De Bio Game Club

Bertrik heeft een grote interesse in de gamewereld. Die wereld bekijkt hij met de nuchtere blik van een bedrijfskundige en de drive van een topsporter – met een flinke passie voor ‘het spel’. Bertrik: “Ik heb lang op hoog niveau gesport, eerst hockey en daarna (kick)boksen. Zo nu en dan gamen deed ik ook graag.” Nu, met een gezin met kleine kinderen, vind je hem minder vaak met een controller in zijn handen. “Maar die interesse, die blijft.”

Sinds hij 6 jaar geleden bij de HAN kwam werken, is Bertrik betrokken bij een groot aantal uiteenlopende projecten rondom gaming. Zo is hij projectmanager van het Esports Talent Center op Papendal.

Bertrik: “De wereld van esports is volop in beweging. Het IOC werkt door aan een eigen vorm van Olympic Esports Games, terwijl commerciële partijen zoals de Esports World Cup grote internationale toernooien neerzetten. Ze varen nu ieder hun eigen koers, maar zetten allebei nadrukkelijk in op esports. Juist daarom is professionele talentontwikkeling zo belangrijk. Met het Esports Talent Center sluiten we daarop aan: we speuren naar talent en begeleiden momenteel ongeveer 19 jonge esporters. Meerdere talenten hebben inmiddels een professioneel contract. Het gaat hierbij dan dus puur om het competitieve element van gamen.”

Een andere tak van game is ‘exergaming’, een combinatie tussen excercise en gaming. Bertrik: “Bewegen is hierbij een essentieel onderdeel van de game en het doel is aanvankelijk recreatief. Toch reiken de toepassingen van exergaming verder dan alleen recreatie. Recente inzichten laten zien dat exergames kunnen bijdragen aan een betere gezondheid, sociale verbondenheid en positieve gedragsverandering."

Sprekend voorbeeld uit de praktijk is een esportstoernooi dat samen met een sociale startup werd opgezet. Hiermee werd een brug geslagen naar een doelgroep die vaak buiten beeld blijft: jongeren die zich vooral online bevinden. Door hen via zo’n event naar het buurtcentrum te halen, werden nieuwe kansen gecreëerd voor contact en ondersteuning.

"Een ander evenement dat we hebben georganiseerd, liet zien dat gamen ook kan werken bij het oplossen van conflicten. Op het evenement ontmoetten lokale jongeren een buurtbewoner met wie de relatie ernstig verstoord was; de man had zelfs al meldingen bij de politie gedaan. In de ontspannen setting van het gamen viel de spanning weg. Er ontstond een open gesprek waarin beide partijen hun kant van het verhaal konden delen, zonder de lading van het eerdere conflict."

Serious Gaming is nog weer iets heel anders. “Daarbij gaat het niet om entertainment, maar om het aanleren van vaardigheden,” legt Bertrik uit. “Ik kijk bijvoorbeeld naar 'skill transfer': hoe je vaardigheden uit een game kunt vertalen naar professionele competenties, bijvoorbeeld voor geüniformeerde beroepen. Kunnen we iemand trainen met een spel als League of Legends? In dat spel moet je veel communiceren. Als je daar tijdens het gamen goed in bent, kun je die 'soft skills' dan ook in het werkveld toepassen? Reactiesnelheid, strategisch denken en teamwork zijn ook van die vaardigheden. Vaardigheden die we met behulp van competitieve games, onder druk, direct kunnen meten.”

Sinds 2022 is Bertrik ook betrokken bij de Bio Game Club. Dit zijn 2 volledige ingerichte gamerooms op het terrein van het Bio Vakantieoord in Arnhem, dat vakanties aanbiedt voor gezinnen met een kind met een beperking.

Bertrik: “We werken bij de Bio Game Club met een heel mooi partnerschap: Bio Vakantieoord zelf, Sportbedrijf Arnhem, Revalidatiecentrum Klimmendaal, de HAN en expert Leonie Nieuwenhuis. Het is mooi dat het zo breed wordt gedragen. Dat zie ik ook als een belangrijke rol voor de HAN: mensen bij elkaar brengen. Op het moment hebben we nog onvoldoende inzicht in wat dit kan doen voor deze doelgroep. Het is zowel maatschappelijk als wetenschappelijk van belang dat dit onderzocht wordt. Mijn rol vanuit de HAN is om als onderzoeker de effecten in kaart te brengen.”

