De rol van professionele identiteit in cliëntgericht dienstverlening

Het doel van dit promotieonderzoek is te begrijpen en verklaren hoe arbeidsdeskundigen in de praktijk, in verschillende domeinen en rollen, vormgeven aan cliëntgerichte dienstverlening in hun professioneel handelen. Daarbij richten we ons specifiek op de professionele identiteit van de arbeidsdeskundige als basis van waaruit zij invulling geven aan hun handelen in relatie tot cliënten. De centrale vraag luidt: Hoe geven arbeidsdeskundigen in de praktijk vorm aan cliëntgerichte dienstverlening in hun professioneel handelen en hoe kan dit verklaard worden vanuit hun professionele identiteit, en (andere) persoonlijke en contextuele factoren?

Met dit onderzoek beogen we een handelingskader en onderwijsmodule te ontwikkelen die arbeidsdeskundigen kunnen helpen om de dienstverlening aan cliënten te optimaliseren. Het onderzoek heeft tot doel bij te dragen aan:

• Verdere professionalisering en versterking van het evidence-based handelen van arbeidsdeskundigen in het domein van werk en inkomen;
• Het optimaliseren van de arbeidsdeskundige dienstverlening waarbij werkzoekenden/ werknemers en werkgevers als eindgebruikers zich meer ‘betrokken en gezien’ voelen;
• Een betere profilering van de arbeidsdeskundige beroepsgroep.  

Het promotieonderzoek gebruikt een mixed-methods benadering met verschillende onderzoeksmethoden:

1. Een integratieve literatuurreview om te onderzoeken wat er in de literatuur bekend is over de relatie tussen professionele identiteit en cliëntgerichte dienstverlening, en welke factoren van invloed zijn op deze relatie;
2. Vragenlijstonderzoek om een eerste indruk te krijgen van de professionele identiteit van arbeidsdeskundigen en hun houding ten aanzien van cliëntgerichte dienstverlening, de onderlinge relatie tussen deze begrippen en de invloed van omgevings- en persoonsfactoren;
3. Focusgroepen, observaties en verdiepende interviews om te onderzoeken hoe arbeidsdeskundigen in de praktijk invulling geven aan hun professionele identiteit en cliëntgerichte dienstverlening;
4. Focusgroepen om een handelingskader op te stellen en onderwijsmodule te ontwikkelen;
5. Een implementatie- en evaluatiestudie om het handelingskader en de onderwijsmodule verder te ontwikkelen tot een eindproduct.

Recentelijk is binnen de Nederlandse Vereniging voor Arbeidsdeskundigen (NVvA), het Arbeidsdeskundig Kennis Centrum (AKC) en UWV meer aandacht ontstaan voor het centraal stellen van het cliëntperspectief binnen de arbeidsdeskundige dienstverlening. Dit past binnen de bredere roep om de menselijke maat en maatwerk toe te passen in de sociale zekerheid en de hieraan gerelateerde re-integratiedienstverlening. De uitvoering van de sociale zekerheid wordt daarmee complexer: professionals – waaronder arbeidsdeskundigen – worden geacht cliëntgericht te werken en daarin samen te werken met cliënten, werkgevers en andere professionals. Met een handelingskader en onderwijsmodule beogen we arbeidsdeskundigen hierin te ondersteunen.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door Tim Woensdregt (promovendus), Emma Vossen (senior onderzoeker, co-promotor), Suzanne van Hees (senior onderzoeker) en Shirley Oomens (lector, projectleider, co-promotor), in nauwe samenwerking met Prof. dr. Thomas Kampen (promotor) van de Universiteit voor Humanistiek en met de praktijk (o.a. werknemers, werkgevers, arbeidsdeskundigen).