Hub Hamers: 'Naar duurzame zorg: de restauratie van onze kathedraal'

Toekomstbestendig en kwaliteit van leven

Met het uitspreken van de intreerede 'Naar duurzame zorg; de restauratie van onze kathedraal' heeft dr. ing. Hub Hamers op 10 november 2011 het ambt van lector Management in Zorg en Dienstverlening aanvaard. De rode draad van zijn rede: op weg naar duurzame zorg die toekomstbestendig is én die bijdraagt aan de kwaliteit van leven.

In zijn welkomstwoord kondigde Frank Stöteler, directeur Faculteit Gezondheid, Gedrag en Maatschappij op verzoek van de nieuwe lector eerst 2 gastsprekers aan. Zij belichtten het thema 'duurzame zorg' aan de hand van praktische voorbeelden vanuit heel verschillende perspectieven.
 

Doel: harmonie en evenwicht bij de patiënt

In 'Anders georganiseerde zorg' nam dr. Ad Borsboom, em. hoogleraar Culturele Antropologie aan de Radboud Universiteit, de aanwezigen mee in een van zijn onderzoeksdomeinen. Wat kunnen wij in onze moderne geneeskunde leren van inheemse vormen van gezondheidszorg, die ook nog steeds wereldwijd met succes worden toegepast?

Iedere cultuur heeft haar eigen gezondheidsbeleving en een daarvan afgeleide gezondheidszorg. Borsboom betoogde dat het in alle culturen in essentie altijd gaat om het herstel van een verstoring van het evenwicht tussen de patiënt, zijn omgeving en zijn geestelijke wereld. Traditionele genezers ('bush-doctors') zijn zowel arts, psychiater als priester.

Het herstel van harmonie en evenwicht bij de patiënt moet altijd, dus ook in onze westerse samenleving, het doel zijn. Alleen langs die weg kan duurzame gezondheidszorg worden bewerkstelligd.
 

Zorgcoöperatie Hoogeloon: organiseren vanuit de klant

Ad Pijnenborg van Zorgcoöperatie Hoogeloon gaf in zijn toespraak een voorbeeld van duurzame ge-zondheidszorg dichter bij huis, in de Brabantse Kempen. Daar heeft een burgerinitiatief vanuit de loka-le bevolking namelijk tot een zorgcoöperatie voor ouderen geleid.

De traditionele zorgaanbieders zijn kennelijk niet in staat om een passend antwoord te geven op de zorgvragen vanuit de dorpsbewoners. Pijnenborg liet zien hoe goed deze mensen in staat blijken te zijn om hun eigen zorg te organiseren. De sleutelwoorden voor succes zijn 'betrokkenheid bij elkaar' en 'zorg dichtbij huis'. Zorgcoöperatie Hoogeloon bewijst dat organiseren vanuit de klant tot een veel duurzamere oplossing leidt.

Fundamentele herbezinning van de gezondheidszorg

Na de formele installatie door Kristel Baele, namens het College van Bestuur van de HAN, opende Hub Hamers zijn rede met de constatering dat we ons fundamenteel moeten herbezinnen op inhoud en organisatie van onze gezondheidszorg. In brede kring leeft namelijk de overtuiging dat de zorg voor (chronisch) kwetsbare mensen – in het bijzonder de ouderenzorg en de langdurige GGz - in de huidige vorm haar langste tijd heeft gehad. 

'Hierbij', aldus de nieuwe lector, 'is een belangrijke rol weggelegd voor het middenmanagement, als scharnierpunt voor veranderingen. En dan dient zich meteen de vraag aan: welke managementmethoden en -technieken zijn daarbij evidence-based?'

Waarmee de gereedschapskist van de manager vullen?

Voor professionals in de zorg en in dienstverlenende organisaties is het steeds belangrijker om de meerwaarde van hun handelen aan te tonen. Daarom is het reëel dat ook het (midden-)management volgens bewezen standaarden werkt. Deze standaarden zijn nog maar in beperkte mate voorhanden.

Voor Hub Hamers is de doelstelling van het lectoraat het toetsen van standaarden op hun praktische waarde en het ontwikkelen van bruikbare standaarden. De kern van het onderzoeksprogramma is 'zicht krijgen op wat wel/niet werkt in managementstrategieën' en concrete antwoorden vinden op de vraag: 'waarmee dient de gereedschapskist van de (midden)manager gevuld te zijn?'

In de uitvoering werken onderzoekers, opleiders en studenten van HAN-managementopleidingen nauw samen met het werk- en beroepsveld en met andere kennisinstituten zoals het IQ Health Care Instituut van de Radboud Universiteit.