Het hoofddoel van de Bio Game Club is het realiseren van sociale inclusie. Sommige mensen associëren gamers nog altijd met eenzame jongeren op een zolderkamertje. Dat beeld klopt totaal niet, zegt Bertrik. Hij verwijst naar de documentaire ‘The remarkable life of Ibelin’. Hierin wordt het waargebeurde verhaal verteld van Mats Steen, een Noorse jongen met de spierziekte Duchenne. 

Na zijn overlijden plaatsen zijn ouders een afscheidsbericht op zijn blog voor eventuele lezers. Ze denken dat hij vanwege zijn beperking weinig vrienden had, nooit iets avontuurlijks meemaakte en dat hij nooit verliefd is geweest. Bertrik: “Dan komen er ineens berichten van over de hele wereld van mensen die hem missen. Die documentaire laat zien dat er wel degelijk een groot sociaal aspect aan gamen zit. Steeds meer organisaties zien ook de meerwaarde van gamen. Het heeft een bewezen positief effect op het ruimtelijk inzicht, het probleemoplossend vermogen en op het vermogen tot samenwerken. Het biedt mogelijkheden waar wij als kennisinstelling aan kunnen bijdragen.”

"De centrale vraag bij de Bio Game Club is wat deelname doet met de sociale participatie en het zelfvertrouwen van de kinderen. In de praktijk zien we een heel diverse groep kinderen met uiteenlopende beperkingen. Omdat een puur cijfermatige vergelijking dan lastig is, kiezen we voor een zogeheten mixed-methods aanpak. We zoomen daarbij diep in op ieder kind individueel. Door observaties en interviews te combineren, brengen we zo de unieke voortgang van elk kind in kaart. We meten daarbij niet alleen het effect van het gamen zelf, maar kijken ook hoe adaptieve controllers voor ieder kind specifiek het verschil kunnen maken."

"Het idee is dat deze groep kinderen uiteindelijk ook met leeftijdsgenoten zonder beperking speelt. In de praktijk gebeurt dat al, want er zijn op het park ook bezoekers zonder beperking, zoals broertjes en zusjes.”

“In de 2 gamerooms die bij de Bio Game Club in gebruik zijn, zijn de controllers volledig adaptief. We kunnen ze afstemmen op de behoeften van elk kind.  Als een bestaande oplossing nog niet volstaat, kunnen we binnen de HAN terugvallen op verschillende lectoraten en initiatieven die samen zorgen voor passende technologische ondersteuning. Dat is de kracht van samenwerking binnen onze kennisinstelling.” Veel kinderen spelen na school met vriendjes of vriendinnetjes. Dat doet deze groep kinderen tot nu tot veel minder.

“2 jaar geleden organiseerden we, samen met partners, het eerste landelijke esports-toernooi voor aangepast gamen. Een brand bij Klimmendaal gooide bijna roet in het eten. Wij stelden ons Esports Talent Center Gelderland op Papendal ter beschikking, zodat het toch kon doorgaan. Jongeren uit verschillende revalidatie-instellingen speelden er met aangepaste controllers in teams met en tegen elkaar. Het enthousiasme was groot en liet zien hoe krachtig inclusief gamen kan zijn. Voor ons bevestigde dat hoeveel potentie er zit in inclusief gamen, en dat het meer verdient dan een eenmalig evenement.”

Esports wordt vaak gezien als de meest inclusieve vorm van sporten. Bertrik: "Niet ieder kind met een rolstoel kan zomaar gelijkwaardig meevoetballen met een kind zonder beperking. Via games kan dat wel; het creëert een gelijk speelveld. Kijk naar 'Blind Warrior Sven', een slechtziende speler die op het hoogste niveau meedraait. Ook bij ons zien we dat: Leonie Nieuwenhuis, de trainer van de Bio Game Club, is een expert in de videogame Rocket League. Als rolstoelgebruiker is zij daarmee voor de kinderen een heel inspirerend rolmodel.”