HAN zet perspectief mensen Arnhemse schuldenaanpak centraal
Experiment Arnhem Immerloo Schuldenvrij
Schulden hebben een verwoestend effect op mensen. Ze veroorzaken stress, leiden tot multiproblematiek in gezinnen, gezondheidsproblemen, isolement en ook de ontwikkeling van kinderen heeft eronder te leiden. De Gemeente Arnhem wil deze spiraal doorbreken. Daarom voert het Nationaal Programma Arnhem-Oost het experiment Immerloo Schuldenvrij uit. Hierbij worden de schulden van 40 tot 60 huishoudens in Immerloo II (Malburgen-Oost), in 1 keer opgekocht met behulp van een opkoopfonds. Om generatiearmoede tegen te gaan, kijken ze eerst naar gezinnen met kinderen.
Twee fasen
Het project duurt van eind 2023 tot en met eind 2026 en bestaat uit twee fasen:
Fase 1 | in de eerste fase wordt bij 50 gezinnen ‘de Doorbraakmethode’ ingezet om schulden op te kopen. Deelnemende gezinnen committeren zich aan professionele hulp startend in fase 2. De eerste fase duurt een jaar.
Fase 2 | in de tweede fase wordt op basis van de methodiek ‘Mobility Mentoring’ gewerkt aan toekomstperspectieven van het gezin. De vragen en behoeften van de gezinnen zijn hierin leidend. Deze fase duurt twee jaar.
Nationaal Programma Arnhem Oost heeft het Lectoraat Versterken van Sociale Kwaliteit gevraagd om kwalitatief onderzoek te doen naar de invloed van deze experimentele aanpak op de gezinnen, bij te dragen aan een tussentijds leerproces en aan een analysekader voor bestaanszekerheid.
Onderzoeksvragen
In het onderzoek staan de onderstaande vier vragen centraal:
1. Zijn de gezinnen die deelnemen aan het traject daadwerkelijk geholpen na afloop van de interventie?
2. Wat zijn volgens de gezinnen de werkzame elementen en waar zitten verbeterpunten die vragen om tussentijdse bijstelling?
3. Hoe draagt de interventie bij aan bestaanszekerheid en welk kader is bruikbaar om bestaanszekerheid te analyseren?
4. Wat zijn de kosten en baten van de interventie?
Aanpak
Bij dit onderzoek gaat het om zowel een kwalitatieve evaluatie van effecten van de interventie vanuit het perspectief van de gezinnen (onderzoeksvraag 1) en een actiegerichte benadering waarbij we tussentijds de aanpak evalueren en daar waar nodig bijstellen (onderzoeksvraag 2). Daarnaast worden de perspectieven van gezinnen geanalyseerd, waardoor meer zicht ontstaat op de invloed van de interventie op verschillende aspecten van bestaans(on)zekerheid (onderzoeksvraag 3).
Inzet ervaringsdeskundigen
Het Lectoraat Versterken van Sociale Kwaliteit vindt het belangrijk om goed aan te sluiten bij de behoeften en belevingswereld van mensen waar het om gaat en deze mensen aan te laten sluiten bij het onderzoek dat wij doen. Daarom betrekken wij in het gehele onderzoeksproces mensen met ervaringskennis en/of ervaringsdeskundigen (bij het onderzoeksontwerp, bij de voorbereiding van de interviews, de uitvoering en de analyses). Dit vergroot zowel de betrouwbaarheid als de laagdrempeligheid van het onderzoek.
Eerst jarenlang leven met schulden en stress, en nu is het opeens weg. Dan is je hoofd niet zomaar leeg. Daar moeten we rekening mee houden.”
Resultaten
Ineens vrij van schulden. Wat gebeurt er dan? Volgens deelnemers aan het experiment Immerloo Schuldenvrij ontstaat er niet alleen financiële rust, maar ook ruimte om andere problemen aan te pakken. Het onderzoek laat zien dat een onzeker bestaan niet verdwijnt zodra schulden zijn opgelost. Schulden raken meer dan alleen de portemonnee. Veel deelnemers hadden naast schulden ook te maken met gezondheidsproblemen, stress en onzekerheid. Daarom analyseerden de onderzoekers samen met ervaringsdeskundige co-onderzoekers veranderingen op het gebied van onder andere waardigheid, gezondheid, huisvesting en opvoeding. Het verminderen of oplossen van schulden zorgt voor meer rust in het hoofd, blijkt uit de resultaten. Deelnemers ervaren minder stress en zien weer mogelijkheden om plannen te maken. De 1e resultaten zijn verwerkt in het rapport 'Ruimte maken in een precair bestaan - Immerloo Schuldenvrij door de ogen van deelnemers'
Nieuws
HAN zet perspectief mensen Arnhemse schuldenaanpak centraal
Juni 2024 - Een project om inwoners van Arnhems armste wijk te verlossen van hun schulden is een succes. Het experiment in Arnhem is uniek in Nederland. Met geld van 3 stichtingen werden de schulden afgekocht. Door het schrappen van de schulden verdween ook de verlammende stress die hiermee gepaard gaat, blijkt uit onderzoek van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen.
Wat als problematische schulden verdwijnen?
Juni 2026 - Het verminderen of oplossen van schulden zorgt voor meer rust in het hoofd, blijkt uit de resultaten. "Wanneer schulden verminderen of verdwijnen ontstaat ruimte voor andere doelen, zoals (vrijwilligers)werk, een opleiding volgen, sociale activiteiten oppakken, maar ook voor uitgestelde zorg en dus de gezondheid verbeteren”, vertelt projectleider Carinda Jansen.
HAN zet perspectief mensen Arnhemse schuldenaanpak centraal
April 2024 - In de Arnhemse wijk Immerloo wordt in 1 keer de schuld opgekocht van 40 tot 60 financieel kwetsbare huishoudens. De HAN onderzoekt het experiment Immerloo Schuldenvrij door de ervaringen van de deelnemende huishoudens centraal te stellen.
Arnhem lost schulden af van bewoners in 'armste wijk van het land'
April 2024 - Arnhem gaat alle schulden aflossen van ongeveer 50 huishoudens in Immerloo. Die wijk staat bij het CBS te boek als het armste postcodegebied van het land. De gemeente hoopt met dit experiment aan te tonen dat als schulden verdwijnen, andere problemen sneller en beter kunnen worden aangepakt.
Versterken van Sociale Kwaliteit
Dit onderzoek wordt uitgevoerd binnen het Lectoraat Versterken van Sociale Kwaliteit en de Werkplaats Sociaal Domein Arnhem en Nijmegen. Het Lectoraat Versterken van Sociale Kwaliteit is gericht op sociale kwaliteit als middel om achterstellingen te doorbreken. Hier willen wij de kwaliteit van leven van mensen verbeteren. Binnen de Werkplaats Sociaal Domein Arnhem en Nijmegen is Experiment Immerloo Schuldenvrij onderdeel van het leeratelier Armoede.
Contact
Neem voor meer informatie contact op met:
- Carinda Jansen (carinda.jansen@han.nl)
- Thomas Noordink (thomas.noordink@han.nl)
- Bibi Ansari (bibi.ansari@han.nl)