Betaalbare sport voor iedereen

De betaalbaarheid van sport staat onder druk. Voor veel gezinnen, en zeker voor mensen met een kleiner budget, is de prijs om aan sport te doen een flinke drempel. Gemeenten en sportaanbieders willen graag helpen, maar het is vaak onduidelijk wat de beste aanpak is en er zijn nog veel vragen die tot nu toe onbeantwoord zijn gebleven, zoals:

• Hoe reageren mensen als de prijs van een lidmaatschap omhoog of omlaag gaat?
• Op wat voor manier werken financiële regelingen en stimuleringsmaatregelen en voor wie en waarom werken ze wel of niet?
• Hangt de prijs van sport samen met ander drempels om aan sport te doen?

SPRINTS probeert deze kennisleemte vullen met feiten, praktijkervaringen en nieuwe ideeën.

Het hoofddoel van SPRINTS is om concrete en bruikbare oplossingen te vinden die de betaalbaarheid van sport verbeteren, en daarmee de sportdeelname vergroten. We willen ontdekken hoe we via prijsstrategieën en financiële ondersteuning de drempels om te sporten voor zoveel mogelijk mensen kunnen verlagen. Dan kunnen meer mensen – jong en oud, ongeacht hun portemonnee – genieten van de voordelen van sport en bewegen.

We gaan niet over één nacht ijs. Het SPRINTS-project combineert verschillende onderzoeksmethoden om een compleet beeld te krijgen:

1. Analyseren van de cijfers: We duiken in data van sportbonden en -aanbieders. Wat gebeurt er met het aantal leden als bijvoorbeeld een sportvereniging of fitnessclub de contributie verhoogt of verlaagt? We onderzoeken zo de 'prijselasticiteit' van sport.
2. Leren uit de praktijk: We gaan in gesprek met sporters, niet-sporters, sportclubs, gemeenten en beleidsmakers. Wat zijn hun ervaringen met kosten, regelingen zoals het Jeugdfonds Sport & Cultuur en prijsprikkels zoals de Fitcoin? We onderzoeken wat werkt en wat er verbeterd kan worden.
3. Testen van nieuwe ideeën: We zetten in de praktijk experimenten op. Zo gaan we, samen met betrokkenen (kinderen, ouders, scholen, sportaanbieders, enzovoorts) gratis naschools sportaanbod ontwerpen in Tiel-West. Ook kijken we wat het effect is van veranderingen in beloningen doet voor het sport- en beweeggedrag. Zo zien we direct wat de effecten zijn, met als achterliggend doel om de dingen die werken ook op andere plekken in te kunnen zetten.

Dit project is meer dan alleen een onderzoeksrapport. We werken toe naar praktische en direct toepasbare resultaten:

• Adviezen voor sportaanbieder over slimme en eerlijke prijsstrategieën.
• Concrete aanbevelingen voor gemeenten en fondsen om hun financiële regelingen effectiever en efficiënter te maken.
• Een 'blauwdruk' met lessen voor succesvol, betaalbaar sportaanbod dat ook op andere plekken in Nederland kan worden ingezet.
• Inzicht voor de landelijke politiek en sportbonden over de rol van betaalbaarheid, als input voor toekomstig beleid.

Hoe reageren mensen op prijsveranderingen en wat zijn ze bereid te betalen?

Om het probleem goed te snappen, beginnen we bij de feiten. In deze eerste fase duiken we diep in de data om een landelijk beeld te krijgen van de relatie tussen prijs en sportdeelname. We zoeken antwoord op vragen als:

• Prijselasticiteit: Hoe sterk reageert het aantal sporters als een sportclub de contributie verhoogt of verlaagt? Leidt een kleine prijsstijging direct tot veel opzeggingen, of valt dat mee?
• Betalingsbereidheid: Wat vinden mensen een eerlijke prijs voor hun sport? En waar zijn ze bereid extra voor te betalen? Denk aan betere begeleiding, flexibelere sporttijden of mooiere faciliteiten.

Hiervoor analyseren we grote, bestaande datasets van onder meer NOC*NSF en sportaanbieders. Daarnaast voeren we een grootschalige enquête uit onder duizenden Nederlanders om hun behoeften, wensen en de rol van betaalbaarheid in hun keuzes in kaart te brengen. Dit werkpakket legt een stevig fundament van feiten en cijfers waarop we in de volgende stappen kunnen voortbouwen.

Hoe worden financiële regelingen en prijsprikkels ervaren: wat werkt en wat niet en waarom?

Cijfers vertellen ons wat er gebeurt, maar niet altijd waarom. Daarom gaan we in de tweede stap de diepte in. We onderzoeken de praktijk achter de cijfers door middel van casestudies en interviews. We willen de werkzame mechanismen van bestaande regelingen en initiatieven doorgronden.

• Bestaande regelingen: We kijken naar de effecten van bijvoorbeeld het Jeugdfonds Sport & Cultuur of lokale kortingspassen. Waarom vraagt de ene ouder wel ondersteuning aan en de andere niet? Welke drempels ervaren mensen in de praktijk?
• Initiatieven van sportaanbieders: We bestuderen clubs die al geëxperimenteerd hebben met hun prijzen. Wat waren hun ervaringen met een flinke contributieverhoging om in kwaliteit te investeren?

