Bijblijven over waterstof? Kom naar het HAN H2 Event

Ter inspiratie een terugblik op de editie van 30 januari 2026. Met een keynote vanuit het Nederlandse Waterstofnetwerk en verschillende sprekers die daar in vervolgpresentaties op aanhaken.

Aan het strand van de Maasvlakte, waar koning Willem-Alexander in oktober 2023 de bouw startte, is begin 2026 de eerste 32 kilometer van het Nederlandse Waterstofnetwerk opgeleverd. Als eerste klant zal Shell met behulp van dit netwerk groene waterstof transporteren naar het Shell-complex in Pernis om hun grijze waterstof te vervangen. Later zullen meer partijen volgen met een aansluiting op dit eerste deel van het Nederlandse waterstofnetwerk. 

“Een bijzondere mijlpaal in de energietransitie en een belangrijke eerste stap om het gebruik van waterstof te vergroten”, zegt Wouter van Betuw, Commercieel Business Developer Waterstofnetwerk Rotterdam bij Hynetwork, de dochteronderneming van Gasunie die de hoofdslagader (1200 kilometer) van het landelijke waterstofnetwerk realiseert. Van Betuw verzorgde de keynote bij het HAN H2 Event 2026. Het evenement, georganiseerd door de HAN en SEECE, brengt partijen samen zodat kennis gedeeld wordt over de (nieuwste) ontwikkelingen in de waterstofwereld. 

Van Betuw stond uitgebreid stil bij de laatste ontwikkelingen rondom het Nederlandse Waterstofnetwerk. Dat verbindt het komende decennium de industrie, het buitenland en import- en opslaglocaties met elkaar. Daardoor moet (groene) waterstof één van de alternatieven worden voor fossiele brandstoffen, waardoor de doelen van het klimaatakkoord van Parijs (in 2050 klimaatneutraal) dichterbij komen en de energieafhankelijkheid wordt beperkt. 

“Voor de energietransitie zijn er natuurlijk meerdere mogelijkheden”, zegt Van Betuw. “En die mogelijkheden hebben we ook allemaal nodig. Belangrijk is om te blijven kijken naar haalbaarheid en betaalbaarheid. Een gegeven is dat de transportcapaciteit in Nederland voor moleculen, zoals gas en waterstof, veel groter is dan voor elektriciteit. Maar je kan niet alles oplossen met waterstof net zo min als dat je alles kan elektrificeren. We hebben een brede mix nodig van verschillende verduurzamingsopties om te komen tot een goed werkend duurzaam energiesysteem.” 

Daarom is de blik onder meer gericht op (groene) waterstof en op de leidingen die nu voor het aardgas worden gebruikt. Daar kan namelijk ook waterstof doorheen. Van Betuw: “Terwijl we nu het ene netwerk, dat van het gas, in leven houden, gaan we het netwerk voor waterstof bouwen. Dat kan, omdat er veel leidingen naast elkaar liggen. Daardoor bestaat het waterstofnetwerk straks voor het grootste deel uit leidingen die nu voor aardgas worden gebruikt.”
 

Tijdens het H2 Event werd ook stilgestaan bij meerdere aanverwante thema’s rondom de realisatie van het waterstofnetwerk. Eén daarvan is Human Capital: er moeten voldoende mensen worden opgeleid. Chris Huijboom, Projectleider bij ACE Mobility (het Automotive Centre of Expertise) is daarom betrokken bij Green SKHy, een Europees project dat de ontwikkeling van een schone waterstofsector bevordert door onder meer nieuwe (transnationale) opleidingsprogramma’s te ontwikkelen. 

“Op de middelbare school krijgt iedereen basiskennis over stroom bijgebracht”, zegt Huijboom. “Iedereen weet daardoor dat je beter geen vork in het stopcontact kunt steken. Die basiskennis over waterstof is niet zo wijdverspreid. De vraag is dan ook hoe we daarvoor gaan zorgen?” Met die vraag houdt Green SKHy zich bezig. “Door onder meer met studenten heel diep in waterstof te duiken en docenten in het voortgezet onderwijs op te leiden, zodat zij het weer op de jongere generaties kunnen overbrengen. Zo proberen we een brug te slaan tussen specifieke en generieke kennis.” 

Een ander cruciaal onderwerp dat aan bod kwam, was de kwaliteit van waterstof. Hoe meet je dat? Welke verontreiniging zit erin? En wat doe je bij een afwijkende kwaliteit? “Daarvoor werken we met veel partijen nauw samen in het GroenvermogenNL-project HyTROS LINK”, zegt Huib Blokland, Senior Projectmanager Energy Transition bij TNO. 

Blokland werkt aan technologie die het goedkoper en makkelijker maakt om de zuiverheid te monitoren. “Nu is er dure apparatuur nodig, die zo groot is als een flinke koelkast. Terwijl je op meer plekken eenvoudig wil meten, omdat waterstof op allerlei plekken het netwerk in kan worden gebracht. Dat is anders dan bij gas, dat vanuit één bron één kant op beweegt.”  

