Bouwkunde

De HAN verzorgt in samenwerking met OutSmart de Engelstalige minor Wind Energy Project Management. Deze minor is bedoeld voor studenten Techniek en studenten Economie en Management en is uniek in de wereld. OutSmart legt zich als onderneming toe op windenergie en beheert o.a. het technische management van een windmolenpark ten noorden van de Waddenzee. Een interview van Kyra Rothuizen met Erwin Coolen, directeur van dit Arnhemse bedrijf.

De minor Wind Energy Project Management

Wat is het belang van deze minor?
 ‘Deze minor is nodig omdat de projectmensen die je voor grote, offshore windprojecten nodig hebt er niet zijn. Daar bestaat eigenlijk geen goed personeel voor. Er is veel behoefte aan mensen die naast specialist, ook generalist zijn, die het héle traject begrijpen. Een engineer kan bijvoorbeeld wel een prachtige fundering ontwerpen, maar als die fundering maar door twee schepen kan worden getransporteerd, heb je er nog niets aan.

In deze branche werk je met heel speciale contracten, waar allerlei haken en ogen aan zitten waar je vanaf moet weten. Voor het aanleggen van een windmolenpark werk je bijvoorbeeld eerst toe naar de “Financial close”, dus dat een bank geld beschikbaar gaat stellen. Dan ga je naar de bouwfase.

Een team is altijd internationaal en multidisciplinair en er is geen enkel bedrijf dat zo’n team in zijn geheel kan leveren. Het zijn altijd verschillende bedrijven uit verschillende landen, allemaal met eigen culturen en manieren van werken. Ze worden overal vandaan ingevlogen.

Deze minor vergroot je blik. Er wordt niet alleen theorie behandeld, maar er worden mensen uit de praktijk gehaald. Zij kunnen vanuit hun ervaring duidelijke links leggen naar andere vakgebieden. Zij leren je verbanden zien.’

Continu praktijk; veel excursies

Hoe leren die experts je die verbanden zien?
‘Die experts geven gastcolleges en verzorgen excursies. We gaan in ieder geval naar een windpark op land en op zee, naar grote staalfabrikanten, een kabelproducent, een windturbinefabrikant… Je moet weten wat een windmolen is. Daar begint het al: wat wij met windmolen bedoelen, is eigenlijk een windturbine. Een windmolen is die met 4 wieken; de molen die elektriciteit opwekt is feitelijk een kleine centrale. Dat is een groot stuk techniek. Voordat je daarover kunt praten, moet je eerst maar eens omhoog gaan en zelf ervaren hoe enorm zo’n apparaat is.'

'De inleiding van de minor gaat dus over ‘Wat is energie?’ en ‘Wat is het belang van duurzame energie?’ Dan ga je de turbine in en leer je van alles over veiligheidsaspecten. Deze minor is eigenlijk continu praktijk. Hoe ga je straks, 60 kilometer uit de kust, zo’n windpark bouwen, dat 20 jaar meegaat?’
 
Waarom op zee?
‘Op zee vind je de grote getallen. Als je op zee kunt bouwen, kun je dat ook op land. De economische component is hierbij vreselijk belangrijk. Je moet de bouw financieel rond krijgen en de energie die je opwekt moet je verhandelen op de beurs. Maar op welke beurs? Ga je naar de korte of lange termijn? Vastzetten in contracten? Vanaf dag 1 komen er praktijkmensen die vertellen hoe dat wat studenten leren, in de praktijk wordt benut.'

Projectmanagement: samenwerken en communicatief worden

'Tijdens de minor wordt ook sterk ingezet op projectmanagement. Mensen moeten gaan samenwerken, communicatief worden. Dat is een rode draad. Het is geen Prince2-cursus, dit is immers geen controlled environment. Je kunt wel van alles lezen, maar je moet het ervaren. Eén onderdeel gaat bijvoorbeeld over risicomanagement. Je hebt dan allerlei prachtige risicomatrices, met groene en rode vakjes, maar dit zegt niets over de praktijk, waarbij je echt risico awareness nodig hebt. Wat gebeurt er in het echt als je een bepaalde financiële of technische keuze maakt? Wat zijn de consequenties? Hoe kun je daarbij risico’s minimaliseren?

