Onderzoek

Wat is het effect van vaktherapie bij mensen met persoonlijkheidsstoornissen? Onderzoek naar de werking en het effect van deze therapie is nog schaars. Ons lectoraat ontwikkelt kennis over de werking van vaktherapie en de onderbouwing daarvan. Daarbij werken we nauw samen met de beroepspraktijk.

Les

Onderzoeksthema’s uit praktijk en wetenschap

Het Bijzonder Lectoraat Vaktherapie bij Persoonlijkheidsstoornissen werkt nauw samen met de beroepspraktijk. Er is binnen het werkveld grote behoefte aan ontwikkeling van kennis door praktijkonderzoek. Het lectoraat is ontstaan uit een samenwerkingsverband tussen de HAN, GGNet/Scelta, expertisecentrum voor persoonlijkheidsproblematiek en Zuyd Hogeschool/Lectoraat KenVaK. Deze partijen hebben samen het initiatief genomen voor de instelling van dit lectoraat.

Ons onderzoek is gericht op:

  • Effecten van vaktherapeutische interventies
  • Werkingsmechanismen en werkzame factoren van vaktherapeutische interventies
  • Het perspectief van de patiënt ten aanzien van vaktherapeutische interventies

De relevantie in de ogen van vaktherapeuten, cliënten en betrokken beleidsverantwoordelijken staat centraal. Dit in aansluiting op wetenschappelijke inzichten.

Onze onderzoekslijnen

Onderzoekslijn 1 'State of the art' behandelmethodieken persoonlijkheidsstoornissen

Vaktherapeuten werken veelal vanuit een (psycho)therapeutisch behandelkader zoals: Dialectische Gedragstherapie, Schemagerichte Therapie, Acceptance and Commitment Therapy of Compassion Focused Therapy (CFT). Deze behandelkaders zijn in zekere mate evidence based. Vaktherapeuten willen de vertaalslag maken naar vaktherapie. Wat is daarbij de specifieke bijdrage van vaktherapie? Hoe maak je deze integratie? En wat is het effect van deze aanpak? 

Projecten binnen deze onderzoekslijn

Systematic review over `Art-based interventions’

Wat is het effect van beeldende therapie op emotieregulatie? We bekijken het binnen deze Systematic review/meta-analyse over `Art-based interventions’ en emotieregulatie.

twee studenten schilderen

Compassion Focused Arts & Psychomotor Therapies

Dit project draait om een ontwikkelingsonderzoek met Compassion Focused Therapy (CFT) als theoretisch behandelmodel binnen vaktherapie. Dit gebeurt met de Intervention Mapping methode. Het betreft ontwikkeling en beschrijving van een specifiek behandelaanbod (interventies en een module).

verpleegkundige wandelt buiten het ziekenhuis voor goed gesprek

Onderzoekslijn 2 Vaktherapie en co-morbide problematiek bij persoonlijkheidsstoornissen

Er is bij persoonlijkheidsproblematiek vaak sprake van co-morbiditeit. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om trauma’s, eetstoornissen of verslaving. Vaktherapie kan in de behandeling hiervan van toegevoegde waarde zijn vanwege de ervaringsgerichte insteek. Daarmee kan worden aangesloten bij zaken die moeilijk te verwoorden zijn of er kan direct geoefend worden. De toepassingen in de praktijk zijn interessant, veelbelovend en vragen om nadere beschrijving, onderbouwing en toetsing.

Projecten binnen deze onderzoekslijn

Vaktherapeutische uitwerking nachtmerrieprotocol 

Traumatische ervaringen. Een groot deel van de mensen met een persoonlijkheidsstoornis heeft er mee te maken. Vaktherapie blijkt van waarde in de behandeling van trauma. Binnen dit project ontwikkelen we een specifieke vaktherapeutische module.

Persoon maakt notitie

Onderzoekslijn 3 Het bevorderen van kwaliteit en innovatie van vaktherapie

Wat is de meerwaarde van vaktherapie? Om deze vraag te beantwoorden is het van belang dat we effecten monitoren, zodat we op basis daarvan de kwaliteit van therapie kunnen verbeteren. Dit vraagt om de ontwikkeling van vaktherapie-specifieke instrumenten die in te zetten zijn in de dagelijkse praktijk. Ook willen we graag vernieuwen, innoveren zodat we meegaan met de tijd.

