregulatieproblemen ondersteund op weg naar herstel en meer welbevinden.

In deze presentatie geeft Suzanne een inleiding in het nieuwe boek waaraan 36 auteurs een bijdrage leverden en wordt het boek gelanceerd. Het boek ‘Schemagerichte werkvormen voor vaktherapie. Het versterken van adaptieve modi’ bevat 158 schemagerichte werkvormen voor 5 verschillende vaktherapieën:

• beeldende therapie
• danstherapie
• dramatherapie
• muziektherapie
• psychomotorische therapie

Het boek is practice based en behandelt ook de nodige evidence voor vaktherapie. 

Het contact met jezelf en de ander (terug)vinden – Michiel Koenen, psychomotorisch therapeut Scelta, expertisecentrum voor persoonlijkheidsproblematiek, Apeldoorn

Mensen met een persoonlijkheidsstoornis (PS) ondervinden een veelzijdigheid aan problemen in het contact met zichzelf en de ander. De oorsprong van een PS ligt al vroeg in de ontwikkeling. Ze ontstaan door problemen tijdens de complexe interactie tussen biologische, psychologische, sociale en spirituele factoren. Trauma en verstoring van veilige hechting komen vaak voor.

In deze workshop gaan we op zoek naar hoe we het contact met onszelf en de ander binnen psychomotorische interventies bewust kunnen maken. Je gaat dit thema ervaren en probeert je in te leven in hoe het voor patiënten met een PS zal zijn om de werkvormen te doen. We maken gebruik van de domeinen identiteit, zelfsturing, empathie en intimiteit.

In harmonie met dissonantie – Irene van Sprang, muziektherapeut, supervisor, Scelta, expertisecentrum voor persoonlijkheidsproblematiek, Apeldoorn

In deze workshop staan we stil bij hoe in muziektherapie samengewerkt kan worden met mensen met PS. Een interactieve workshop met veel aandacht voor de beleving en inzet van diverse muzikale elementen.

Leerdoel: Het ontwikkelen van een flexibele therapeutische werkrelatie en op het ontwikkelen van levenskunst. 

Vormgeven in dans voor cliënten met een PS – Simone Kleinlooh (MDaT, BC-DMT), promovenda, supervisor LVSC, seniordocent Master Dance Therapy, Codarts, University of the Arts, Rotterdam, docent-onderzoeker KenVak, gastdocent/trainer Danstherapie en Embodiment 

In danstherapie vindt een integratie plaats van processen die het zelf- en interpersoonlijk disfunctioneren van cliënten met een PS positief kan beïnvloeden. De inzet van zowel lichaamsgerichte interventies als interventies geworteld in dans en dansante vormgeving beïnvloeden simultaan de trandiagnostische factoren die een rol spelen in de behandeling van PS.

Leerdoel: Inzicht in de invloed van dans op het zelf- en interpersoonlijk functioneren van cliënten met een PS. 

De afstandelijke beschermer versus de Gezonde Volwassene – 
Elsa van den Broek (MDTh), docent Vaktherapie HAN Nijmegen/dramatherapeut Kairos Nijmegen (Pompestichting) 

Schematherapie en Dramatherapie zijn al jaren heel happy together. Omdat rollen zo lekker op schemamodi lijken, en veel ervaringsgerichte elementen zoals (historisch) rollenspel, stoelentechnieken en imaginatie voor de vaktherapeut vertrouwd zijn.

Leerdoel: Inzicht in Schemagericht werken IN of MET het medium. Via (inter)actie kennismaken met de vele verschillende kanten van jezelf (modi).

Sensorimotor art therapy bij PS en trauma – Annette Overberg (MATh), Praktijk Overberg, Nijmegen

'Guided Drawing' is hetzelfde als 'Geführtes Zeichnen'. De methode ontwikkeld door Hippius en is recentelijk door Elbrecht (2018) opnieuw onderbouwd vanuit neurowetenschappen. 'Guided Drawing' past in de sensorimotor benadering, omdat deze interventie de aandacht richt op non-verbale, fysieke en impliciete processen bij de cliënt, waardoor de tastzintuigelijke zelfobservatie vanuit het lichaam zijn werk doet. De methode wordt ingezet bij mensen met PS waarbij ook sprake is van trauma.

Leerdoel: deze werkwijze ervaren en inzicht in de methodiek m.b.v. casuïstiek uit de praktijk.

VR en Vaktherapie: VR Health Experience – Joep Kolijn (docent-onderzoeker PMT en technologie/ lectoraat VTPS) en Marleen Glas (PMT/deelnemer project)

Tijdens deze workshop krijg je de gelegenheid om als eerste de nieuw ontwikkelde VR-ruimte te ervaren en kun je vervolgens je mening hierover geven in een focusgroep (deel van de workshop).

In november 2021 heeft het Bijzonder Lectoraat VTPS een KIEM subsidie gekregen voor de looptijd van één jaar om een VR ruimte, samen met zeventien andere vaktherapeuten, te ontwikkelen. Dit als vervolg op het eerdere project 'Online Vaktherapie; Telepresent zijn als Vaktherapeut' (2021).

We vertellen over de kansen die we zien met het integreren van VR en vaktherapie. Het doel van dit project is om een VR vaktherapie ruimte te ontwikkelen, vaktherapeuten te trainen en vervolg te geven aan dit project na november 2022. Een inspirerende workshop met een blik op de toekomst van vaktherapie!