Zij-instroom Eerstegraads Lesbevoegdheid

Meld je aan De opleiding start na aanmelding

Meer informatie ... ASK HAN

De opleiding start na aanmelding

Denk je al langer na over een overstap naar het onderwijs? Wil je leerlingen van de bovenbouw havo en vwo boeien en inspireren met jouw lessen? Start met het zij-instroomtraject eerstegraads lesbevoegdheid. Je staat direct voor de klas en krijgt precies het onderwijs dat jij nodig hebt!

Duurmaximaal 2 jaar

LessenOp woensdagen

StudiebelastingOp maat

NiveauHbo Master

Kosten maatwerkInclusief assessment, overheidssubsidie mogelijk

Met een eerstegraads diploma mag je het vak waarvoor je bent opgeleid in alle leerjaren en op alle niveaus van het voortgezet onderwijs verzorgen en ook lesgeven in vso, mbo en hbo, kortom het geeft je de breedste inzetbaarheid in het Nederlandse onderwijslandschap.

Bij de HAN kun je terecht voor een zij-instroomtraject eerstegraads bevoegdheid voor Leraar Economie, Engels, Nederlands en Wiskunde.

Het traject staat voor veel belangstellenden open:

Heb je een tweedegraadsbevoegdheid in een vak, maar wil je ook in de bovenbouw van havo/vwo lesgeven?
Heb je een bachelor- of masteropleiding in een verwant vak en daarnaast ervaring opgedaan met begeleiden van groepen?
Heb je ooit een universitaire opleiding gedaan in een vak en wil je efficiënt en in deeltijd les gaan geven in de bovenbouw?
Ben je ervaren docent primair onderwijs en heb je daarnaast een aantal vakken op masterniveau in je bagage?

In al deze gevallen en nog veel meer kom je mogelijk in aanmerking voor het zij-instroomtraject eerstegraads lesbevoegdheid. Op basis van een geschiktheidsonderzoek bepalen we of het traject haalbaar is voor je en welk onderwijs je nog gaat volgen bij een masteropleiding van de HAN. Eindelijk een opleiding die echt rekening houdt met eerder verworven competenties.

Het zij-instroomtraject is een traject op maat dat in maximaal 2 jaar afgerond kan worden. Dit programma en de uiteindelijke studiebelasting, na behalen geschiktheidsonderzoek, worden in een persoonlijk gesprek met je afgestemd. Er is sprake van persoonlijke begeleiding van je ontwikkeling. Je kunt gebruik maken van bestaande onderdelen uit het curriculum. Ons onderwijs is een mix van contactonderwijs, online leren en werkplekleren. Een combinatie van inspirerende hoorcolleges waarin de theoretische verankering van het onderwerp centraal staat, werkcolleges, waarin in groepjes gewerkt wordt aan concrete opdrachten, intervisie over het werken als leraar in een klas en digitale lessen. Daarnaast vindt het leren ook plaats op de werkplek zelf. Kortom: blended learning

Aansluitend op je eerder verworven competenties, leer je de inhouden en vaardigheden die een goede start in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs mogelijk maken. Je verdiept je in de verschillende onderdelen van het vakdomein en raakt vertrouwt met actuele inzichten op vakdidactisch gebied. Daarnaast werk je -indien nodig- aan je vaardigheden en inzichten als docent in het eerstegraadsgebied. Kandidaten volgen onderwijs op maat in reguliere colleges van de masteropleidingen, waardoor een positieve en stimulerende onderwijsomgeving gegarandeerd is.

Je kunt dit traject pas starten na het vinden van een baan en het succesvol doorlopen van het door de werkgever aangevraagde geschiktheidsonderzoek bij de HAN. Er wordt vastgesteld of het traject naar verwachting binnen 2 jaar succesvol afgerond kan worden. De masteropleiding bepaalt op grond van de resultaten van het geschiktheidsonderzoek wat je nog aan scholing en begeleiding nodig hebt om een volledig bevoegd eerstegraads leraar te worden en hoe jouw maatwerktraject er uit zal zien. Je sluit met jouw werkgever en de lerarenopleiding een scholings- en begeleidingsovereenkomst voor een periode van ten hoogste 2 jaar. Je geeft les en leert in de praktijk. Dit gebeurt in combinatie met je studie bij de HAN. Je werkgever en de lerarenopleiding begeleiden je tijdens deze periode. Uiterlijk na twee jaar leg je een bekwaamheidsonderzoek af.