Projecten binnen deze onderzoekslijn

Validatieonderzoek met betrekking tot de SERATS

Kan iemand met een persoonlijkheidsstoornis zijn emoties uiten in beeldende therapie? Dat onderzoeken we binnen dit project.

bijzonder-lectoraat-vaktherapie_acht-maskers_2020

Online Vaktherapie. Telepresent als vaktherapeut

Werken als vaktherapeut in een tijd dat je niet fysiek bij elkaar kunt zijn? Schilderen in 3D binnen Virtual Reality? Emotieregulatie via een app? Vaktherapie staat op het punt heel nieuwe, online wegen in te slaan. Dat moet ook wel, vanwege de coronacrisis. Maar hoe geven we dit vorm?

282873 Telepresent als Vaktherapeut gebruik TiltBrush2

Onderzoekslijn 4 Het perspectief van de patiënt voor vaktherapeutische interventies

De ervaring met en de mening van de patiënt over vaktherapie is belangrijk. Door het perspectief van de patiënt in kaart te brengen ten aanzien van vaktherapeutische interventies bevorderen we de communicatie tussen patiënten en therapeuten. Patiënten geven namelijk op deze wijze feedback aan vaktherapeuten. Door middel van de feedback kunnen we de kwaliteit van de therapie bevorderen. 

Projecten binnen deze onderzoekslijn

Perceived effects of Arts and Psychomotor Therapies

Het in kaart brengen van het perspectief van de patiënt ten aanzien van vaktherapeutische interventies bevordert de communicatie tussen patiënt en therapeut. Dit onderzoeken we dan ook in het project Perceived effects of Arts and Psychomotor Therapies.

Studenten in actie

Benefits of Art Therapy

Binnen dit project voeren we onderzoek uit naar effecten van beeldende therapie bij persoonlijkheidsstoornissen cluster B/C.

student schilderen

Vaktherapeuten opleiden voor werkzame patiëntenzorg

We richten ons op het verhogen van de kwaliteit van het beroepsonderwijs, de positionering en de professionalisering van vaktherapie. Om werkzame patiëntenzorg en dus goede behandeling te realiseren is het belangrijk vaktherapeuten zo goed mogelijk op te leiden. Zij kunnen daardoor bijdragen aan het verbeteren van het emotioneel functioneren, de zelfexpressie, het gedrag én het welzijn van patiënten met persoonlijkheidsstoornissen. En dit op methodisch verantwoorde wijze.

Kennispartners en netwerken

  • GGNet

    GGNet is dé specialist voor mensen met psychische problemen én voor hun naasten. Want samen zoeken we naar de echte oorzaak van de psychische aandoening om daarna de juiste behandeling te starten.
  • Scelta

    Scelta, expertisecentrum voor persoonlijkheidsproblematiek, is gespecialiseerd in diagnostiek en behandeling van persoonlijkheidsstoornissen. Suzanne Haeyen werkt hier als beeldend therapeut, onderzoeker en voorzitter van de Leerkring Vaktherapie.
  • KenVak Lectoraat Kennisontwikkeling Vaktherapieën

    KenVaK is een lectoraat voor vaktherapieën waaraan meerdere hogescholen participeren met opleidingen gericht op een of meerdere vaktherapeutische beroepen. Zuyd Hogeschool is penvoerder.
  • Federatie voor Vaktherapeutisch Beroepen (FVB)

    FVB staat voor een netwerk van vaktherapeutische beroepsverenigingen. De FVB maakt zich sterk voor een goede positionering van het vak en de vaktherapeutische professionals op landelijk en regionaal/lokaal niveau. 

SamenwerkingsverbandDuurzame Zorg

Hoe zorgen we voor een duurzame zorg de komende decennia? Vanuit het Samenwerkingsverband Duurzame Zorg wordt maatschappelijk verantwoord ondernemerschap gezien als een inspirerende aanpak om preventie, kwaliteit en innovatie, participatie, effectiviteit en doelmatigheid te bevorderen. 

studenten tijdens een activiteit met bewoners uit de omgeving