Zij-instroom Eerstegraads Lesbevoegdheid

Eerstegraads docent legt iets uit aan 2 leerlingen.

Meld je aan De opleiding start na aanmelding

Meer informatie ... Adviesgesprek, ASK HAN

De opleiding start na aanmelding

Denk je al langer na over een overstap naar het onderwijs? Wil je leerlingen van de bovenbouw havo en vwo boeien en inspireren met jouw lessen? Start met het Zij-instroomtraject Eerstegraads Lesbevoegdheid. Je staat direct voor de klas en krijgt precies het onderwijs dat jij nodig hebt!

DuurMaximaal 2 jaar

LessenOp woensdagen

StudiebelastingOp maat

NiveauHbo-master

Kosten MaatwerkInclusief assessment, overheidssubsidie mogelijk

Met een eerstegraads lesbevoegdheid mag je het vak waarvoor je bent opgeleid in alle leerjaren en op alle niveaus van het voortgezet onderwijs verzorgen. Ook mag je lesgeven in vso, mbo en hbo. Een eerstegraads lesbevoegdheid geeft je kortom de breedste inzetbaarheid in het Nederlandse onderwijslandschap.

Bij de HAN kun je terecht voor een zij-instroomtraject eerstegraads bevoegdheid voor Leraar Economie, Engels, Nederlands en Wiskunde. Het traject staat voor veel belangstellenden open:

Heb je een tweedegraadsbevoegdheid in een vak maar wil je ook in de bovenbouw van havo/vwo lesgeven? En wil je dat efficiënt en in deeltijd doen?
Heb je een bachelor- of masteropleiding in een verwant vak én ervaring opgedaan met begeleiden van groepen?
Heb je ooit een universitaire opleiding gedaan in een vak en wil je efficiënt en in deeltijd les gaan geven in de bovenbouw?
Ben je een ervaren docent uit het primair onderwijs en heb je daarnaast een aantal vakken op masterniveau in je bagage?

In al deze gevallen en nog veel meer kom je mogelijk in aanmerking voor het Zij-instroomtraject Eerstegraads Lesbevoegdheid. Op basis van een geschiktheidsonderzoek bepalen we of het traject haalbaar is voor je en welk onderwijs je nog gaat volgen bij een masteropleiding van de HAN. Het is dus eindelijk een opleiding die rekening houdt met je eerder verworven competenties!

Dit ga je leren

Het zij-instroomtraject is een traject op maat dat je in maximaal 2 jaar afrondt. Als je het geschiktheidsonderzoek haalt, stemmen we het lesprogramma en de studiebelasting in een persoonlijk gesprek met je af. Er is sprake van persoonlijke begeleiding van je ontwikkeling. Je kunt gebruik maken van bestaande onderdelen uit het curriculum.

Hoe ga je leren?

Ons onderwijs is een mix van contactonderwijs, online leren en werkplekleren. Een combinatie van inspirerende hoorcolleges waarin de theoretische verankering van het onderwerp centraal staat, werkcolleges, waarin in groepjes gewerkt wordt aan concrete opdrachten, intervisie over het werken als leraar in een klas en digitale lessen. Daarnaast vindt het leren ook plaats op de werkplek zelf. Kortom: blended learning.

Resultaat - Wat levert het je op?

Aansluitend op je eerder verworven competenties leer je de inhoud en vaardigheden die een goede start in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs mogelijk maken. Je verdiept je in de verschillende onderdelen van het vakdomein en raakt vertrouwd met actuele inzichten op vakdidactisch gebied. Daarnaast werk je -indien nodig- aan je vaardigheden en inzichten als docent in het eerstegraadsgebied. Je volgt onderwijs op maat in reguliere colleges van de masteropleidingen, waardoor een positieve en stimulerende onderwijsomgeving gegarandeerd is.

Lesbevoegdheid (baccalaureaat)
Als je het traject succesvol afrondt, ontvang je een baccalaureaat. Dat is een getuigschrift dat gelijk staat aan een bachelordiploma 1e-graads leraar. Je bent hiermee bevoegd om les te geven in het eerstegraads onderwijsveld.