Het belangrijkste aspect als het gaat om de kwaliteit, is de zuiverheid van waterstof. “Dat kan 98 procent zijn, maar ook meer dan 99,9. Dat hangt af van de productie- en transportmethode. De eisen die aan waterstof worden gesteld verschillen: auto’s en vrachtwagens moeten hele zuivere waterstof hebben, terwijl voor verbranding — denk aan Tata Steel — het niet zo veel uitmaakt. Over de norm wordt nu discussie gevoerd op Europees niveau. Wil je het heel zuiver houden, is dat ingewikkeld en kostbaar. Maar lever je standaard lagere kwaliteit, dan moeten eindgebruikers het zelf zuiverder maken. Wat is wijsheid? Dat is complex.” 
 

Ook masterstudent Petar Ananiev houdt zich bezig met die zuiverheid, maar dan bij de waterstofproductie. In het HAN Hydrogen Lab op HAN@Connectr doet hij samen met On2Quest en de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar het gebruik van zogeheten Metal-Organic Frameworks (MOF’s) voor het drogen van waterstof die via elektrolyse wordt geproduceerd. 

“MOF’s hebben de potentie om het zuiveren van groene waterstof sneller en goedkoper te maken”, zegt Ananiev. “Na elektrolyse bevat waterstof nog waterdamp. Die moet eruit voordat je het gas kunt opslaan of gebruiken. Nu gebeurt dat in twee stappen: de waterstof wordt gescheiden van andere gassen uit het proces en daarna gaat het gas door een droogsysteem dat de resterende waterdamp eruit haalt. Met MOF’s zou je die stappen mogelijk kunnen combineren. Het materiaal kan waterdamp namelijk heel efficiënt adsorberen, terwijl de waterstof zelf doorgelaten wordt. Daardoor kan één systeem zowel zuiveren als drogen. Bovendien is er minder energie nodig voor het drogen van de waterstof, omdat het op een veel lagere temperatuur kan. En slijt de apparatuur minder snel.”

Eén uitdaging blijft: de optimale structuur is nog niet gevonden. Dat zit zo: Een MOF bestaat uit metalen en zogeheten ‘linkers’: organische moleculen die de metalen met elkaar verbinden. Daarmee kun je ontelbaar veel structuren bouwen. “De vraag is: hoe ziet het ideale framework eruit? Welke combinatie werkt het beste? Dat ontdekken we vooral door veel te testen. Daar zijn we nu volop mee bezig.”

Ook spreker Arjan Bikkel, Application engineer & Area Sales Manager Regio Oost bij Bronkhorst, houdt zich bezig met de technische ontwikkelingen in de waterstofwereld, maar dan op een heel ander niveau. Het bedrijf produceert en ontwikkelt meet- en regelapparatuur voor gassen en vloeistoffen om de prestaties en levensduur van een brandstofcel in kaart te brengen. “Zodat je weet wat die kan en wanneer die stukgaat”, vertelt hij. “Wat gebeurt er bijvoorbeeld als het membraan te droog is? Houdt het dat een halve minuut vol of een jaar? En wat doet een te nat membraan met de prestaties?”

Een ander belangrijk onderdeel is de kalibratie van de waterstof-massastroom. “Met onze apparatuur kun je toetsen of de meetwaarden kloppen. Een flowmeter kan bijvoorbeeld aangeven dat er een bepaalde hoeveelheid gram per uur door een leiding stroomt, maar is dat ook echt zo? Dat wil je periodiek toetsen. Het helpt dus om te achterhalen wat er precies gebeurt in het proces. Want dat kun je aan de buitenkant niet zien. Zo worden metingen betrouwbaarder en nauwkeuriger. En dat is cruciaal voor de toepasbaarheid.”

Zo kwamen er tijdens het HAN H2 Event allerlei relevante waterstofthema’s aan bod. Alle vijf de sprekers kijken dan ook terug op een geslaagd, inspirerend evenement. “Het was mooi dat er zo veel mensen waren die op verschillende plekken bezig zijn met waterstof”, zegt masterstudent Ananiev. “Het gaf mij daardoor een mooi overzicht van wat er waar gebeurt.” 

Projectleider Huijboom van de HAN: “We hebben een maatschappij die al honderd jaar op fossiele brandstoffen draait. We moeten aan de slag om dat schoner te doen. Daar draagt het H2 Event een steentje aan bij door mensen op een laagdrempelige manier met elkaar in contact te brengen, zodat er kennis en ideeën uitgewisseld kunnen worden.” En om dat laatste was het ook projectmanager Blokland van TNO te doen. “Ik ben al wat ouder en vind het belangrijk dat de nieuwe generatie hier ook enthousiast van wordt. Het was wat dat betreft ook mooi om te zien dat er veel docenten en industriële partijen aanwezig waren.” 
 

Benieuwd naar de presentaties en de aftermovie?
Kijk dan hier.

29 oktober 2026