Gaat het de studenten lukken? De innovatietool voor het mkb?

Hoe het begon

Nino Struijck: “De vraag die vanuit Achterhoek Ambassadeurs bij Warkhouse kwam: ‘Hoe kunnen wij – als thematafel Smart Werken en Innovatie – het mkb handvatten bieden voor innovatie?’ Het gaat daarbij om innovatie die bijdraagt aan toekomstbestendigheid van de onderneming. Dit kan slaan op nieuwe producten, een andere marktbenadering, maar evengoed op een betere inrichting van bedrijfsprocessen. Of ‘t kan HR-gerelateerd zijn.”

"Vanuit Warkhouse hebben we dit grote project in een aantal samenhangende onderzoeken verdeeld. Onze beginvraag: kan het model van meervoudige waardecreatie de mkb’er helpen bij duurzame en haalbare innovatie? Deze vraag legden we voor aan de HAN.”

Meervoudig waardecreatiemodel

Robert Betsch: “Bij het HAN Centrum Meervoudige Waardecreatie zijn we erg enthousiast over de potentie van het meervoudig waardecreatiemodel. Meervoudige waardecreatie is een strategie waarbij een onderneming niet uitsluitend gericht is op het maken van financiële winst, maar - samen met alle stakeholders – stuurt op balans in economische, ecologische en sociale waarde. Hiermee werkt een onderneming aan het maken van impact én aan haar eigen toekomstbestendigheid. In de minor Circulaire Economie zetten we dit model richtinggevend in.”

Nino: “Warkhouse werkt graag en al jaren samen met studenten van de minor Circulaire Economie. Het blijkt een hele goede match te zijn. Het leuke is dat ik zelf die minor heb afgerond in 2021, met een project bij Warkhouse. Intussen ben ik hier in dienst en breng ik wat ik geleerd heb dagelijks in de praktijk! Superleuk om nu zelf minorstudenten te mogen begeleiden.”

Kansrijke koppeling meervoudige waardecreatie aan Canvas

Robert: “Minorstudenten Dwayne en Juan hebben voortgeborduurd op de uitkomsten van het eerste onderzoek in de reeks. Dit is uitgevoerd door een Rodedraadprojectgroep van de minor Circulaire Economie. Hier kwam uit dat het inzetten van het meervoudige waardecreatiemodel zeker kansen biedt om mkb’ers te ondersteunen bij haalbare innovatie. Maar de uitkomsten waren nog vrij algemeen.”

Nino: “Juan en Dwayne hebben als vervolgstap het meervoudig waardecreatiemodel gekoppeld aan het businessmodel Canvas. En wat laat deze koppeling nu heel mooi zien? Dat de belemmeringen voor het implementeren van innovaties vooral aan de inputkant van het businessmodel zitten. Je kan denken aan tekort aan geschoold personeel of tekort aan grondstoffen. Misschien kun je juist niet aan voldoende gerecyclede materialen komen.”

Voorwaarden succesvolle innovatie

Robert: “De koppeling van het meervoudigwaardecreatie-model aan het businessmodel Canvas maakt inderdaad prachtig zichtbaar dat de inputs als gevolg van de bedrijfsprocessen worden vermeerderd, verminderd of omgevormd. Om een innovatie succesvol te laten zijn, moet je weten waar het in de inputkant aan schort. Je moet weten waar het obstakel zit en wat het obstakel is.”

Verrassende uitkomst

Nino: “In een workshop, die onderdeel was van het onderzoek, heeft Iconica, Doetinchems-Arnhems software-ontwikkelbedrijf, met ons het businessmodel Canvas ingevuld. Vervolgens koppelden we dit aan het meervoudigwaardecreatie-model. De uitkomst was verrassend. Er kwam uit de gapanalyse iets tevoorschijn wat we zonder die werksessie niet hadden ontdekt.”

