MOVEL:samen sterk voor eigentijds onderwijs

“Bij de Master Ontwerpen van Eigentijds Leren (MOVEL) zijn we voortdurend op zoek naar het antwoord op de vraag: wat heeft deze student van mij nodig om tot ontwikkeling te komen? Het ene moment is dat misschien meer ruimte, het andere moment duidelijkheid of structuur”, zegt leercoach Maaike Nap. “We stemmen onze begeleiding af op hun behoefte en tempo en volgen hun voortgang op de voet. En in dit proces blijven we onszelf als opleiding en leercoaches ook ontwikkelen.” 

“De MOVEL volgt het gedachtengoed van Programmatisch toetsen”, legt leercoach Linda Jakobs uit. “Dat is gebaseerd op 3 elementen: begeleiden, beoordelen en beslissen. Ook bij ons moeten studenten na een onderwijsperiode bepaalde leeropbrengsten laten zien. Maar minstens zo belangrijk als het eindresultaat is het gesprek dat we daarover onderweg met hen voeren. ‘Wat betekent dit concreet in jouw praktijk? Welke keuzes maak je? Hoe ziet jouw ontwikkeling op dit aspect eruit?’ Maaike: “We gaan uit van de potentie van de student om diens eigen leren te sturen, waarbij we feedback als zeer waardevolle input zien.” 

De MOVEL ontstond 7 jaar geleden vanuit een vraag uit het werkveld: hoe leiden we leraren op die goed onderbouwde keuzes maken over actuele onderwijsvraagstukken? Leren lesgeven over en met ICT, professionele identiteit en stuurkracht, onderwijs ontwerpen, eigentijdse didactiek en toetsing en pedagogische professionaliteit: stuk voor stuk thema’s die zich tussen het lesgeven door niet makkelijk laten doorgronden. Maaike: “Zulke onderwerpen vragen om vertraging, even afstand nemen en een reflectieve houding.”

De master duurt 2 jaar. Elke woensdag komen leraren uit po, vo, mbo en hbo – starters en (ver)gevorderden – naar de HAN om van en met elkaar te leren. Zeven studenten en een leercoach vormen een leercoachgroep. Daarin bespreken ze wat ze hebben gedaan, waar ze tegenaanlopen en hoe hun ontwikkeling als ontwerper, onderzoeker en veranderaar van onderwijs verloopt. In een digitale leeromgeving geven ze vooraf aan waarover ze het willen hebben. Tijdens de bijeenkomsten en in online geven ze elkaar tips en adviezen en krijgen ze feedback van hun leercoach. Zo krijgen de studenten zicht op hun ontwikkeling en werken ze bewust aan de kernthema’s van de opleiding. En doordat wij hen bij elke stap begeleiden, kunnen we hun héle leerproces beoordelen, in plaats van losse toetsen of opdrachten” aldus leercoach Maaike Nap.

Linda: “Bij de verdieping in de kernthema’s, op de woensdagmiddagen, horen vragen als: Hoe ontwerp je eigentijds onderwijs, inclusief didactiek en toetsing? Wat vraagt dat van jou en van je werkomgeving? Hoe verantwoord je de keuzes die je maakt?” Maaike vult aan: “De studenten delen veel praktijkvoorbeelden. Heel interessant, want zo komt bijvoorbeeld een mbo-docent op het idee om net als een basisschoolleraar te gaan werken met een planbord om leerlingen meer regie te geven in de uitvoering van hun weekopdrachten. En wij reiken daarbij dan relevante literatuur, onderzoek en methodieken aan, zodat ze hun ervaringen en inzichten kunnen onderbouwen.” Linda: “We stimuleren ook hun nieuwsgierigheid om uit te proberen wat nog niet eerder is gedaan. Maar ook daarbij geldt: zorg altijd voor een goede onderbouwing.”

In het onderwijs doe je niets alleen en tref je altijd collega’s met andere voorkeuren of werkwijzen. Daarom komen ook samenwerken en teamontwikkeling uitgebreid aan bod. “Met name in het tweede jaar gaan we hier dieper op in. Hoe werkt onderwijsinnovatie? Hoe kom je sámen verder? Voorafgaand aan de opleiding hebben we ook een gesprek met elke student en diens teamleider of leidinggevende. We bespreken of er organisatie- of onderwijsvraagstukken zijn die de student kan aanpakken en vragen commitment van de werkgever om de ideeën en concepten die de student oplevert te ondersteunen en verder te onderzoeken. Want je kunt van alles bedenken, het lukt alleen goed als je het samen doet.”

Dat motto geldt ook voor de opleiding zelf en voor de leercoaches. Maaike: “We zijn steeds op zoek naar de juiste balans: waar geven we studenten richting, waar geven we ruimte? Hoe begeleiden we elke student op maat, maar zonder willekeur?” “Bij die zoektocht betrekken we vanzelfsprekend ook de studenten”, voegt Linda toe. “Zij zijn behalve student tenslotte ook vakbekwame professionals.” Maaike geeft een voorbeeld: “We hebben het nu een paar keer gehad over zelfsturing en zelfregie. Maar daarover kun je in pedagogisch opzicht een heleboel vragen stellen – waarom zou je bijvoorbeeld niet van een ander afhankelijk mogen zijn? We pretenderen dus niet dat we alles al weten. In feite zeggen we: ‘Dit is het stukje dat wij kennen, wat kennen jullie?’ Het is een wederkerig proces.”

De MOVEL is gericht op onderwijsprofessionals met lesgeven als kerntaak. Nieuwe studenten kunnen jaarlijks vanaf september instromen. Bezoek de Open Avond of kijk op de opleidingspagina van deze master voor meer informatie!