Werken aan een schone en muisstille bouwplaats

Geen geluid. Geen dieseldampen. Geen stikstof en CO2-uitstoot. De bouwplaats van de toekomst is schoon en stil. Een ideale buurman. Alleen zijn er nog behoorlijk wat stappen te zetten voor die emissieloze bouwplaats. Via het meerjarenproject Bouwplaats Architectuur voor Schone Energie (BASE) leveren (docent)onderzoekers en derdejaars studenten van de HAN een bijdrage door onderzoek te doen naar innovaties rondom elektrificatie van de bouwplaats.

Hij is één van de elf studenten uit de eerste BASE-groep. Van februari tot en met juli 2025 heeft deze student Automotive een simulatieprogramma ontwikkeld, waarmee voor een bouwproject in kaart kan worden gebracht hoeveel stroom er nodig is voor al het bouwmaterieel. “Zodat als de conclusie is, dat er te weinig ruimte op het elektriciteitsnet is, uitgerekend kan worden hoeveel batterijen er nodig zijn en besloten kan worden hoe die batterijen opgeladen kunnen worden.”

Zo heeft iedere student (Automotive, Elektrotechniek, Embedded Systems Engineering en Werktuigbouwkunde) vanuit zijn of haar expertise een bijdrage geleverd aan de eerste opbrengst in BASE. Een andere student is bijvoorbeeld bezig geweest met het verbeteren van de efficiëntie van het hydraulische systeem van een elektrische graafmachine, zodat die minder stroom nodig heeft. Weer een ander richtte zich op de ontwikkeling van een dashboard, waarop de resterende laadtijd per machine te zien is. 

De studenten werken aan het project in HAN@Connectr, een hybride leeromgeving op het Cleantech Park Arnhem waar ze aan praktijkvraagstukken kunnen werken en terug kunnen vallen op faciliteiten, zoals het Hydrogen Lab. Het project BASE is geïnitieerd en wordt aangejaagd door Connectr – Energy Innovation, dat zich richt op het versnellen van de energietransitie door innovatie te stimuleren en te faciliteren. Emissieloos bouwen is één van de centrale thema’s en verbonden aan de community Temporary Energy Systems (TES), waarin professionals met elkaar worden verbonden.
 

“Voor de kennis van de partners in ons ecosysteem is de onderzoekskracht van de HAN van grote toegevoegde waarde”, zegt Niek van Onna, programmamanager bij Connectr. “Daarom proberen we continu onderzoek en onderwijs te verbinden met het bedrijfsleven. En met het project BASE geven we meteen een invulling aan onze Human Capital Agenda. Voor studenten is het een waardevolle ervaring om aan iets tastbaars te werken en voor bedrijven is het een mogelijkheid om toekomstige werknemers te vinden.” 

De noodzaak van emissieloos bouwen is vooral groot in steden en rondom natura-2000 gebieden. Arnhem is koploper op het gebied van de emissieloze bouwplaats. De renovatie van de Rijnkade is zelfs nagenoeg emissieloos uitgevoerd en geldt landelijk als voorbeeldproject. 

Bovendien wordt er in de stad gewerkt aan een laadplein voor mobiele werktuigen, dat tevens fungeert als testlocatie voor emissieloos bouwmaterieel. De realisatie van dat laadplein is onderdeel van het project BuildZero, waarvan de HAN (en dus BASE) via het Centre of Expertise SEECE ook partner is. BuildZero richt zich op het slim laden van elektrisch bouwmateriaal op en rond de bouwplaats, met als doel de stroomvraag binnen de grenzen van het stroomnet te houden, waardoor de bouw sneller emissievrij kan worden en bijvoorbeeld de woningbouw vlot getrokken wordt.

“Een rupskraan kan niet de hele stad doorrijden om op te laden”, zegt Chris Huijboom, vanuit de HAN projectleider binnen BuildZero. “Dus zijn we op zoek naar manieren om laden mogelijk te maken op of dicht bij een bouwlocatie, zonder verstoring van het elektriciteitsnet. Daarvoor brengen we nu eerst van alles in kaart. Op welke momenten er het beste geladen kan worden, bijvoorbeeld. Daarover gaan onderzoekers nu in gesprek met de netbeheerders.”

Daarnaast zijn er innovaties op de bouwplaats zelf nodig. “Op een bouwplaats wordt nu één tank met diesel gedeeld, zonder veel zorgen over individueel verbruik. Elektrische machines vragen juist om afstemming, inzicht en overzicht. In het verlengde daarvan wordt bijvoorbeeld ook al onderzocht of laders met meerdere stekkers kunnen werken, die in een slimme volgorde laden zonder dat er iemand ’s nachts de stekkers moet wisselen.”

Vanuit de verschillende betrokken partijen is er bovendien de hoop dat studenten na deze ervaringen zullen kiezen voor een carrière binnen de energietransitie. Voor Suijdendorp was het de tweede keer dat hij zich richtte op een project die te maken heeft met energietransitie. “95 procent van de automotive studenten is een liefhebber van auto’s, turbogeluiden en wil weten hoe je zo snel mogelijk van 0 naar de topsnelheid gaat. Maar gedurende de studie leer en zie je meer, waardoor je interesse verbreedt.”

En dus kan de liefhebber van brullende motoren zich in de toekomst zomaar specialiseren in muisstille bouwmachines. En zo werkt het project BASE niet alleen aan de bouwplaats van de toekomst, maar ook aan de vakmensen die die toekomst mogelijk maken.

26 februari 2026