Iconica Development BV is een software-ontwikkelbedrijf met vestigingen in Doetinchem en Arnhem. De Doetinchemse vestiging vindt haar onderkomen in innovatiecentrum De Steck, broedplaats voor ondernemers, onderwijs en overheid. Contacten met studenten van de minor Circulaire Economie komen daar als vanzelf tot stand, want vier periodes per jaar werkt een groep of duo daar aan transitievraagstukken.

Jeroen Salemink, directeur van Iconica, vertelt over zijn deelname aan de workshop die Dwayne Bouman en Juan Molhoek, studenten van de minor Circulaire Economie, gaven in De Steck. Insteek: de koppeling van het meervoudig waardecreatiemodel aan businessmodel Canvas met als doel om handvatten te vinden voor succesvolle innovatie.

Uitkomst workshop

"Ik was aanvankelijk wat sceptisch over de workshop, maar toch ook nieuwsgierig; ik deed dus mee! De uitkomst van de koppeling van beide modellen - ingevuld met bedrijfsgegevens van Iconica - was ronduit verrassend. Vooral de gap-analyse. Daar kwam iets uit wat we zonder de werksessie niet hadden ontdekt. Ik dacht erover na en belde de volgende dag naar Warkhouse. ‘Hier wil ik mee verder’, zei ik.”

Het leven ging verder

“Daarna kwamen eerst Kerst en Oud en Nieuw. Intussen is het vier maanden later en ik moet toegeven dat wat ik ermee wilde doen min of meer in het vergeetboek is gekomen; het staat niet meer op mijn netvlies. Ik ben weer in beslag genomen door de dagelijkse praktijk van het ondernemen.

"Hiermee wil ik niet zeggen dat het niet waardevol is wat Achterhoek Ambassadeurs via Warkhouse en de HAN doen om het mkb te helpen innoveren. Integendeel: ik sta er helemaal achter! Maar volgens mij is het de grootste uitdaging om iets te ontwikkelen wat een ondernemer niet naast z’n dagelijkse werk moet doen - in mijn geval het runnen van Iconica - maar wat is opgenomen in de orde van de dag. Dan kan het beklijven.”

Rijnlands model en meervoudige waardecreatie

“Tijdens de workshop maakte ik kennis met meervoudige waardecreatie; helemaal nieuw voor mij. Ik realiseerde me ook dat hoe wij met Iconica ondernemen, namelijk volgens het Rijnlandse model, verwantschap heeft met het meervoudige waardecreatiemodel. In het Rijnlandse model (in tegenstelling tot het Angelsaksische model - red.) staat de lange termijn centraal. Duurzame en stabiele groei wordt nagestreefd. Belangen van verschillende stakeholders worden meegewogen. Ook dragen Rijnlandse organisaties kwaliteit vaak hoog in het vaandel. Ze gaan voor klanttevredenheid.”

Dienen en verdienen

“Dit is precies zoals wij werken bij Iconica, en met succes. We groeien als kool. Dus ja, geld verdienen, maar door te dienen. De klant dienen, de stakeholder dienen en de samenleving dienen. Dat is wat in onze ogen een gezonde onderneming doet.”

De puzzel

“Ik ondersteun dus van harte wat Achterhoek Ambassadeurs willen met hun thematafel Smart Werken en Innovatie. En als meervoudige waardecreatie mij helpt om een betere ondernemer te worden, als ons bedrijf er beter van wordt, ben ik er meteen voor te porren. Maar echt waar: het moeten geen dingen worden die je als ondernemer erbij krijgt, maar ze moeten deel uitmaken van de dagdagelijkse praktijk. Daar ligt de uitdaging!”

