Specifieke didactiek voor werkend lerenden?

De gedachtegang van De Bruyn en Bruggeman over de didactiek voor werkend lerenden komt voort uit de wetenschappelijke literatuur. Volgens Simons (1991) verschilt het leren van volwassenen van dat van kinderen/adolescenten en moet de opleider anders te werk gaan bij volwassenen dan bij kinderen/adolescenten. De centrale vraag van deze Ronde Tafelbijeenkomst sluit hierop aan: Vraagt het leren van (werkende) volwassenen een specifieke didactiek en een specifieke scholing van docenten? De Bruyn en Bruggeman beantwoorden deze vraag met een overtuigende 'ja'!

Voldoen aan verwachtingen?

De neiging van docenten is om controle over de inhoud te houden. Daarnaast zijn zij gericht op de overdracht van met name kennis. Bovendien speelt controle over de tijd en het tempo een belangrijke rol. De verwachtingen van een docent in de volwassen didactiek verschillen. De docent zou de student moeten betrekken bij het ontwerpen van het leerproces en de student moeten gebruiken als leerbron. Verder dient de docent veel mogelijkheid te bieden voor dialoog en eigen bijdrage. Ook kan de docent laten zien hoe nieuwe kennis toegepast kan worden in de dagelijkse realiteit van de student.

Bekwaamheden van docenten in de volwassen didactiek

Volgens de Bruyn en Bruggeman dienen docenten in de volwassen didactiek niet alleen een specialistisch en actueel kennisniveau, maar ook een toegepast kennisniveau te hebben. Dit is niet het enige, ook dienen docenten probleemoplossende-, leerproces- en sociale- en communicatievaardigheden te beheersen. Docenten dienen intensief te reflecteren op de eigen beroepspraktijk.

Verschil voltijd- en deeltijdstudent

Voordat de volwassen didactiek ter discussie werd gesteld is door De Bruyn en Bruggeman als eerst beantwoord wat nu precies het verschil is tussen een voltijd en een deeltijd/duale student. Een verschil is volgens De Bruyn en Bruggeman bijvoorbeeld "dat volwassenen in vaste patronen zitten, die lastiger zijn om te doorbreken." Daarnaast heeft leren bij de verschillende doelgroepen een ander doel. Bij de voltijdstudent staat meer het leren samenwerken en luisteren centraal, terwijl bij een deeltijd of duale student meet samenwerken en reflecteren centraal staat. Er wordt hierbij constant een verbinding gemaakt met het werk van de student. Feitelijk is de context anders.

Discussie verwachtingen student

Uiteindelijk staat de vraagstelling tijdens de bijeenkomst ter discussie. De Bruyn en Bruggeman veronderstellen dat er een specifieke didactiek en een specifieke scholing van docenten nodig is. Een aantal mensen in het publiek hebben ze nog niet helemaal kunnen overtuigen. Zij zien meer in bijvoorbeeld een flexibele docent. Het verschil tussen de groepen studenten vraagt flexibiliteit van de docent. Voor de docent is het lastig om theorie te koppelen aan praktijkvoorbeelden, omdat voor de deeltijd en duale student de theorie over het algemeen een meerwaarde heeft.

Wat bij de discussie nog meer naar voren komt is dat de student haar verwachtingen uit moet spreken naar de docent. Wat wil iedereen hier leren? Zo blijkt uit de praktijk dat volwassenen op zoek zijn naar handvatten om 'het leren te leren'. De volwassen student blijkt niet efficiënt te kunnen studeren. Dat zou volgens de aanwezigen van de Ronde Tafelbijeenkomst opgenomen moeten worden in het curriculum. Een opmerking van één van de aanwezigen is dat er dan wel goed gekeken dient te worden of er docenten zijn die les willen geven aan deeltijd en duale studenten. Over de thematiek 'Werken en Leren' wordt verder gediscussieerd op de HANovatie themadag op 2 november 2011 in Arnhem.
Verder wordt er gewerkt aan de tot standkoming van een netwerk docenten, die lesgeven aan (werkende) volwassenen.

Verslag door Jantine van der Maarel