Je kunt dit traject pas starten als je een baan hebt gevonden en het geschiktheidsonderzoek bij de HAN succesvol hebt doorlopen. Je werkgever vraagt dit aan. Tijdens het onderzoek bekijken we of je het traject naar verwachting binnen 2 jaar succesvol kunt afronden. De masteropleiding bepaalt op grond van de resultaten wat je nog aan scholing en begeleiding nodig hebt en hoe jouw maatwerktraject er uit zal zien. Je sluit met jouw werkgever en de lerarenopleiding een scholings- en begeleidingsovereenkomst voor een periode van ten hoogste 2 jaar.

Werken en leren tegelijk

Je geeft les en leert in de praktijk. Dit gebeurt in combinatie met je studie bij de HAN. Je werkgever en de lerarenopleiding begeleiden je tijdens deze periode. Uiterlijk na 2 jaar leg je een bekwaamheidsonderzoek af.

De kosten voor het opleidingstraject zijn afhankelijk van het scholings- en begeleidingsplan dat afgesproken wordt. Werkgevers kunnen een subsidie aanvragen bij DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) om de kosten van het maatwerktraject en geschiktheidsonderzoek (grotendeels) vergoed te krijgen door de Rijksoverheid.

Wil je meer weten over dit traject? Neem dan een kijkje op de site van de VOION. Ook de Rijksoverheid heeft meer informatie over zij-instroom in het onderwijs.

Heb je inhoudelijke vragen over het Zij-instroomtraject Eerstegraads Lesbevoegdheid bij de HAN? Kijk dan onderaan deze pagina bij de FAQ of mail ons: trajecten.educatie@han.nl.

Kom kennismaken

Twijfels? Kom naar de volgende Open Avond op 3 juni 2026 en stel al je vragen aan onze docenten en studenten. Duurt dat te lang of wil je meer weten over je persoonlijke studieroute? Maak dan een afspraak voor een adviesgesprek met een studieadviseur. Zo toets je al je verwachtingen voordat je een definitieve keuze maakt.

Vrouw in gesprek, moet lachen. Tijdens de cursus acute pijn service, in de kantine.

De Zij-instroom Onderwijsbevoegdheid Eerstegraads (Nederlands, algemene economie, Engels, wiskunde) is bedoeld voor: kandidaten die al bevoegd leraar zijn maar les willen geven in een ander vak of in een andere onderwijssector. Bijvoorbeeld een tweedegraads docent Nederlands met ervaring (onbevoegd) in de bovenbouw die graag een eerstegraads bevoegdheid wil behalen. Of een eerstegraads docent Frans die een extra bevoegdheid eerstegraads Nederlands zou willen.
Het traject start met een geschiktheidsonderzoek. In dit geschiktheidsonderzoek wordt vastgesteld of je in staat bent om onder begeleiding van de school en opleiding binnen 2 jaar je bevoegdheid te behalen.

Programma op maat

We verwachten van je dat je je de nog ontbrekende kennis, vaardigheden en docentbekwaamheden binnen 2 jaar eigen kunt maken. Je krijgt hiervoor een scholings- en begeleidingsprogramma op maat dat wordt vastgelegd in een tripartite overeenkomst tussen de jou, het bestuur van de school en de lerarenopleiding. Het scholings- en begeleidingsprogramma wordt samengesteld op basis van de uitkomsten van het geschiktheidsonderzoek, waarin de eerder verworven competenties van de zij-instromer zijn vastgesteld.

Afsluiten met bekwaamheidsonderzoek

Het curriculum en het toetsprogramma van de reguliere masteropleiding worden hierbij losgelaten. In plaats daarvan wordt een maatwerkprogramma samengesteld en tonen je het vereiste eindniveau aan in het bekwaamheidsonderzoek aan het eind van het traject. Het scholings- en begeleidingsprogramma wordt uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van de lerarenopleiding, waarbij het werkplekleren op de school waar dje werkt een prominente rol speelt.
Volgens de wet mag je niet langer dan 2 jaar onbevoegd voor de klas staan, je moet het traject dus binnen 2 jaar afronden. Daarnaast heeft de subsidie een maximale doorlooptijd van 2 jaar.
Het aantal studiepunten dat behaald moet worden is afhankelijk van het geschiktheidsonderzoek. Een onderdeel van 5 studiepunten kent een studiebelasting van in totaal 140 uur. Afhankelijk van het samengestelde programma kun je leren op de werkplek, online leren en deelnemen aan contactonderwijs van de opleiding voor studenten van de reguliere masteropleiding.
Doordat wij blended learning bieden (combinatie van contactonderwijs, leren op de werkplek en online onderwijs) zijn er mogelijkheden om je studietempo aan te passen als dat wenselijk is: door zelf te leren en alleen de toets(en) te doen. Het traject dient wel binnen 2 jaar afgerond te zijn.
De lessen vinden plaats in Nijmegen op woensdagen.
Om voor het zij-instroomtraject in aanmerking te komen gelden de volgende criteria:

Je hebt een afgeronde hbo- of wo-opleiding verwant aan het vakgebied;

Je beschikt over voldoende maatschappelijke ervaring en beroepservaring voor het onderwijs;

Je hebt een (tijdelijke) baan in het onderwijs (géén stage);

Je beschikt over een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG);

Je stond de afgelopen twee jaar niet ingeschreven bij een lerarenopleiding. (Stond je in die periode wel als student ingeschreven en heb je je diploma behaald? Dan geldt deze voorwaarde niet).
Na aanmelding bij HAN krijg je detailinformatie over het geschiktheidsonderzoek, de richtlijnen van de kennistoets en een format voor het samenstellen van het startportfolio;

Je stelt een portfolio samen, waarin je je bekwaamheden en leerpunten als leraar beschrijft en van passend bewijsmateriaal voorziet;

Er vindt een voorbespreking, observatie en reflectiegesprek plaats van een door jou gegeven les op de school waar je werkt (een criteriumgericht interview);

In het geschiktheidsonderzoek wordt bepaald of de je geschikt bent om direct voor de klas te staan en binnen 2 jaar de bevoegdheid te behalen. Als de assessoren daarvan overtuigd zijn, krijg je een geschiktheidsverklaring.

Waaruit moet het portfolio bestaan?

Een portfolio is een hulpmiddel waarmee je kunt laten zien dat je beschikt over bepaalde bekwaamheden. Een portfolio is een document waarin recente leer- en werkervaringen zijn opgenomen die relevant zijn voor de startbekwaamheden van het beroep. Daarnaast bestaat het portfolio uit bewijslast waarmee je je bekwaamheden aantoont. Een bekwaamheid is nooit af; binnen een bekwaamheidsgebied ontwikkelen professionals zich en reflecteren zij op hun sterke en zwakke kanten. Je krijgt van tevoren een format voor het samenstellen van je portfolio.
De eerste stap in in de aanmelding is een adviesgesprek. Je wordt als cursist ingeschreven na een positief geschiktheidsonderzoek, ondertekend scholings- en begeleidingsplan en tripartieteovereenkomst. Daarna maak je met je StudieLoopbaanBegeleider (SLB-er) over een mogelijk startmoment. Dit kan op meerdere momenten in het jaar.
Wanneer je in het onderwijs wil werken maar nog geen bevoegdheid hebt, moet je toch solliciteren op een onderwijsvacature. Kijk hiervoor bijvoorbeeld eens op Meesterbaan of een andere vacaturesite: hier vind je een duidelijk overzicht van vacatures, gerangschikt naar vak in een bepaalde regio. Neem direct contact op met een school/bestuur als je een interessante vacature ziet. Wellicht dat het bestuur van de school interesse heeft om met jou het traject zij-instroom aan te gaan.

Let op: voor het voortgezet onderwijs moet je les geven in het vak waar je zij-instromer voor wordt.
Ja. Je solliciteert op een functie en krijgt een aanstelling als zij-instromer. Je bent dus een echte werknemer van de school. Je ontvangt ook gewoon salaris. Wel zijn er - anders dan bij je collega’s - vaste afspraken over het halen van je lesbevoegdheid. En als zij-instromer krijg je altijd een tijdelijk contract.
Je werkt en leert tegelijk. Voor de klas staan en een opleiding volgen is best pittig. Houd daar rekening mee als je solliciteert. Je hebt 2 jaar om je bevoegdheid te halen. Voor dit traject moet je minimaal 6 uur per week in de bovenbouw les kunnen geven. Een fulltime aanstelling is in deze jaren niet aan te raden. De praktijk wijst uit dat in het algemeen maximaal 2 tot 3 dagen haalbaar is in combinatie met je opleiding.