We gaan in gesprek met verschillende betrokkenen: van de sporters en niet-sporters tot verenigingsbestuurders of ambtenaren die de regelingen uitvoeren en de mensen die juist gestopt zijn met sporten. Zo krijgen we een rijk en gedetailleerd beeld van wat in de praktijk wel en niet werkt, en vooral: waarom.

Innoveren in de praktijk – Samen nieuwe oplossingen ontwerpen, testen en de effecten meten

Met de kennis uit de eerste twee stappen gaan we in de laatste fase zelf aan de slag. We gaan niet alleen adviseren, maar ook echt doen. Samen met onze partners uit het veld ontwerpen en testen we nieuwe, innovatieve manieren om de drempels voor sportdeelname weg te nemen. Dit doen we via zorgvuldig opgezette experimenten.

• Co-creatie: We ontwerpen de oplossingen samen met de doelgroep. Een concreet voorbeeld is het opzetten van gratis, naschools sportaanbod voor basisschoolkinderen in Tiel. Dit aanbod wordt ontwikkeld in samenspraak met de scholen, de ouders én de kinderen zelf, zodat het perfect aansluit bij hun wensen.
• Effecten meten: Om te weten of een nieuw idee echt werkt, vergelijken we de resultaten van de groep die meedoet met een controlegroep. Zo kunnen we de daadwerkelijke impact op sportdeelname, gezondheid en welzijn meten.

Deze experimenten moeten ons unieke inzichten geven in welke innovatieve aanpakken echt het verschil maken en bieden een 'blauwdruk' die ook op andere plekken in Nederland gebruikt kan worden.

Door deze drie stappen te combineren, werken we toe naar een goedgevulde 'gereedschapskist' voor iedereen die sport in Nederland toegankelijker wil maken. Onze aanpak resulteert in:

• Praktische handvatten en adviezen voor sportaanbieders over hoe zij hun prijsstelling kunnen inzetten om meer mensen aan te trekken en te behouden.
• Concrete aanbevelingen voor gemeenten en fondsen om hun financiële ondersteuning effectiever en laagdrempeliger te maken.
• Bewezen voorbeelden en hopelijk nieuwe blauwdrukken van innovatieve manieren die de betaalbaarheid van sport vergroten en leidt tot meer sporten en bewegen door mensen die dat graag zouden willen.
• Nieuwe wetenschappelijke inzichten in de complexe relatie tussen prijs, gedrag en sportparticipatie.

Uiteindelijk is het doel van onze aanpak om tastbare verandering te realiseren, zodat we samen de drempels voor sportdeelname kunnen verlagen en meer mensen in beweging kunnen brengen.

SPRINTS is een team-effort. Het is een samenwerking tussen toonaangevende kennisinstellingen en een groot aantal partners uit de sportpraktijk. Cruciaal in ons team zijn de ervaringsdeskundigen: mensen die uit eigen ervaring weten wat het betekent om met een beperkt budget rond te moeten komen. Hun perspectief is belangrijk in vrijwel elke fase van ons project.

SPRINTS staat voor: Sport Pricing Research to INcrease The Sport participation.

HAN University of Applied Sciences (penvoerder), Radboud Universiteit en Mulier Instituut zijn de belangrijkste uitvoerders van het onderzoek. Daarnaast is ook de Universiteit Utrecht betrokken.

We werken nauw samen met onder andere NOC*NSF, Vereniging Sport en Gemeenten, het Jeugdfonds Sport & Cultuur, het Volwassenfonds Sport & Cultuur, gemeenten (zoals Tiel en Rotterdam), provincies, diverse sportaanbieders en adviesorganisaties. De organisaties die onderdeel uitmaken van het SPRINT teams staan hier:

• Gemeente Rotterdam
• Gemeente Tiel
• It's My Life
• Jeugdfonds Sport en Cultuur
• Kenniscentrum Sport en Bewegen
• NOC*NSF
• Platform Ondernemende Sportaanbieders
• Provincie Gelderland
• Samen Presteren
• Sport Fryslan
• Sportief Besteed Groep
• Sportief Groot Worden
• Sportservice Noord-Brabant
• Stichting CPOB (Prins Willem-Alexanderschool en Prins Mauritsschool Tiel)
• Stichting OPO-R (Montessorischool Tiel)
• Stichting SKOR (Basisschool De Floriant Tiel)
• Tien Organisatieadvies
• Vereniging Sport en Gemeenten
• Volwassenfonds Sport en Cultuur

• Juli 2025: Fitcoins voor kwetsbare groepen: Waardevolle inzichten en toekomstig beloningsonderzoek
• Januari 2026: Aanbod, prijzen en deelname Nederlandse hardloopevenementen

Resultaten volgen nog

• Sport Knowhow XL (februari 2026): Wat is de invloed van de prijs op het aantal sportbeoefenaars?