Wat zijn de activiteiten van het Lectoraat Arbeid en Gezondheid? Lector Yvonne Heerkens geeft uitleg.
28 maart 2011
Bij welk lectoraat zijn jullie betrokken en wat doet dit lectoraat?
Bij het Lectoraat ´Arbeid & Gezondheid´. Wij houden ons vooral bezig met het brede thema arbeid & gezondheid; daarbij gaat het om ´gezond´ (lees veilig en uitdagend) werk en om ´gezonde´ (lees vitale) werknemers. Binnen dat brede domein houden we ons - naast vitaliteit in het algemeen - vooral bezig met het onderwerp chronisch zieken en werk. We kijken bijvoorbeeld naar welke factoren belangrijk zijn voor mensen met een chronische ziekte om (weer) aan het werk te gaan en aan het werk te blijven. Dit kan bijvoorbeeld door een aangepaste werkplek te creëren of door het aanbieden van aangepaste werkuren. Als je de goede factoren te pakken hebt, kun je vervolgens interventies opzetten om er voor te zorgen dat mensen met een chronische ziekte daadwerkelijk aan het werk gaan en blijven.
Het lectoraat maakt sinds kort deel uit van de Onderzoekseenheid Arbeid, Sport en Leefstijl, waarin ook het lectoraat Voeding, Sport en Leefstijl (lectoren: Victor Schreurs en Gertjan Schaafsma) is ondergebracht en het lectoraat Talentherkenning (nog in oprichting).
Doen lectoren alleen binnen de HAN onderzoek?
Bij hogescholen wordt praktijkgericht onderzoek gedaan. Dat wil zeggen dat een vraag uit de praktijk de aanleiding moet zijn voor het onderzoek en dat het onderzoek iets moet opleveren voor die praktijk. Ons onderzoek speelt zich met name af in bedrijven. Ook vindt onderzoek plaats in opdracht van beroepsorganisaties en/of samen met andere kennisinstellingen. Als er onderzoek wordt gedaan binnen de HAN is dat vooral omdat de HAN zelf natuurlijk ook een bedrijf is en zelfs een behoorlijk groot bedrijf met maar liefst 2400 medewerkers. Bij de meeste onderzoeken zijn leden van de kenniskring betrokken, maar ook andere docenten van de HAN, studenten en natuurlijk mensen uit de bedrijven of het werkveld zelf kunnen deelnemen aan het onderzoek.
Hebben jullie ook taken binnen het onderwijs of houden jullie je alleen bezig met onderzoek?
Als lector hebben we zeker een taak in het onderwijs, zowel op ons eigen, inhoudelijke, thema als ook bij het scholen van studenten in het doen van onderzoek. We geven dan ook regelmatig colleges en we begeleiden studenten bij het doen van projecten. We zijn een soort ´interne gastdocenten´.
Instituut Paramedische Studies heeft een minor ´Gezond werken´ die grotendeels vanuit ons lectoraat wordt verzorgd. Niet alleen studenten van de Faculteit Gezondheid, Gedrag en Maatschappij, maar studenten van andere faculteiten en studenten van buiten mogen hier instromen. Dat geeft een geweldige dynamiek en past ook bij de veelzijdigheid van het thema. De komende periode starten 29 studenten met de minor.
Hoe bent u bij de HAN terecht gekomen en wat trok u aan een onderwijsinstelling als de HAN?
Als lector hebben we zeker een taak in het onderwijs, zowel op ons eigen, inhoudelijke, thema als ook bij het scholen van studenten in het doen van onderzoek. We geven dan ook regelmatig colleges en we begeleiden studenten bij het doen van projecten. We zijn een soort ´interne gastdocenten´.
Instituut Paramedische Studies heeft een minor ´Gezond werken´ die grotendeels vanuit ons lectoraat wordt verzorgd. Niet alleen studenten van de Faculteit Gezondheid, Gedrag en Maatschappij, maar studenten van andere faculteiten en studenten van buiten mogen hier instromen. Dat geeft een geweldige dynamiek en past ook bij de veelzijdigheid van het thema. De komende periode starten 29 studenten met de minor.
Wat zijn de resultaten tot nu toe van de werkzaamheden van dit lectoraat?
Elk lectoraat heeft een kennissenkring. De onze bestaat uit negen docenten vanuit Instituut Paramedische Studies, Instituut Sport en Bewegingsstudies, HAN VDO en iemand van buiten de HAN. Vier docenten: Sarah Detaille, Marie-Antoinette van Kuyk-Minis, Joost de Beer en Velibor Peters,zijn bezig met een promotietraject. Zij werken onder leiding van een externe promotor aan hun onderzoek. Josephine en ik doen als copromotor de dagelijkse begeleiding. Van onze vier promovendi zal Sarah Detaille waarschijnlijk als eerste gaan promoveren. Sarah heeft onderzoek gedaan naar ´Zelfmanagement van chronisch zieke werknemers´. Ze heeft daarbij onderzocht wat de effectiviteit is van een zelfmanagementprogramma. Doel van het programma is om chronisch zieke werknemers te ´empoweren´ zodat ze beter kunnen weten wat ze nodig hebben om te kunnen werken en hoe ze daar met hun leidinggevenden over kunnen praten. Intussen hebben we een aantal projecten afgerond, de promovendi zijn volop bezig met publiceren en ons netwerk breidt langzaam uit. Op de website van het lectoraat is een lijst met publicaties te vinden.