Dwayne Bouman en Juan Molhoek hebben de HAN minor Circulaire Economie gevolgd. Een belangrijk onderdeel van deze minor is de transitieopdracht, uit te voeren voor het werkveld. Voor Dwayne en Juan was het Doetinchemse Warkhouse opdrachtgever. De vraag van Warkhouse luidde: kan het model van meervoudige waardecreatie het mkb helpen bij duurzame en haalbare innovatie? Aanleiding was de vraag die vanuit Achterhoek Ambassadeurs bij Warkhouse kwam: hoe kunnen wij het mkb handvatten bieden voor innovatie?

Juan volgt de deeltijdopleiding Bedrijfskunde en werkt als business controller bij Donselaar, een bedrijf in verhuur en verkoop van modulaire ruimte-oplossingen. Dwayne heeft de opleiding Finance and Control bijna afgerond. Hij werkt op de inkoopafdeling van afvalomvormer Attero.

Beiden zijn ze dus bekend met zaken die samenhangen met bedrijfsvoering en allebei hadden ze al vóór ze de minor Circulaire Economie gingen volgen een interesse in duurzaamheid.

Wat heeft jullie het meest verrast bij het onderzoek dat jullie uitvoerden?

Juan: “Wat mij het meest heeft aangesproken, is de werking van het meervoudig waardecreatiemodel in de praktijk. Gedurende de eerste maanden van de minor hebben we dit model uitvoerig leren kennen, maar wel uitsluitend in theorie.”

Dwayne: “Tijdens de workshop die we gaven en waar Iconica en Eurostretch (dochteronderneming van Donselaar, red.) aan deelnamen, hebben we met de gegevens van beide bedrijven de koppeling gemaakt tussen Business Model Canvas en het meervoudig waardecreatiemodel. Ik vond verrassend om te zien hoe dit uitwerkte. Door de gemaakte koppeling gingen de bedrijven breder kijken dan alleen naar de financiële waarde.

Ja, en wat is het voordeel daarvan?

Juan: “Het voordeel van het breder kijken dan alleen naar financiële waarde, dus niet uitsluitend gericht te zijn op het maken van winst, is dat de onderneming werkt aan haar toekomstbestendigheid. Het sturen op economische, sociale én ecologische waarde zorgt voor een balans tussen wat goed is voor de onderneming en wat goed is voor de samenleving. Dit is wat meer en meer van bedrijven gevraagd gaat worden.

Jeroen Salemink van Iconica (zie deel 2), vertelde dat hij nog geen kans ziet het meervoudig waardecreatiemodel toe te passen in zijn dagelijkse bedrijfsvoering. Wat is jullie advies?

Dwayne: “Dat het een uitdaging is om iets te ontwikkelen waarmee we de mkb’er helpen om te innoveren, wisten we vanaf het begin. Bij het mkb praten we over kleine en middelgrote ondernemingen. Iedereen is daar bezig met de operatie, met de dagdagelijkse praktijk, daar gaat alle aandacht naar toe.”

Juan: “Ons heeft iets voor ogen gestaan wat laagdrempelig en makkelijk toegepast kan worden. Met onze transitieopdracht hebben wij, door de koppeling van Canvas en het meervoudig waardecreatiemodel, de basis gelegd voor een tool. Op dit moment werken studenten van de HAN minor Ondernemen en Adviseren met Impact samen met Warkhouse hieraan verder. Ze bouwen voort op hetgeen wij hebben voorbereid.”

Dwayne: “Dat doen ze nu door ‘op te halen’ wat de eisen en wensen zijn van mkb’ers voor zo’n tool. Bijvoorbeeld: wat voor interface werkt prettig, welke data zijn nodig, wat kan AI doen, hoeveel tijd mag het kosten. Et cetera. Het doel is een tool die de ondernemer laagdrempelig inzicht biedt in zijn bedrijfsvoering en hem helpt bij het nemen van besluiten die bijdragen aan toekomstbestendigheid.”

Prachtig dat opeenvolgende studentgroepen en -duo’s van de HAN in samenwerking met Warkhouse ervoor gaan om de vraag in de titel met een volmondig ‘ja’ te beantwoorden!