Wanneer je het traject succesvol afrondt, ontvang je een baccalaureaat, dat is een diploma dat gelijk staat aan een bachelordiploma 1e-graads leraar.

De kosten voor het opleidingstraject zijn afhankelijk van het scholings- en begeleidingsplan dat afgesproken wordt. Werkgevers kunnen een subsidie aanvragen bij DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) om de kosten van het maatwerktraject en geschiktheidsonderzoek (grotendeels) vergoed te krijgen door de Rijksoverheid.

Voor meer info over dit traject in het vo kun je kijken op deze site. Ook kun je kijken op de site van de Rijksoverheid.

Voor meer informatie over het zij-instroomtraject eerstegraads bevoegdheid vo neem je contact op met trajecten.educatie@han.nl

Kom kennismaken

Twijfels? Kom naar de volgende Open Avond op 11 maart 2026 en stel al je vragen aan onze docenten en studenten. Duurt dat te lang of wil je meer weten over je persoonlijke studieroute? Maak dan een afspraak voor een adviesgesprek met een studieadviseur. Zo toets je al je verwachtingen voordat je een definitieve keuze maakt.

Vrouw in gesprek, moet lachen. Tijdens de cursus acute pijn service, in de kantine.

De zij-instroom onderwijsbevoegdheid eerstegraads (Nederlands, algemene economie, Engels, wiskunde) is bedoeld voor:
Kandidaten die al bevoegd leraar zijn, maar les willen geven in een ander vak of in een andere onderwijssector. Bijvoorbeeld een tweedegraads docent Nederlands met ervaring (onbevoegd) in de bovenbouw die graag een eerstegraads bevoegdheid wil behalen. Of een eerstegraads docent Frans die een extra bevoegdheid eerstegraads Nederlands zou willen.
Het traject start met een geschiktheidsonderzoek. In dit geschiktheidsonderzoek wordt vastgesteld of de cursist in staat is om onder begeleiding van de school en opleiding binnen 2 jaar zijn bevoegdheid te behalen.

Van de zij-instromers wordt verwacht dat zij zich de nog ontbrekende kennis, vaardigheden en docentbekwaamheden binnen twee jaar eigen kunnen maken. Zij-instromers krijgen hiervoor een scholings- en begeleidingsprogramma op maat, dat wordt vastgelegd in een tripartite overeenkomst tussen de zij-instromer, het bestuur van de school en de lerarenopleiding. Het scholings- en begeleidingsprogramma wordt samengesteld op basis van de uitkomsten van het geschiktheidsonderzoek, waarin de eerder verworven competenties van de zij-instromer zijn vastgesteld.

Het curriculum en het toetsprogramma van de reguliere masteropleiding worden hierbij losgelaten. In plaats daarvan wordt een maatwerkprogramma samengesteld en tonen de zij-instromers het vereiste eindniveau aan in het bekwaamheidsonderzoek aan het eind van het traject Zij-instroom. Het scholings- en begeleidingsprogramma wordt uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van de lerarenopleiding, waarbij het werkplekleren op de school waar de zij-instromer werkzaam is een prominente rol speelt.
Volgens de wet mag je niet langer dan 2 jaar onbevoegd voor de klas staan, je moet het traject dus binnen 2 jaar afronden. Daarnaast heeft de subsidie een maximale doorlooptijd van 2 jaar.
Het aantal studiepunten dat behaald moet worden is afhankelijk van het geschiktheidsonderzoek. Een volledige cursus van 5 studiepunten kent een studiebelasting van in totaal 140 uur. Afhankelijk van het samengestelde programma kun je leren op de werkplek, online leren en deelnemen aan contactonderwijs van de opleiding voor studenten van de reguliere masteropleiding.
Doordat wij als HAN Deeltijdstudies blended learning bieden (combinatie van contactonderwijs, leren op de werkplek en online onderwijs) zijn er zijn mogelijkheden om je studietempo aan te passen als dat wenselijk is: door zelf te leren en alleen de toets(en) te doen. Het traject dient wel binnen 2 jaar afgerond te zijn.
De lessen vinden plaast in Nijmegen op woensdagen.
Om voor het zij-instroomtraject in aanmerking te komen gelden de volgende criteria:

