Weten wat je tekent

Een notaris moet een akte zo uitleggen dat de cliënt begrijpt wat erin staat en wat de gevolgen zijn. Dat heet de Belehrungspflicht. Toch blijkt dat veel cliënten niet goed weten wat ze tekenen, omdat de notariële akte onbegrijpelijk is. Hoe gaan notarissen hiermee om? En wat vinden cliënten van hoe de notaris uitlegt?

In 2025 en 2026 deden we samen met afstudeerders HBO-Rechten onderzoek naar de ervaringen van notarissen en cliënten naar de invulling van de Belehrungsplicht door notarissen. Uit dat onderzoek blijkt dat notarissen bijna altijd een schriftelijke toelichting meesturen met de conceptakte. Toch begrijpen cliënten de akte vaak pas tijdens de mondelinge uitleg bij het tekenen. Dat is te laat. Cliënten kunnen zich dan onder druk gezet voelen om toch te tekenen, ook als de akte niet helemaal naar wens is. Voor notarissen kan het betekenen dat ze extra tijd kwijt zijn aan het aanpassen van de akte en opnieuw uitleggen.

Notarissen zoeken zelf al naar oplossingen, zoals eenvoudiger geschreven akten of een uitleg in begrijpelijke taal. Maar die oplossingen zijn vaak algemeen en niet afgestemd op de cliënt. Systematisch onderzoek naar wat wel werkt, ontbreekt nog.

We voerden een landelijk vragenlijstonderzoek uit, waarin de invulling van de Belehrungspflicht door notarissen en hun behoeften rondom die invulling centraal stonden. Daarnaast voerden we een onderzoek uit waarin notarissen geobserveerd zijn tijdens het uitvoeren van hun Belehrungspflicht tijdens de mondelinge toelichting bij het passeren van de notariële akte. Als laatste deden we een vragenlijstonderzoek onder cliënten: hoe hebben zij de Belehrung ervaren?

Bekijk de resultaten van het vragenlijstonderzoek.

Amber Oomen

Romy van Vliet

Dané Pelgrim

Het lectoraat Begrijpelijk en Toegankelijk Recht verbindt de juridische praktijk met de mensen die met het recht te maken hebben. Het lectoraat onderzoekt hoe professionals juridische procedures, diensten en producten begrijpelijker en toegankelijker kunnen maken.

Wil je meer weten over dit project? Neem contact op met projectleider Amber Oomen.

E Amber.Oomen@han.nl
T 06 55 49 33 54