De gezondheidszorg en het sociaal domein bevinden zich in een transitie en transformatie. Er is sprake van verschuiving. Van een op ziekte en zorg gericht systeem naar bredere focus op gezondheid, preventie en kwaliteit van leven. Dat vraagt om nieuwe vormen van organiseren, leren en samen werken.
Het lectoraat Wendbaar Samenwerken aan Gezondheid doet praktijkgericht onderzoek naar deze veranderingen. Wij werken in de driehoek onderzoek – onderwijs – praktijk, waarbij vraagstukken uit de dagelijkse praktijk van inwoners, professionals, organisaties en beleidsmakers steeds het vertrekpunt vormen. Onze kennisontwikkeling is expliciet gericht op:
- de hoe-vraag: hoe organiseren we samenwerking, netwerken en ondersteuning anders en beter?
- de impact-vraag: wat betekent dit voor gezondheid, werkplezier, toegankelijkheid, samenredzaamheid en systeemkwaliteit?
Ons onderzoek
Het onderzoek van het lectoraat richt zich op de vraag hoe zorg, welzijn en leefomgeving beter met elkaar kunnen worden verbonden, zodat gezondheid wordt versterkt en zorg beschikbaar blijft wanneer dat nodig is. We onderzoeken, samen met professionals en inwoners, hoe de zorg- en ondersteuningspraktijk zich kan ontwikkelen van ziekte en zorg naar gezondheid en dagelijks leven.
Ons onderzoeksprogramma bestaat uit drie samenhangende onderzoekslijnen. Deze lijnen belichten dezelfde maatschappelijke opgave vanuit verschillende perspectieven: de leefwereld van inwoners, de praktijk van zorg en welzijn en de inrichting van organisaties en systemen. In alle lijnen staat participatief, lerend en praktijkgericht onderzoek centraal, met aandacht voor samenwerking, context en duurzame verandering.
Onder de drie onderzoekslijnen vind je onze lopende en afgeronde onderzoeksprojecten.
We onderzoeken in het lectoraat in samenwerking met professionals en inwoners hoe de nieuwe zorgpraktijk vorm kan krijgen – en de beweging kan maken van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag. Onze onderzoeksprojecten richten zich op het vormen van zorgzame gemeenschappen, waarin inwoners in nauwe samenwerking met zorg- en welzijnsprofessionals en beleidsmakers toewerken naar een gezamenlijk gedragen en beleefd gezondheidssysteem.
Onderzoekslijn 1: Zorgzame gemeenschappen in co-creatie
Hoe kunnen inwoners, professionals en organisaties samen bouwen aan zorgzame gemeenschappen waarin gezondheid, samenredzaamheid en onderlinge betrokkenheid centraal staan?
In deze onderzoekslijn richten we ons op de versterking van zorgzame gemeenschappen in wijken, dorpen en lokale netwerken. We onderzoeken hoe inwoners, informele netwerken, zorg- en welzijnsprofessionals en beleidsmakers samen verantwoordelijkheid kunnen dragen voor gezondheid en ondersteuning. Daarbij staat co-creatie centraal: niet werken vóór inwoners, maar mét inwoners, in gelijkwaardige samenwerking.
De projecten binnen deze lijn verkennen hoe formele en informele zorg elkaar kunnen aanvullen, hoe nabijheid en gemeenschap georganiseerd kunnen worden en hoe inclusiviteit, wederkerigheid en samenredzaamheid in de praktijk vorm krijgen.
Projecten onderzoekslijn 1
Burgerberaad
Samen met het Radboudumc doet het lectoraat mbt inwonerparticipatie onderzoek naar de organisatie en uitvoering van een Burgerberaad voor heel MooiMaasvallei rondom het gezond leven in een gezonde leefomgeving. Inwoners denken mee over oplossingen mbt bijvoorbeeld langer thuis wonen, samen zorgen of preventie.
Leefomgeving
Met het Radboudumc doet het lectoraat mbt inwonerparticipatie voor MooiMaasvallei onderzoek naar de inrichting van een gezonde leefomgeving in Afferden en Vierlingsbeek/Groeningen. Inwoners hebben stem via een Gemeenschapsfonds en kunnen financiële ondersteuning aanvragen ter bevordering van gezond leven in een gezonde leefomgeving.
Initiatieven burgers ism 1e-lijnszorgprofessionals
In dit project staat het bijeenbrengen van alle informatie over de samenwerking tussen burgerinitiatieven en 1e lijnsprofessionals centraal. Op basis van een zeer uitgebreide literatuursearch creëren we, samen met mensen van het Radboudumc, inzicht in het hoe, wat en waarom rondom dit specifieke samenwerkingsvraagstuk.
2-SHIFT
De HAN University of Applied Sciences werkt samen met Fontys Hogescholen aan het vergroten van eerlijke kansen op gezond leven. Dit doen we door het vormgeven en versterken van gemeenschappen als fundament voor het creëren van eerlijke kansen op gezond leven.
