Reactie op Instellingsplan 2012-2016:visie:Organisatie-intelligentie
18 januari 2012
Toon Griffioen, directeur NDO, reageert op Instellingsplan 2012-2016:visie. Hij pleit voor kwaliteitsbevordering, systematisch en systemisch. Standaardisatie van processen en daarbij oog voor de mens.
Ik ben het van harte eens met de focus op kwaliteit en de prioriteit van/voor kwaliteit boven kwantiteit (groei). Met betrekking tot kwaliteit zie ik, naast het hoog leggen van de lat, steeds meer de noodzaak om kwaliteit systematisch en systemisch te benaderen. Systematisch door kwaliteit te borgen onder andere door het hanteren van standaards en vooral gestandaardiseerde processen, systemisch door kwaliteitsaspecten met elkaar te verbinden en te zoeken naar samenhangende verbeteringen. Daarin is een hogeschool niet anders dan een autofabriek of een ziekenhuis.
Docent is sleutel tot maatwerk
Op basis van vooraf vastgestelde specificaties die passen in een ontwerp of een behandeling, wordt de toegevoegde waarde, in ons geval onderwijs, in een keten van geplande activiteiten een product of een dienst geleverd. Onderwijs- en zorginstellingen zijn bijzonder omdat de dienst wordt geleverd aan mensen die stuk voor stuk uniek zijn en een onderdeel zijn van het eindresultaat, in ons geval een diploma. De sleutel tot het maatwerk vormt de docent die binnen kaders autonome varianten van didactisch handelen kiest. Vaak wordt standaardisatie in het onderwijs gezien als een bedreiging van de autonomie van docenten. Ik ben ervan overtuigd dat standaardisatie van processen en informatievoorziening binnen de HAN de sleutel is voor goed en betaalbaar maatwerk (de student centraal), snelle en degelijke ontwikkeling, inspirerend en goed te verantwoorden onderwijs. Kwaliteit binnen de HAN dient zich dus te richten op verbeterprocessen die strak gekoppeld zijn aan het primaire (onderwijs-) en ondersteunende (administratieve, facilitaire, etc.) proces. Daarnaast dient kwaliteit te worden geborgd door goede, integrale informatiesystemen.Keuzes maken
Wordt de school daarmee een leerfabriek? Nee, integendeel, als processen en systemen maar ten dienste staan aan het onderwijs. Het alternatief is een hogeschool die steeds weer investeert in dezelfde verbeteracties terwijl de wereld om ons heen, zoals jullie ook concludeerden, snel verandert. In een snel veranderende omgeving is kwaliteit een begrip met een korte levensduur. Ik zou graag spreken voor de HAN van "Organisatie-intelligentie", het vermogen om in snel veranderende omstandigheden adequaat te reageren. Dat lukt niet als je steeds alles opnieuw moet uitvinden. Kwaliteit betekent inderdaad voor de HAN ook het maken van keuzes, uiteraard op basis van feiten en minder op beleving. Daarbij speelt informatievoorziening ook weer een belangrijke rol.Mens en systeem kunnen niet zonder elkaar
Tot slot: de intrinsieke kwaliteit en de energie die de HAN kan opbrengen om zich te onderscheiden zit niet alleen in standaards en systemen, maar in mensen en de manier waarop zijn communiceren en elkaar inspireren. Vanuit Interstudie NDO zijn wij begonnen om de verbinding tussen mens en systeem te leggen door middel van trots en inspiratie. Mens en systeem kunnen in deze moderne tijd niet zonder elkaar, wat een mooi vak hebben weToon Griffioen, directeur NDO
Aantal reacties: 2
Helder betoog van Esther en Toon. Goede standaardisatie ontzorgt inderdaad de docent, het opleidingsteam en de student. Soms ervaart men dat zo, soms ook niet. Om inzicht te krijgen in het 'waarom niet', moet er nog een puzzelstukje uitgediept worden, waar Toon en Ester wel aan refereren, maar wat nog niet helemaal uit de verf komt. Dat puzzelstukje is communicatie en veranderkundige vaardigheid. Hoe je een product aanbiedt, hoe je mensen vraagt om over te gaan op een nieuwe standaard, is cruciaal in de acceptatie. Een mooi voorbeeld mocht ik onlangs zelf ondervinden. De HAN gaat over op het digitaal goedkeuren van facturen. Scheelt een hoop tijd, energie en copietjes, maar vraagt een andere manier van werken. In plaats van alleen een mailtje met de aankondiging van de nieuwe werkwijze met een instructie. komt er iemand bij alle budgethouders langs (indien ze willen) om ze kort wegwijs te maken. Heerlijk ontzorgend en goed voor de acceptatie.
Ik onderschrijf je betoog waarin je pleit voor standaardisatie van de onderwijsondersteunende processen om daarmee maatwerk (en dus kwaliteit) te realiseren. Flexibiliseren door te standaardiseren. Graag maak ik hierover een aanvullende opmerking.
Je schetst dat goede integrale informatiesystemen nodig zijn om (onderwijs)kwaliteit te borgen. Daar ben ik het volledig mee eens. Ook zie ik in de praktijk dat we hier binnen de HAN nog stappen in moeten maken. Informatievoorziening is echter een complex proces. De verbetering van de informatievoorziening kent verschillende kanten: De eerste kant is de technische kant (bestaande systemen moeten gekoppeld worden om tot integrale systemen te komen. Dit vereist technische oplossingen. Het voert te ver om hier diepgaand op in te gaan, maar er is behoefte aan governance op dit terrein). De tweede kant is de ‘data’kant (ook nog een beetje technisch, maar het realiseren van een goede informatievoorziening is alleen mogelijk als de systemen ‘met elkaar kunnen praten’ en dat kan alleen als we als mensen dezelfde taal spreken en dit op eenzelfde manier vertalen in data in de systemen. Ook hier is meer over te zeggen, bv. als het gaat om datakwaliteit en historie etc.). De derde kant is de organisatie/proces kant (hier gaat om vragen als wie is waarvoor verantwoordelijk, wie is eigenaar van welk systeem en welke data etc. Een integrale informatievoorziening vraagt om ontschotting en meer focus op de keten. De vierde kant is de mensen kant (hier gaat het om de inrichting, maar ook de uitvoering van de informatievoorziening. Wat hier essentieel is, is dat de mensen die gebruik maken van de informatievoorziening de discipline op kunnen brengen om te zorgen voor een goede datakwaliteit (op tijd, betrouwbaar etc.)). Deze vier kanten moeten in combinatie opgepakt worden.
Ook ik pleit voor meer standaardisatie (en minder vrijheid) in de inrichting van de onderwijsondersteunende systemen, dit komt de kwaliteit van de systemen en dus het onderwijs ten goede. Het is ook goedkoper, omdat je meer gebruik kunt maken van standaardsystemen en het beheer minder ingewikkeld is.
We moeten ons realiseren dat we spreken over standaardisatie van informatie en niet over standaardisatie van onderwijs. Bij een goede standaardisatie van de informatievoorziening (en de onderwijsondersteunende systemen), ontzorgen we de docent, zodat deze meer ruimte krijgt om goed onderwijs te geven.