Van pilot naar curriculum

Van experiment naar onderdeel van het onderwijs: zo leert Verpleegkunde met VR

studenten verpleegkunde VR bril
Een intakegesprek voeren met een patiënt, feedback krijgen op je gesprekstechnieken en direct opnieuw oefenen. Bij de opleiding Verpleegkunde is dat inmiddels onderdeel van het onderwijs. Virtual reality (VR) is de afgelopen 3 jaar een vast onderdeel van het onderwijs in gespreksvaardigheden geweest.

Maar die ontwikkeling ging niet vanzelf. Achter de schermen werkten docenten, onderzoekers en onderwijsondersteuners samen aan een succesvolle implementatie. De ervaring van docenten zijn nu gebundeld in het artikel Groeipijnen.

Van pilot naar curriculum

Waar VR in 2023 nog als aanvulling op het onderwijs werd gebruikt, wordt nu gewerkt aan structurele inbedding in het curriculum. Studenten voeren gesprekken met een virtuele cliënt, ontvangen automatische feedback en bespreken hun leerpunten daarna met medestudenten en docent.

VR in het onderwijs

De inzet van VR komt voort uit praktijkonderzoek naar communicatieve vaardigheden. “We zagen dat studenten sneller leren als ze direct kunnen oefenen én feedback krijgen,” vertelt Astrid Timman, onderzoeker bij het lectoraat Technologie voor Gezondheid. “VR sloot daar verrassend goed op aan.” Wat begon als pilot, groeide al snel uit tot een vast onderdeel van het onderwijs. Studenten oefenen gesprekken in een veilige, realistische omgeving en krijgen direct feedback. “Het maakt leren gelijkwaardig en schaalbaar. Iedereen kan tegelijk oefenen,” zegt Astrid. Volgens haar zit de kracht niet alleen in de techniek, maar ook in het leren zelf. Studenten ontwikkelen hun gespreksvaardigheden én leren hun learning analytics gebruiken om hun eigen leerproces te sturen.

Portretfoto gemaakt in Nijmegen. Zwart t-shirt, sjaal, wit vest en brildragend

Het mooiste is dat zoveel studenten tegelijk feedback krijgen. Dat maakt leren directer en rijker.

Leren van groeipijnen

De implementatie leverde waardevolle inzichten op. Studenten bleken enthousiast over de veilige oefenomgeving en de directe feedback. Tegelijkertijd vroegen techniek, logistiek en docentbegeleiding veel aandacht. Denk aan stabiele wifi, goed ingerichte lokalen en docenten die weten hoe zij VR didactisch kunnen inzetten. Het onderzoek laat zien dat juist die randvoorwaarden bepalen of VR echt meerwaarde heeft in het onderwijs.

Leren van de implementatie

De invoering van VR bracht ook leerpunten met zich mee. De voorbereiding van docenten blijkt cruciaal. “We hadden meer tijd moeten nemen om hen vertrouwd te maken met de tool,” zegt Astrid. Ook techniek speelt een belangrijke rol. “Als iets niet werkt, ben je direct afgeleid van de inhoud. Een goede check vooraf is essentieel.”

Daarnaast verandert de rol van de docent. Die observeert meer en coacht op afstand, terwijl studenten zelfstandig oefenen. Scholing helpt daarbij, sommige docenten namen zelfs een VR-bril mee naar huis om te oefenen.

Meer dan een technische innovatie

De onderzoekers benadrukken dat succesvolle inzet van VR niet begint bij de techniek, maar bij het onderwijs. Studenten moeten weten waarom zij met VR oefenen, docenten moeten de didactische mogelijkheden kennen en de organisatie moet op orde zijn. Pas dan kan VR bijdragen aan beter leren.


Toekomst

Over vijf jaar is VR volgens onderzoeker Willeke te Molder een vanzelfsprekend onderdeel van het onderwijs. “Net als een digibord gebruik je het wanneer het je les versterkt.” De opleiding onderzoekt ondertussen nieuwe toepassingen, zoals gesprekken in de palliatieve zorg en de inzet van AI binnen VR. “Dat maakt de simulaties realistischer,” zegt Willeke. De belangrijkste les is volgens haar niet technisch maar didactisch: eerst het onderwijs, dan de tool.

Studenten durven te oefenen, fouten te maken en worden direct beter. Dat is de kracht van leren met VR.

Meer weten?

Benieuwd naar de lessen uit de implementatie van VR? Lees het artikel Groeipijnen Leren van de aanloop naar en de inzet van VR voor gespreksvaardigheden, door Astrid Timman en Willeke te Molder.

VR bij Verpleegkunde in cijfers

✔ Meer dan 500 eerstejaarsstudenten oefenenden de afgelopen 3 jaar met VR.
✔ Studenten oefenen gesprekken met een virtuele cliënt.
✔ De applicatie geeft directe feedback en learning analytics.
✔ Docenten volgen vooraf een workshop om VR didactisch in te zetten.

Verpleegkunde studenten

iXperium Health

HAN iXperium Health verbindt onderwijs, onderzoek en praktijk rondom digitale transformatie in zorg en welzijn. In de learning community ontwikkelen professionals samen kennis binnen communities of practice. Er is expertise op thema’s als implementatie, XR en binnenkort ook AI en ontwerpen. In de Playground experimenteren studenten en professionals met technologie. In de Makerspace ontwerpen zij prototypes rond casuïstiek. Beide labs zijn fysieke plekken voor leren, creëren en ontmoeten.

Student bezig met AI in het iXperiumlab.
Nieuwe LinkedIn pagina
 

Blijf op de hoogte!

Het Lectoraat Technologie voor Gezondheid deelt inzichten, onderzoek en innovaties op LinkedIn. Volg ons en blijf geïnformeerd over de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van technologie en gezondheid.

team lectoraat technologie voor gezondheid