Onderzoekslijn 2: Gezondheidsbevordering in leefomgeving en zorg
Hoe kunnen zorg, welzijn en leefomgeving samen bijdragen aan het versterken van gezondheid, vóór, tijdens en na zorg?
Deze onderzoekslijn richt zich op gezondheidsbevordering en preventie in brede zin: in de leefomgeving én binnen de zorg. We onderzoeken hoe gezondheid structureel kan worden versterkt door de verbinding tussen zorgpraktijken en het dagelijks leven van mensen. Daarbij besteden we aandacht aan leefstijl, leefomgeving, herstel en sociale factoren die gezondheid beïnvloeden.
De projecten in deze lijn laten zien hoe zorg- en welzijnsprofessionals samen met inwoners kunnen werken aan duurzame gezondheidsbevordering, en hoe preventie en zorg elkaar kunnen versterken in plaats van beconcurreren.
Projecten onderzoekslijn 2: binnenkort alles over de projecten die lopen
Prehabilitatie op maat: wat beweegt de patiënt?
Dit project slaat een brug tussen protocol en praktijk. Samen met het Radboudumc ontwikkelen we een leidraad en toolbox waarmee MKB-fysiotherapeuten, in samenspraak met de patiënt, effectieve prehabilitatietraining kunnen verzorgen die is afgestemd op de individuele wensen en (on)mogelijkheden van de patiënt.
Onderzoekslijn 3: Systeem- en structuurvernieuwing binnen de gezondheidszorg
Wat is er op organisatie- en systeemniveau nodig om samenwerking, preventie en gezondheidsgerichte zorg duurzaam mogelijk te maken?
In deze onderzoekslijn onderzoeken we hoe organisaties en systemen zo kunnen worden ingericht dat zij meebewegen met wat de praktijk vraagt. We richten ons op domeinoverstijgende samenwerking, netwerkzorg, lerende en wendbare organisaties en op de invloed van governance, wetgeving en financiering.
De projecten binnen deze lijn maken zichtbaar waar bestaande structuren samenwerking ondersteunen of juist belemmeren, en welke alternatieve organisatievormen en werkwijzen kunnen bijdragen aan duurzame verandering in zorg en welzijn.
Projecten onderzoekslijn 3
Geboortezorg
Met Netwerk Regionale Consortia Geboortezorg en Lectoraat Verloskunde HO Rotterdam monitoort OZD de geboortezorg lokaal, regio- en nationaal tbv ontwikkelingen binnen het Versterkingsprogramma VSV’s. Om inzicht en sturing en handvatten te krijgen. We dragen bij aan lerende netwerken om wendbaarder en professioneler om te gaan met uitdagingen.
Participatiemechanismen inwoners en zorgverleners
OZD onderzoekt samen met het Lectoraat Wijkverpleegkunde, de Erasmus Universiteit en het Ben Sajet Centrum binnen het project MOVE de participatiemechanismen van inwoners en informele zorgverleners. Wat werkt, wat niet? Zo dragen we bij aan een systeem waarin capaciteiten en behoeften van mensen en gemeenschappen centraal staan.
Lerende en innoverende organisaties: we helpen je!
Als organisatie moet je op alle niveaus leren en innoveren tbv toekomstbestendige zorg (3 brillen oftewel perspectieven). Lectoraat OZD van de HAN helpt, samen met Vilans. Met tips en tools. Het gaat om veranderingen waar visie en strategie voor nodig zijn. En om het implementeren van technologie en nieuwe werkwijzen in de praktijk.
Wijknetwerken Arnhem
In Arnhem werken we in 2 regio’s waarin wijknetwerken Zorg & Welzijn zijn gestart. Het sociaal wijkteam, welzijnspartijen uit de sociale basis en een groep gecontracteerde zorgaanbieders (Wmo en Jeugd) werken samen. Zij ondersteunen inwoners met een lichte zorgvraag. We monitoren de samenwerking en nemen het operationeel en tactisch niveau mee.
Meer informatie over lectoraat en de onderzoeksprojecten
Publinova is hét landelijke platform voor open praktijkgericht onderzoek.
Ga hier naar Publinova voor actuele informatie.
Duurzame Zorg
Hoe zorgen we voor een duurzame zorg de komende decennia? Vanuit het Kenniscentrum Duurzame Zorg wordt maatschappelijk verantwoord ondernemerschap gezien als een inspirerende aanpak om preventie, kwaliteit en innovatie, participatie, effectiviteit en doelmatigheid te bevorderen.
Krachtige Kernen
De leefbaarheid van gemeenten met kleine kernen staat steeds meer onder druk. Ze zijn kwetsbaar. Door krimp, vergrijzing en de transformatie in zorg en welzijn. Dit vraagt om een andere manier van organiseren; vanuit de burger en zijn kracht. Het HAN Centre of Expertise Krachtige Kernen draagt bij aan een vitale samenleving en een kwalitatief goed leefklimaat in deze kernen. Dat doet het expertisecentrum door innovatieve oplossingen aan te dragen. En door sociale werkers te professionaliseren.
