Hoe wordt onderzoek ingezet bij Toegepaste Psychologie?

Nique van Overbeek, docent bij deze opleiding en coördinator Onderzoek en Innovatie: 'Ik kan niet ontkennen dat het helpt om als opleiding in sommige opzichten nog in opbouwfase te zijn en daar met een jong, academisch team over na te mogen denken, maar de echte oorzaak van ons succes is eigenlijk dat we weinig aan hoefden te passen. De positie van onderzoek binnen een hbo-opleiding is wat mij betreft gericht op het aanleren van een onderzoekende attitude. Binnen Toegepaste Psychologie stond dat doel al zeer centraal.'

Waarom onderzoek?

Van Overbeek vertelt dat binnen de beroepstaak Onderzoek en Innovatie vanzelfsprekend de onderzoekcyclus centraal staat. 'Maar het doen van onderzoek is in onze ogen geen doel op zich. Het moet er niet met de haren bijgesleept worden. En dat hoeft ook helemaal niet, want het doen van onderzoek is een middel om een goede, professionele toegepaste psycholoog te worden.'

• Hoe kun je als afgestudeerd toegepast psycholoog zeker zijn van je methodiek en aanpak als je er niet eerst grondig naar gekeken hebt?
• Hoe kun je bijdragen aan kennisontwikkeling en innovatie binnen je vakgebied zonder eerst naar fundering te zoeken?

'De centrale vraag is dus– soms tot frustratie van de studenten - waar baseer je het op? Wij leren studenten zo dat niet alleen hun persoonlijke ervaring telt. Het steeds vragen naar argumentatie, methodieken, fundering vanuit de literatuur levert hen de juiste onderzoekende houding op. Onderzoek is binnen de opleiding Toegepaste Psychologie op die manier heel natuurlijk aanwezig; zonder deze pionierende en kritische houding kom je eigenlijk de toetsing en daarmee dus ook de opleiding niet door. Dan ben je niet die startbekwame professional waar we het allemaal voor doen.'

Praktijkgericht onderzoek

Het hbo heeft niet de ambitie om fundamenteel wetenschappelijk onderzoek te doen. Nique van Overbeek: 'Dat maakt kennisontwikkeling door hbo-opgeleiden niet minder haalbaar en ik heb het idee dat dat bewustwordingsproces binnen het hbo nog niet helemaal doorlopen is.'

Toegepast onderzoek heeft een eigen betekenis en toegevoegde waarde. Ook binnen Toegepaste Psychologie is iedere onderzoeksvraag die aan bod komt in het kader van afstudeeronderzoek afkomstig uit het werkveld.

'Doorgaans kiezen studenten hiervoor hun stagebedrijf uit en zijn ze dus goed ingewijd in de organisatie. Ze doorlopen vervolgens de hele onderzoekcyclus en leren – net als bij wetenschappelijk onderzoek - bijvoorbeeld de vraag achter de vraag te achterhalen of ervaren de moeilijkheid van het stellen van de juiste onderzoeksvragen.'

Geef onderzoek de tijd

Gaat alles op het gebied van onderzoek dan zo perfect binnen Toegepaste Psychologie? Van Overbeek denkt van wel. 'Nou, wel behoorlijk perfect, ja. We zijn echt heel goed op weg. Natuurlijk vergt het tijd de studenten zelfsturend te maken; een vaardigheid die ze nodig hebben om tot een goede onderzoekende en nieuwsgierige houding te komen. Maar die tijd hebben we ook in die 4 jaar en het is alle moeite waard, want we merken dat bedrijven en instellingen echt zitten te wachten op de praktijkgerichte onderzoeksmethode van het hbo vanwege de korte looptijd en concrete resultaten.'

Bron: HANovatie