Duurzaamheid en de HAN
De HAN begon in 2009 een ambitieus programma voor geïntegreerde duurzame ontwikkeling van onderwijs, onderzoek en dienstverlening. Doel is de HAN te profileren als duurzame hogeschool en om samen met andere instellingen en het bedrijfsleven in de regio slimmer en duurzamer uit de economische crisis te komen.
10 miljoen voor initiatieven
In de komende jaren wordt € 10 miljoen extra vrijgemaakt om initiatieven uit te voeren op het terrein van de drie P’s (people, planet en prosperity). Een duurzamer samenleving is echter niet het enige doel. Met deze initiatieven zal de hogeschool kosten besparen die weer investeringen in het onderwijs opleveren.
Meerjarenplan Duurzaamheid
De HAN heeft voor de komende jaren een meerjarenplan vastgelegd waarin de duurzaamheidsinitiatieven staan beschreven. Hieronder volgen de belangrijkste punten:
Duurzaamheidsonderwijs
De HAN wil dat het thema duurzaamheid een rol speelt in alle lesprogramma’s van alle opleidingen.
Inmiddels hebben veel HAN-opleidingen componenten van duurzame ontwikkeling in het curriculum, zowel in het bacheloronderwijs als in minoren of bijzondere opleidingstrajecten.
In 2012 wil de HAN 6 opleidingen in huis hebben, die zijn voorzien van het DHO-keurmerk (Keurmerk Duurzaam Hoger Onderwijs). De opleidingen Bouwkunde, Civiele Techniek, Pabo Arnhem, Academie Diedenoort Facility Management en Logistiek & Economie ontvingen inmiddels het twee sterren duurzaamheidskeurmerk. Daarmee is de HAN koploper in hbo-land.
Duurzame nieuwbouw
Op de ‘punt’ van de Kapittelweg (hoek Heijendaalseweg) in Nijmegen verrijst een bijzonder duurzaam onderwijsgebouw, bestemd voor de Faculteit Educatie. De HAN heeft als ambitie dat dit het meest duurzame onderwijsgebouw van Nederland wordt en heeft daarom hoogstaande duurzaamheidseisen eisen aan de architect gesteld.
Bestaande gebouwen
In bestaande gebouwen neemt de HAN verdere maatregelen om extra energie te besparen en de CO2-uitstoot te verlagen. Studenten en docenten kunnen hieraan bijdragen door het inbrengen van ideeën en adviezen, opgedaan uit eigen onderzoek. Ook hier geldt als spin-off inzet van partners (energiebedrijven, aannemers, architecten of andere partijen) in de regio. Voorbereidingen zijn gaande voor de installatie van zonnepanelen op de HAN Campus Nijmegen. Daarnaast zal de HAN gebruik gaan maken van restwarmte van de WKK-centrale Kleefse Waard in Arnhem. Hiermee realiseren we een forse reductie van onze CO2-uitstoot.
Energiebesparing ICT
Terwijl de HAN in de afgelopen 10 jaar haar gasverbruik met 50% per m2 reduceerde, steeg door ICT het elektriciteitsgebruik met zo’n 20%. Onderzoek moet uitwijzen hoe en waar energiebesparing te realiseren is. Een van de besparingsinitiatieven is het aanpassen van de serverruimten.
HAN goes green
Het programma 'HAN goes green' moet medewerkers aansporen tot een duurzamere leefstijl. De HAN streeft naar medewerkers met een ‘duurzame mindset’, die zich ervoor inzetten om de student duurzame waarden mee te geven, en hen klaar te laten zijn voor een duurzame toekomst.
Primair doel van de blogsite Duurzame Ontwikkeling is de vorming van een duurzame HAN-community. Medewerkers die op zoek zijn naar informatie over de duurzame HAN kunnen op korte termijn terecht op een apart intranetgedeelte, waar alle informatie op het gebied van duurzaam werken, onderwijs en onderzoek bijeen is gebracht.
Mobiliteit
De mobiliteit van werknemers, studenten en bezoekers vormt bij elkaar meer dan 60% van het totale energiebeslag van de HAN. Onderzoek moet strategieën opleveren voor vermindering van mobiliteit én substantiële CO2-compensatie. Een succesvol initiatief op het terrein van onderwijs is de start van SMILE-klas (opleiding Autotechniek), speciaal voor studenten die zich willen richten op duurzame mobiliteit. Reductie van interne mobiliteit wordt bewerkstelligd door de voorziening videoconferencing.
Duurzaamheidsonderzoek
In de bestaande onderwijsprogramma’s verovert duurzaamheidsonderzoek gaandeweg een plek. Bij de opleidingen van de Faculteit Techniek is dit proces al volop in gang in de vorm van:
- onderzoek aan zonnecellen
- verbetering van brandstofmotoren
- electrisch vervoer
- duurzaamheidscores in grond-, weg- en waterbouw, etc.
Ook zal de HAN zich inzetten voor het ontwikkelen van een nieuw onderzoekprogramma: ‘aspecten van duurzaamheid’.
Duurzame samenwerking
Het bestaande samenwerkingsverband met de University of Western Cape (UWC) in Zuid-Afrika is gericht op duurzame oplossingen voor de allerarmsten en daarmee voor de opbouw van een betere en sterkere samenleving. Soortgelijke projecten kunnen rekenen op geld.
Impuls lokale kenniseconomie
Waar eigen capaciteit te kort schiet bij het uitvoeren van deze initiatieven, zal de HAN eerst in de regio zoeken naar partners en co-financiers. Zo geeft de HAN de lokale kenniseconomie een impuls. Bedrijven in de regio kunnen onderzoeksopdrachten laten uitvoeren door studenten. Studenten kunnen binnen een bedrijf stage lopen op duurzame projecten. Bedrijven kunnen werknemers – met ontslag bedreigd door de huidige crisis - detacheren bij de HAN. Waardevolle kennis komt zo ten goede aan studenten. Op deze wijze kweekt de HAN een vijver waaruit bedrijven hun in duurzaamheid geschoolde werknemers kunnen afnemen.
Meest innovatieve instelling
Het bewijs voor het duurzame succes volgde in december 2009: de HAN ontvangt de prijs voor de meest innovatieve instelling van 2009. Deze prijs is toegekend door het Innovatieplatform, voorgezeten door toenmalig premier Balkenende. Beoordelingscriteria hierbij zijn onder meer: kwantitatieve en kwalitatieve resultaten, good practices, relatie hogeschool en bedrijfsleven en duurzaamheid.
Sinds de start van het programma om te komen tot een geintegreerde duurzame ontwikkeling ontvingen vele projecten eervolle prijzen, zoals b.v. de Gas Terra Jaarprijs, Wozzie Award, Green Dream District, Shell Eco-marathon en Heijmans Klimaat Scriptieprijs.
Voorts staat innovatie steeds centraal tijdens de jaarlijkse HAN Dag van de Duurzaamheid, waar de hogeschool de nieuwste ontwikkelingen deelt met interne en externe partijen.