Ook begeleiden we studenten bij het doen van onderzoek en het afgelopen jaar heeft dat geresulteerd in twee leuke publicaties. Het lectoraat heeft het onderzoek ingedeeld in twee onderzoekslijnen n.l. ´De vitale werknemer´ en ´Chronisch zieken en werk´. Binnen de onderzoekslijn ´De vitale werknemer´ is een stagnatielijst ontwikkeld, waarmee men vroegtijdig (voordat werknemers uitvallen) een beeld kan krijgen of mensen dreigen vast te lopen (mentaal of fysiek). Er komt een lijst voor de werknemers zelf een lijst voor de leidinggevende. Om onderzoek te doen naar de methodologische karakteristieken van de lijst voor werknemers komt er binnenkort een webbased versie beschikbaar.
Past dit wel binnen een hbo-opleiding die toch eigenlijk gezien wordt als een beroepsopleiding en niet een als een wetenschappelijke opleiding?
Ja zeker. Wij zijn van mening dat onderzoeksvaardigheden voor moderne professionals noodzakelijk zijn om ´evidence based´ te kunnen werken. In je werk als professional houdt je natuurlijk rekening met de wensen van de cliënt, maar ook met je eigen ervaring en met de bewijzen die er voor de effectiviteit van zorg beschikbaar zijn. Professionals kunnen hun kennis en ´know how´ op hun vakgebied vergroten door zelf onderzoek te doen. De vraag daarbij is natuurlijk hoe ver je daarin moet gaan, maar belangrijk is dat alle studenten een onderzoekende houding ontwikkelen, dat ze kritisch de ontwikkelingen in hun eigen vak volgen en dat ze desgevraagd gestructureerd gegevens kunnen aanleveren voor onderzoek. Als ze ´echte´ onderzoekers willen worden kunnen ze na de bacheloropleiding een master of science gaan volgen. We zijn er van overtuigd dat studenten met een onderzoekende houding en basale onderzoeksvaardigheden in staat zijn om betere zorg te bieden aan patiënten. Als je studenten onderzoekscompetent wil maken, zul je ook de docenten moeten scholen in het doen en begeleiden van onderzoek. In het beleidsplan van de HAN wordt dan ook naar gestreefd naar 70% medewerkers met een masteropleiding en 10% gepromoveerde medewerkers. Ook aan de scholing van docenten leveren de lectoren een bijdrage.
Kunt u iets vertellen over ICF (International Classification of Functioning disability and health van de WHO) en waarvoor jullie dit gebruiken?
De ICF is een internationale classificatie, een begrippenlijst. Met deze terminologie is het mogelijk het functioneren van mensen te beschrijven vanuit drie perspectieven:
1. het lijf (fysiek en mentaal).
2. de activiteit (zinvol handelen) en
3. de participatie (deelname aan de samenleving, bijv. werken en sporten).
Op het functioneren zijn van invloed externe factoren (waaronder bijv. arbeidsomstandigheden en het arbeidsinhoud) en persoonlijke factoren. We gebruiken de ICF-terminologie in ons onderzoek, zo kun je bijvoorbeeld beschrijven welke werkgerelateerde externe factoren bepalen of een werknemer met een chronische ziekte al dan niet kan participeren in betaalde arbeid.
Wat moet er nog volgens u gerealiseerd worden t.a.v. arbeid en gezondheid?
Ik denk dat het belangrijk is dat paramedici zich bewust zijn hoe belangrijk het is om, in hun diagnostisch proces en bij het opstellen van behandeldoelen, werk integraal mee te nemen. Duurzame inzetbaarheid van werknemers vereist inzet van zowel werkgevers als werknemers. Werkgevers moeten zorgen voor veilig en aantrekkelijk werk, werknemers moeten zorgen voor een gezonde leefstijl en voor een attitude ´leven lang leren´. Verder zou ik graag willen dat werkgevers zich ervan bewust worden dat werknemers met een chronische ziekte zeer productief en waardevol kunnen zijn voor een bedrijf.
Hoe brengen jullie de werkzaamheden van het lectoraat Arbeid en Gezondheid onder de aandacht?
Binnen de HAN zien we daar een duidelijke taak weggelegd voor de leden van onze kenniskring: als ´ambassadeurs´ van het lectoraat kunnen zij de activiteiten van het lectoraat meer bekend maken binnen hun eigen opleiding. Docenten en studenten moeten weten dat zij bij ons kennis kunnen komen halen en dat zij mee kunnen doen aan projecten. Omgekeerd horen we van de kenniskringleden graag welke ontwikkelingen er spelen binnen de opleidingen.
Buiten de HAN is het belangrijk om bekend te worden bij de verschillende partijen in het veld. Dat gaat deels via publicaties en door het verzorgen van lezingen en workshops, maar daarnaast zijn we natuurlijk continu en actief op zoek naar onderzoeksvragen, samenwerkingspartners en geld!
Bron
Insite GGM
Meer weten?
Ga naar de website van het lectoraat Arbeid en Gezondheid
Aantal reacties: 0