Promotie-onderzoek Vergroot zorgtechnologie de zelfredzaamheid?

Het Dorp Arnhem zorginstelling

Technologie is booming, ook in de zorg. “Ontwikkelingen gaan in hoog tempo en er wordt van alles geïmplementeerd. Na een evaluatiegesprek is het klaar en is er vaak niemand die de technologie volgt. Er is weinig zicht of (zorg)technologie werkt. Hoe zit het met de opbrengsten? Wat werkt en wat niet?

Dat gaat Ruth Bles tijdens haar promotie-onderzoek na. Ze stort zich de komende jaren op de vraag hoe zorgtechnologie mensen met een beperking kan helpen in het behouden of verbeteren van hun zelfredzaamheid. En dan vooral de mensen met niet-aangeboren hersenletsel en mensen die ademhalingsondersteuning nodig hebben.

Verwachtingen

Ruth weet dat (zorg)technologie veelbelovend is. “Daar zijn voorbeelden genoeg van. Denk aan een robotarm die zorgt dat mensen met een beperkte handfunctie zelfstandig in staat zijn te eten en te drinken. Met een slimme kookplaat, die binnen het lectoraat Architecture in Health wordt doorontwikkeld, is zelfstandig wonen voor bijvoorbeeld mensen met dementie opeens weer binnen handbereik. Nu moeten we doorpakken en slimme technologie in zorgappartementen op elkaar aansluiten zodat ze samen kunnen werken en zodat mensen met een beperking zelfstandig kunnen (blijven) wonen.” Om dit goed te doen, wil Ruth weten of de beloften over technologie die de zelfredzaamheid vergroot, ook echt daaraan bijdragen. “De technologie zál bijdragen, maar ik wil te weten komen op welke manier precies.”

Het Dorp

Een mooi voorbeeld van een zorginstelling die zelfredzaamheidstechnologie gebruikt is Het Dorp. De locatie in Arnhem is van zorginstelling SIZA die wonen en zorg combineert. De zorg verandert, dus Het Dorp verandert mee. Het complex, dat Mies Bouwman in 1962 opende, heeft plaatsgemaakt voor zorgappartementen van de toekomst. Hier is zorgtechnologie standaard in de appartementen ingebouwd. Denk aan de bediening via een app van gordijnen en lampen of een nieuw alarmeringssysteem met een spreek-luisterverbinding tussen de cliënt en zorgverlener. “Een sensor in de muur detecteert of er niet te lang een gebrek aan beweging is. Zo wel, dan gaat er een signaal naar de zorg. Een zeer betrouwbare internetverbinding is hier een vereiste. Om bijvoorbeeld het vernieuwde zorgoproepen systeem draaiende te houden, is nauw samengewerkt met verschillende partijen.” In juni is het eerste van de 36 appartement opgeleverd.

We moeten doorpakken en slimme technologie in zorgappartementen op elkaar aansluiten zodat mensen met een beperking zelfstandig kunnen (blijven) wonen.”

Langetermijnbehoefte

Ruth viel met haar neus in de boter. “Ik heb Gezondheidswetenschappen gestudeerd aan de TU Twente, waar de focus lag op e-health en het implementeren van technologie. De interesse om daar onderzoek naar te doen is dan ook groot. Lector Masi Mohammadi, van het lectoraat Architecture in Health, heeft goede contacten bij zorginstelling SIZA en daardoor ook met Academy Het Dorp. Dit is een organisatie die onderzoek doet naar, en advies geeft op het gebied van, implementatie van technologie in de langdurende zorg. Zij wist dat ze daar iemand zochten die voor de lange termijn onderzoek wilde doen naar wat zorgtechnologie nu écht oplevert. Ze vroeg mij. Dit onderzoek past natuurlijk heel goed in mijn straatje.”

Geen blauwdruk

De focus van Ruth ligt op 2 totaal verschillende doelgroepen. Ze legt uit: “Voor mensen met een niet-aangeboren hersenletsel kun je het functieverlies door middel van technologie verbeteren. Bij mensen met ademhalingsproblemen zit er vaak geen verbetering in, bijvoorbeeld vanwege een progressieve spierziekte. Dan hoop je op een zo lang mogelijke vorm van zelfstandigheid.” Binnen de doelgroepen is er veel variëteit. “Iedereen is anders en heeft andere behoeften. Er is geen blauwdruk voor wat wel en niet werkt. Wat voor persoon heb je voor je? Hoe veranderingsgezind qua techniek is iemand?”

Robotarm die kopje vasthoudt. Zorg innovatie

Verwachtingen van de promotiecommissie

De promotiecommissie zag direct dat het onderzoeksvoorstel van Ruth wetenschappelijk goed onderbouwd is en praktisch zeer relevant. Voorzitter van de commissie, Annet de Lange, vat samen: “De modellen, de onderzoeken en de verbinding met de praktijk is stevig onderbouwd. Het lectoraat Architecture in Health richt zich op Empathische Woningen en daar hangt behalve de minor Smart Healthy Environment ook de opleiding Bouwkunde aan vast. Houd het onderzoek van Ruth in de gaten, hier gaan we zeker meer van horen.”

Promotor: Masi Mohammadi
Het Dorp: Marieke Gielissen en Brigit Boon
Dagelijkse begeleider: Marieke Gielissen
Co-promotor: Marieke Gielissen en Brigit Boon
Financierder: HAN en Academy het Dorp
Samenwerkingspartner: Academy Het Dorp

Serie promotie-onderzoeken

Dit artikel is het 3e van een serie nieuwe promotie-onderzoeken aan de HAN.

Lees hier het 1e artikel over het promotie-onderzoek van Anja Zimmermann.
Lees hier het 2e artikel over het promotie-onderzoek van Marc Damen.