HAN Sleutelteam: de schakel tussen digitalisering en onderwijsvernieuwing

We spraken met Marijn Post (OOK Onderwijsbeleid & kaders, Adviseur Leren en Werken met ICT) en Edwin Castelein (Stafdirectie Informatiemanagement, Enterprise Architect) van het HAN Sleutelteam. Met hen gingen we in gesprek over Npuls, culturele en technische veranderingen, het transformatieverhaal en het Center for Teaching and Learning (CTL). Het Sleutelteam speelt hierin een centrale rol: het biedt richting en zorgt voor samenhang, zodat de HAN grip houdt op aankomende veranderingen.

Toen Npuls drie jaar geleden startte, kregen alle instellingen – waaronder de HAN – de opdracht om een Center for Teaching and Learning (CTL) in te richten: een plek binnen de organisatie waar docenten en medewerkers terechtkunnen voor ondersteuning, advies en kennisdeling over onderwijsinnovatie. Vrij snel daarna kwam hier een nieuwe opdracht bij: er moest ook een Sleutelteam komen om de schakel te vormen tussen Npuls en de HAN. En dat is gelukt.

Waar het CTL zich straks richt op ondersteuning van docenten en onderwijskwaliteit, zorgt het Sleutelteam voor de strategische verbinding tussen landelijke ambities en wat er binnen de HAN nodig is. Het team brengt vernieuwingen in beeld, signaleert risico’s, stelt prioriteiten en adviseert het College van Bestuur en het HAN Beraad.

Marijn: “Bij het samenstellen van het Sleutelteam hebben we destijds heel praktisch bekeken: wat zit er in Npuls, wat komt er op ons af en wie hebben we in huis om dit goed te organiseren? Daarom is het Sleutelteam breed samengesteld, vanuit onderwijs en ICT tot HR en de bibliotheek.”

Digitalisering in onderwijs brengt voortdurend nieuwe uitdagingen met zich mee. Edwin legt uit hoe dat komt: “Elke verandering heeft een technische en een culturele kant, en die lopen niet altijd gelijk op. Soms kan iets technisch al langer, maar is het onderwijs er nog niet klaar voor.”

Edwin kijkt op strategisch niveau naar het IV-landschap van de HAN. Hij ziet dat ontwikkelingen elkaar snel opvolgen en soms spanning veroorzaken: “De techniek gaat sneller dan het onderwijs. Dat mag schuren, zolang je het maar bespreekbaar maakt. Daarom bekijken we met een team van negen mensen de impact van nieuwe ontwikkelingen: AI, flexibele leerroutes, nieuwe inschrijfsystemen… Alles heeft invloed op hoe we werken.”

En het aantal veranderingen dat eraan komt is groot. Edwin: “Npuls bestaat uit zo’n zestien grote veranderingen in het landschap van het onderwijs. Daarbovenop heeft de HAN nog dertig tot veertig andere IV-veranderingen benoemd in het IV-beleid.”

Dat zijn bij elkaar tientallen ontwikkelingen. Hoe kies je dan waar te beginnen? Om keuzes te maken, vraagt het Sleutelteam het College van Bestuur om richting te bepalen. Bestuurders kijken ieder vanuit hun eigen invalshoek, met aandacht voor bijvoorbeeld onderwijsvernieuwing, systeemveiligheid of onderzoek. Het Sleutelteam brengt die perspectieven samen en helpt bij het stellen van prioriteiten en het bepalen van een gezamenlijke richting.

Een concreet voorbeeld waarbij prioritering essentieel is, is de landelijke verandering van het aanmeld- en inschrijfproces per 1 januari 2028. Edwin: “Er komt een heel nieuw inschrijfplatform, maar binnen de HAN is dit nog niet volop in beeld. We weten nog niet precies hoe het eruit komt te zien, maar de impact kan groot zijn.”

Voor het Sleutelteam ligt hier een duidelijke taak: informatie ophalen, urgentie aangeven en richting geven. Waarom is dat zo belangrijk? Edwin: “Technisch kun je zo’n platform misschien snel regelen, maar organisatorisch is het een grote verandering. Want hoe vindt een student ons straks in zo’n nieuw systeem? En wordt bijvoorbeeld de rol van een open dag, als de student alles online uitzoekt?”

