‘Laaggeletterdheid’ wordt ‘versterken basisvaardigheden’

Jarenlang was ‘laaggeletterdheid’ een pakkend woord om een voor de HAN prominent thema aan te snijden. “Het hielp ons om aandacht te vragen voor het feit dat 2,5 miljoen volwassenen in Nederland laaggeletterd zijn en daardoor minder kans hebben op een gezond leven”, zo vertelt Janneke Lakerveld, kartrekker van de leergemeenschap laaggeletterdheid (nu: leergemeenschap Versterken basisvaardigheden). “We gebruikten het in de missie van Sociaal – Fair Health om gezondheidsverschillen te verkleinen.”
Creatief en vindingrijk
Gaandeweg werd duidelijk dat de term ‘laaggeletterdheid’ stigmatiserend is. Janneke: “Het legt te veel nadruk op het probleem. Op wat mensen níet kunnen. Door de jaren heen hebben we veel geluisterd naar taalambassadeurs, mensen die eerder moeite hadden met lezen en schrijven. We leerden hoe creatief en vindingrijk veel laaggeletterden zijn. Of hoe sterk hun geheugen is.
Daarom heeft de HAN het voortaan over het versterken van basisvaardigheden. “Zo ligt het accent meer op ontwikkeling. Bovendien laten we ermee zien dat het om méér gaat dan over lezen en schrijven. Bij basisvaardigheden moet je ook denken aan rekenen en digitaal vaardig zijn. Die vaardigheden hangen nauw met elkaar samen. Om als burger in deze samenleving goed tot je recht te komen, heb je al deze basisvaardigheden nodig.”

In lijn met overheid en partners
De nieuwe naamgeving is in lijn met de koers van de overheid. Die focust ook op het versterken van basisvaardigheden. Net als Expertisecentrum Pharos, GGD Nijmegen en ROC Nijmegen – partners van de HAN. “Zij hebben het eveneens over basisvaardigheden. Ze pakken lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheid in samenhang op.”
Samenhang in basisvaardigheden
Ook de HAN werkte al langer aan die samenhang, maar dan achter de schermen. “Denk aan wat het lectoraat Media Design doet in het kader van Sociaal – Fair Health. Zij onderzoeken hoe we apps, websites of systemen toegankelijker kunnen maken. Of neem de manier waarop gecijferdheid is geïntegreerd in de VR-training laaggeletterdheid (nu VR-training Versterken basisvaardigheden, red.). En hoe het curriculum van de pabo is aangepast, met meer aandacht voor lezen, schrijven en rekenen.”
Werken aan bewustwording
De terminologie mag dan veranderd zijn, de missie van de leergemeenschap blijft overeind staan. “We werken nog altijd aan bewustwording onder studenten, docenten en toekomstige professionals en helpen de signalen te herkennen: waaraan merk je dat iemand moeite heeft met woorden en cijfers en digitaal minder vaardig is?”
Wel worden naar aanleiding van de naamswijziging een aantal producten en diensten aangepast. Zo is de eerdergenoemde VR-training herzien en uitgebreid, met behulp van AI. Die nieuwe versie wordt tijdens de Week van Lezen en Schrijven gelanceerd.
Wil je de herziene VR-simulatie uitproberen? Dit kan op dinsdag 8 september tussen 13 – 14 uur centrale hal Kapittelweg 33, HAN Nijmegen .
Wil je meewerken aan het versterken van basisvaardigheden? Sluit je aan bij de leergemeenschap en ontdek wat je vanuit jouw vakgebied of studie kunt betekenen.

Leergemeenschap Versterken van basisvaardigheden
De leergemeenschap Versterken van basisvaardigheden heeft twee trekkers: Janneke Lakerveld en Maria Verkampen. Maria werkte mee aan bovenstaand interview. Vanaf het nieuwe studiejaar neemt Manuela Hermkes haar rol in de leergemeenschap over.
Dank je wel Maria en welkom Manuela!

Sociaal - Fair Health
Mensen in een lagere sociaaleconomische positie leven korter en voelen zich minder gezond. Daar willen we met Sociaal- Fair Health verandering in brengen. Hoe? Door in onderwijs en onderzoek aandacht te vragen voor die verschillen. We verbinden alle kennis die de HAN in huis heeft en betrekken partners uit de praktijk. Samen kunnen we verschil maken.

Abonneren op nieuwsbrief
Wil je op de hoogte blijven van onderwerpen van Sociaal - Fair Health? Abonneer je op onze nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws over het verkleinen van sociaaleconomische gezondheidsverschillen.