We gaan mensen gevoel geven bij een project en bij een windturbine. Ze gaan van elkaar leren en van elkaar snappen waar de ander mee bezig is; dat alles invloed op elkaar heeft. We focussen vooral op de ontwikkeling, daarna hoeft er alleen nog maar gebouwd te worden. In die ontwikkelingsfase verdien je geld.’

De toekomst van windenergie

Waarom windmolens en geen zonnepanelen?
‘Windmolens zijn groot, stoer, ver buiten op zee en vol hoogwaardige techniek. Het is innovatief, de enige duurzame energiebron die efficiënt en rendabel is. Zonnepanelen staan over 10 jaar pas waar wind nu is. Wind ligt zover voor omdat Nederlanders daarmee al in de 15e eeuw begonnen. Nederland is verbonden met wind. Hier zit overheidssteun op en de markt kon daardoor een sprong nemen. De offshore windmarkt is gigantisch booming.’

Wat zijn de kansen op werk?
‘In de windenergie ontstaan de komende 20 jaar 200.000 vacatures en dat is alleen in Europa. Het is een internationale business, dus wereldwijd gaat het om nog meer. Je moet er wel tegen kunnen om vaak van huis te zijn, je komt overal. De Rabobank heeft nu al interesse in stagiaires en vraagt om afstudeerders van deze minor.’

Welk type student past hierbij?
‘Iemand die generalist én specialist is, die internationaal werken geen probleem vindt, die doorzettingsvermogen heeft, goed tegen deadlines kan werken, communicatief vaardig is en kan werken in teamverband. Binnen deze minor heb je verschillende specialisaties. Je kunt je ontwikkelen tot contractmanager op dit vlak, maar ook als fundatiespecialist. Als economiestudent moet je toch wel wat interesse hebben in techniek en als techniekstudent moet je geïnteresseerd zijn in de economische aspecten. Studenten moeten elkaar een beetje gaan prikkelen en triggeren.‘

Is dit een ‘mannenwereldje'?
‘Aan de technische kant is het merendeel man, aan de juridische en financiële kant is het fifty-fifty, maar het is niet exclusief voor jongens of voor meisjes. Je moet dit doen wanneer je het leuk vindt.‘

De rol van OutSmart

Wat is de rol van OutSmart?
‘OutSmart heeft een faciliterende rol in windenergie. We zijn een klein bedrijf, maar zitten al lang in deze business en hebben een enorm netwerk. We zijn niet alleen maar een consultantsclub, maar ook projectmanagers. We weten overal vanaf. Wij werken graag met HAN samen omdat er een klik is met Arnhem. Arnhem is dé energiestad van Nederland en op dat vlak gebeurt er hier heel veel. De samenwerking met de HAN verloopt heel goed en ook docenten komen regelmatig bij ons. Bij OutSmart hebben we nu 3 stagiairs gehad en 5 afstudeerders. Als klein bedrijf kunnen we al heel veel mensen gebruiken!’

Waarom een internationale minor?
‘Een minor als deze bestond nog niet. Meestal moesten mensen dit bij bedrijven leren, maar nu kan dit voor het eerst al tijdens je opleiding. Duitsland, bijvoorbeeld, heeft wel veel windmolens, maar niet zo’n opleiding.

Tijdens de minor wordt ook sterk ingezet op projectmanagement. Mensen moeten gaan samenwerken, communicatief worden. Dat is een rode draad. Het is geen Prince2-cursus, dit is immers geen controlled environment. Je kunt wel van alles lezen, maar je moet het ervaren. Eén onderdeel gaat bijvoorbeeld over risicomanagement. Je hebt dan allerlei prachtige risicomatrices, met groene en rode vakjes, maar dit zegt niets over de praktijk, waarbij je echt risico awareness nodig hebt. Wat gebeurt er in het echt als je een bepaalde financiële of technische keuze maakt? Wat zijn de consequenties? Hoe kun je daarbij risico’s minimaliseren? We gaan mensen gevoel geven bij een project en bij een windturbine. Ze gaan van elkaar leren en van elkaar snappen waar de ander mee bezig is; dat alles invloed op elkaar heeft. We focussen vooral op de ontwikkeling, daarna hoeft er alleen nog maar gebouwd te worden. In die ontwikkelingsfase verdien je geld.’

Wanneer kun je aan de minor deelnemen?

Je moet voldoende studiepunten hebben en goedkeuring van je Studieloopbaanbegeleider. De voertaal van de minor is Engels. Engels is in deze sector ook na je opleiding van groot belang. Aanmelden kan via de website.