Digitalisering en onderwijsvernieuwing gaan niet alleen over nieuwe tools of platforms, maar vooral over een andere manier van werken. Dat kan niet alleen: samenwerking in pilots, netwerken en adviesgroepen is cruciaal om de verandering echt van de grond te krijgen. Edwin: “Als je flexibilisering of digitaal onderwijs goed wil neerzetten, is er veel meer nodig dan alleen het digitaliseren van bestaande processen. Je moet een echte transformatie doormaken. Kijk bijvoorbeeld naar reisbureaus en banken: die zijn grotendeels uit het straatbeeld verdwenen en werken nu bijna volledig online. Zo'n transformatie is lastig en soms ook disruptief, maar wel nodig.”

Juist daarom werkt het Sleutelteam aan een transformatieverhaal: een gezamenlijke toekomstvisie die richting geeft aan zowel technische als inhoudelijke keuzes. Een verhaal dat niet vanuit één discipline kan komen. Marijn: “Iedereen binnen het Sleutelteam brengt zijn eigen expertise en perspectief mee, waarmee verschillende verhalen worden gevormd. Maar uiteindelijk willen we samen één helder beeld schetsen, binnen één verhaal: waar beweegt de HAN naartoe, in de context van Npuls en verder.”

Die koers moet vervolgens door de hele organisatie gedragen worden. Marijn: “We willen dat collega’s snappen waar we samen als organisatie naartoe gaan en wat dat betekent voor hun rol of vakgebied.”

Waar het Sleutelteam adviseert over koers en toekomst, krijgt het CTL een uitvoerende rol. Het CTL wordt een laagdrempelige plek voor medewerkers en docenten die ondersteuning zoeken bij onderwijsontwikkeling. Marijn: “Het CTL richt zich op brede ondersteuning en kennisuitwisseling. Denk aan blended leren, toetsing en professionalisering. Het gaat echt om versterking van onze onderwijspraktijk in multidisciplinaire zin.”

Het Sleutelteam heeft een tijdelijke rol, terwijl het CTL structureel een blijvende plek krijgt binnen de HAN. Edwin: “Npuls stopt op een dag. Dan verdwijnt het Sleutelteam ook. Maar het CTL blijft, als motor voor onderwijsvernieuwing binnen de HAN.”

Npuls geeft een impuls aan onderwijsvernieuwing, maar dit betekent niet dat álle vernieuwing vanuit Npuls wordt aangejaagd. Marijn: “De HAN heeft ook haar eigen koers. Het is aan ons om te signaleren wat bij ons past, wat we moeten oppakken en wat we even laten liggen.”

Zo loopt de HAN op verschillende thema’s al voor. Marijn: “Digi- en datavaardigheid, digitale leermaterialen, digitaal toetsen, flexibilisering… Daar zijn we als HAN al sterk in! Dat geeft ruimte om nieuwe thema’s goed op te pakken.” Het Sleutelteam bewaakt die ontwikkelingen en zorgt dat er tijdig wordt gehandeld.

Het CTL staat in de startblokken, het transformatieverhaal is in de maak en op veel digitaliseringsthema’s loopt de HAN op koers. Hoe kijkt het Sleutelteam naar de komende jaren?

Marijn: “Vanaf het begin kozen we bewust voor een multidisciplinair en actief Sleutelteam. Inmiddels is er een aanpak uitgewerkt waarin het Sleutelteam zich verder ontwikkelt richting een strategische rol, terwijl ondersteunende teams binnen de HAN een actievere rol krijgen.”

Maar naast capaciteit gaat het ook om snelheid. Edwin: “Ontwikkelingen gaan snel en processen lopen soms traag. Dat kan betekenen dat we in de komende jaren moeten gaan versnellen. Maar op dit moment lopen we niet achter. En het belangrijkste: we doen dit samen.”

Heb je vragen, ideeën of wil je meedenken over veranderingen? Je bereikt het Sleutelteam via npuls@han.nl.

Op zoek naar meer informatie? Lees meer over Npuls en de HAN, of alles over de rol van Npuls in het Nederlandse onderwijs.