Je hebt een afgeronde hbo- of wo-opleiding verwant aan het vakgebied;

Je beschikt over voldoende maatschappelijke ervaring en beroepservaring voor het onderwijs;

Je hebt een (tijdelijke) baan in het onderwijs (géén stage);

Je beschikt over een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG);

Je stond de afgelopen twee jaar niet ingeschreven bij een lerarenopleiding. (Stond je in die periode wel als student ingeschreven en heb je je diploma behaald? Dan geldt deze voorwaarde niet).
Na aanmelding bij HAN en daarmee het assessmentcentrum ontvangt de kandidaat zij-instromer detailinformatie over het geschiktheidsonderzoek alsmede richtlijnen m.b.t. de kennistoets en een format voor het samenstellen van het startportfolio.

Een door de kandidaat zij-instromer samengesteld portfolio, waarin hij zijn eigen bekwaamheden en leerpunten als leraar beschrijft en van passend bewijsmateriaal voorziet;

Een voorbespreking, observatie en reflectiegesprek van een door de kandidaat zij-instromer gegeven les op de school waar hij zijn werkplek heeft; een criteriumgericht interview.

In het geschiktheidsonderzoek wordt bepaald of de kandidaat zij-instromer geschikt is om direct voor de klas te staan en binnen 2 jaar de bevoegdheid te behalen. Indien de assessoren daarvan overtuigd zijn krijgt de kandidaat zij-instromer een geschiktheidsverklaring.

Portfolio

Een portfolio is een hulpmiddel waarmee de kandidaat zij-instromer kan laten zien dat hij beschikt over bepaalde bekwaamheden. Een portfolio is een document waarin recente leer- en werkervaringen zijn opgenomen die relevant zijn voor de startbekwaamheden van het beroep. Daarnaast bestaat het portfolio uit bewijslast waarmee de zij-instromer zijn bekwaamheden aantoont. Een bekwaamheid is nooit af; binnen een bekwaamheidsgebied ontwikkelen professionals zich en reflecteren zij op hun sterke en zwakke kanten. Je krijgt van tevoren een format voor het samenstellen van je portfolio.
De eerste stap in het aanmeldingsgesprek is het amken van een adviesgesprek

Na een positief geschiktheidsonderzoek, ondertekend scholings- en begeleidingsplan en tripartieteovereenkomst word je via de opleiding als cursist ingeschreven.

Nadat een positief advies is gegeven naar aanleiding van het geschiktheidsonderzoek en je bent ingeschreven voor de opleiding, worden er met je StudieLoopbaanBegeleider (SLB-er) afspraken gemaakt over een mogelijk startmoment. Dit kan op meerdere momenten in het jaar.
Wanneer je in het onderwijs wil werken maar nog geen bevoegdheid hebt, moet je toch solliciteren op een onderwijsvacature. Kijk hiervoor bijvoorbeeld eens op Meesterbaan of een andere vacaturesite: hier vind je een duidelijk overzicht van vacatures, gerangschikt naar vak in een bepaalde regio. Neem direct contact op met een school/bestuur, wanneer je een interessante vacature aantreft, wellicht dat het bestuur/school interesse heeft om met jou het traject zij-instroom aan te gaan.

Let op: voor het voortgezet onderwijs moet je les geven in het vak waar je zij-instromer voor wordt.
Ja. Je solliciteert op een functie en krijgt een aanstelling als zij-instromer. Je bent dus een echte werknemer van de school. Je ontvangt ook gewoon salaris. Wel zijn er – anders dan bij je collega’s - vaste afspraken over het halen van je lesbevoegdheid. En als zij-instromer krijg je altijd een tijdelijk contract.
Je werkt en leert tegelijk. Voor de klas staan en een opleiding volgen is best pittig. Houd daar rekening mee als je solliciteert. Je hebt 2 jaar om je bevoegdheid te halen. We adviseren als minimum 2 dagen per week. Een fulltime aanstelling is in deze jaren niet aan te raden. De praktijk wijst uit dat in het algemeen 2 tot 3 dagen maximaal haalbaar is in combinatie met je opleiding.