Geef meiden de ruimte!

De publieke buitenruimte speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van jongeren. Hier ontmoeten zij anderen, bouwen ze zelfstandigheid op en blijven ze fysiek en mentaal gezond. Toch sluit deze ruimte vaak beter aan bij de voorkeuren van jongens dan bij die van meiden. Pleinen en sportvelden worden veel gebruikt door jongens, terwijl meiden zich er regelmatig onveilig, ongezien of niet welkom voelen.

Onderzoek en praktijkervaring laten zien dat meiden daardoor minder gebruikmaken van buitenruimtes. Tegelijk geven professionals uit gemeenten, welzijn en sport aan dat zij concrete handvatten missen om dit te veranderen. Hoe betrek je meiden duurzaam bij hun leefomgeving? En hoe vertaal je hun ervaringen naar beleid, ontwerp en programmering?

Geef meiden de ruimte! is ontstaan vanuit deze vragen uit de praktijk.

Het project draagt bij aan een cultuurverandering waarin ook meiden (12-18 jaar) vanzelfsprekend ruimte innemen in de openbare buitenruimte. Samen met meiden en professionals ontwikkelen we kennis, vaardigheden en praktische tools om buitenruimtes inclusiever te maken.

Professionals leren wat meiden belangrijk vinden, hoe zij hen actief kunnen betrekken en hoe aannames over veiligheid en inclusiviteit bespreekbaar worden. Tegelijk krijgen meiden invloed op ontwerp, gebruik en programmering van plekken in hun eigen buurt.

De centrale praktijkvraag

Hoe kan ik als professional samen met meiden en andere betrokkenen werken aan een buitenruimte waarin meiden zich welkom en veilig voelen en die aansluit bij hun behoeften?

Het project bouwt voort op een uitgebreid vraagarticulatieproces met professionals uit het sociaal en ruimtelijk domein. Tijdens meer dan 20 bijeenkomsten, workshops en gesprekken met gemeenten, jongerenwerkers, buurtsportcoaches en andere praktijkpartners zijn ervaringen, knelpunten en behoeften opgehaald en verdiept. Deze inzichten vormden samen de centrale praktijkvraag van het project.

In Apeldoorn en Nijmegen werken meiden, gemeenteprofessionals, jongerenwerkers en buurtsportcoaches vervolgens samen in onderzoeks- en ontwerpbijeenkomsten. Zij delen ervaringen, onderzoeken wat wel en niet werkt en testen nieuwe manieren om meiden structureel te betrekken bij hun leefomgeving.

Extended reality (XR) speelt hierbij een belangrijke rol. Met deze technologie maken we ervaringen en perspectieven zichtbaar en beleefbaar. Dit helpt professionals om zich beter te verplaatsen in de leefwereld van meiden en ondersteunt gezamenlijke besluitvorming.

De opgedane inzichten vertalen we naar praktische werkwijzen en een toolbox met concrete handvatten voor participatie, inrichting en programmering van de buitenruimte.

Het project levert praktische kennis en toepasbare tools op voor professionals die werken aan een inclusieve buitenruimte. Op basis van praktijkvragen ontwikkelen we:

• inspirerende en overdraagbare praktijkvoorbeelden
• concrete werkprocessen voor meidenparticipatie in ontwerp en beleid
• handvatten voor samenwerking tussen sociaal en ruimtelijk domein
• inzicht in hoe inrichting én programmering samen bijdragen aan gebruik door meiden
• methoden om het perspectief van meiden zichtbaar en bespreekbaar te maken, onder andere met XR

Daarnaast versterkt het project het professionele gesprek binnen organisaties. Professionals leren hoe zij aannames kunnen bevragen, beter kunnen samenwerken over domeinen heen en meiden duurzaam betrokken houden, ook binnen bestaande beleids- en ontwerpprocessen.

De kennis wordt gedeeld via een leernetwerk en teruggebracht naar relevante hbo-opleidingen, zodat ook toekomstige professionals leren werken aan inclusieve buitenruimtes.

Zo werken we samen aan buurten waarin iedereen zich welkom voelt, met speciale aandacht voor meiden.