Hoe zit het met HAN-promovendi op weg naar HAN University of Applied Sciences?

Op weg naar de University of Applied Sciences

Annelies de Jeu, Programmamanager Onderzoek bij de HAN: "In ontwikkeling naar een University of Applied Sciences (UAS) wil de HAN het aantal docenten met een masterdiploma en het aantal gepromoveerde docenten verhogen. Voor die laatste categorie gaat de HAN uit van 15% in 2016. Met name bij de masteropleidingen van de HAN willen we gepromoveerde docenten inzetten. Het genoemde percentage halen we niet alleen door de door het College van Bestuur gefinancierde promotietrajecten, maar ook door bij vervulling van vacatures meer gepromoveerden aan te stellen."

"Ik juich de ontwikkeling tot een UAS toe", aldus associate lector Lisbeth Verharen. Lisbeth heeft begin november 2011 de opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening verlaten vanwege het aanvaarden van de functie associate lector Acute Intensieve Zorg bij de HAN en de functie van Lector Jeugd, Gezin & Samenleving bij Avans. "Door middel van praktijkgericht onderzoek kunnen wij bijdragen aan de kwaliteit en vernieuwingen in de praktijk en het onderwijs. Voor kwalitatief goed onderzoek en onderwijs is het nodig dat docenten academisch zijn geschoold en dat meer docenten promoveren. Daarnaast moeten docenten het beroep waarvoor zij opleiden goed kennen (liefst van binnenuit). De lat komt hoger te liggen: voor het werkveld én voor het onderwijs. We moeten niet denken in de tegenstelling onderwijs en onderzoek. Voor mij is dat een geheel. Een instelling voor hoger onderwijs hoort zich bezig te houden met onderzoek, om de kwaliteit van onderwijs en de beroepen waarvoor zij opleiden mede op peil te houden."

Input voor vormgeven promotiebeleid

Om die 15% te realiseren, is er een HAN-breed promotiebeleid opgesteld. Voor het opstellen van dit promotiebeleid is voorafgaand, zoals beschreven in het in 2009 door het College van Bestuur vastgestelde promotiebeleid, een vragenlijst voorgelegd bij 21 (beoogde) HAN-promovendi. Via deze manier is geïnventariseerd wat zij als hobbels op het promotiepad, of de weg daar naar toe zien. Bij het opstellen van de richtlijnen en uitgangspunten als onderdeel van een HAN-breed promotiebeleid zijn opgedane ervaringen sturend geweest. Uit de vragenlijst kwam naar voren dat het is belangrijk meer aandacht te besteden aan ondersteuning bij het voorbereidend werk en aan planning en begeleiding tijdens het promotieonderzoek. Waar effectief en gewenst, worden er gezamenlijke activiteiten voor HAN-promovendi georganiseerd. En omdat de omstandigheden waaronder binnen het hbo gepromoveerd wordt bijzonder zijn, is het voor alle betrokkenen van belang de juiste kandidaten te werven en selecteren en daar specifieke eisen aan te verbinden.

Voorwaarden en eisen promotieonderzoek

De Jeu: "Binnen de HAN worden docenten zowel door lectoren als door hun leidinggevenden (instituutsdirecteuren) gestimuleerd om te verkennen of promotieonderzoek iets voor hen is. Om in aanmerking te komen voor een promotieonderzoek moet er aan een aantal voorwaarden worden voldaan." Deze voorwaarden zijn vastgelegd in het promotiebeleid, zoals:

• De kandidaat moet al enige tijd werkzaam zijn geweest in een kenniscentrum van de HAN, ervaring hebben opgedaan met publiceren, een lector moet verbonden zijn aan het onderzoek en het onderzoek past binnen de programmering van het kenniscentrum.
• Het onderzoek moet gekoppeld kunnen worden aan het onderwijs van de HAN, aan een vraag uit de beroepspraktijken aan de onderzoeksprogrammering van een van de kenniscentra.

Lisbeth Verharen was al lid van de kenniskring van het lectoraat Acute Intensieve Zorg en in contact met het werkveld is haar onderzoeksvraag ontstaan. "Toen dit onderzoek concreet vorm kreeg en steeds omvangrijker werd heb ik met de lector Joke Mintjes de mogelijkheden van promoveren besproken en een promotieplan geschreven. Op verschillende momenten hebben MWD-studenten in het onderzoek geparticipeerd: tweemaal een groep studenten in de afstudeerfase van de opleiding en eenmaal een groep studenten in het kader van hun tweedejaarsstage. Zij deden literatuurstudie, droegen bij aan de ontwikkeling van een vragenlijst en namen vragenlijsten en interviews af."

Betrokken bij het onderwijs

De meeste promovendi besteden 0.4 fte (of iets meer) aan hun promotieonderzoek en blijven voor de rest van hun werkzaamheden werken in het onderwijs. De Jeu: "Aangezien onderzoek een steeds belangrijkere rol speelt binnen de HAN verwachten we dat docenten ook na hun promotieonderzoek betrokken willen blijven bij het onderwijs en het onderzoek bij de kenniscentra van de HAN."

Verharen: "Toen ik aan mijn promotietraject begon, was dit niet om het onderwijs te verlaten. Ik hield mij bezig met onderzoek om een bijdrage te kunnen leveren aan de beroepspraktijk en het onderwijs. Toen ik de kans kreeg op dat onderzoek te promoveren, ben ik dat niet uit de weg gegaan. Ik vond het een geweldige kans mij een aantal jaren intensiever met het onderwerp van mijn onderzoek (psychosociale hulpverlening voor naasten van traumapatiënten) bezig te houden. Een kans om te verdiepen. Ondanks dat ik het onderwijs heb verlaten als hoofddocent, blijf ik als (associate) lector dus wel betrokken bij onderwijs. Zo geef ik bijvoorbeeld les bij de minor High Care van de bacheloropleiding Verpleegkunde en bij de masteropleiding Social Work van de HAN. Als lector vind ik dat je de taak hebt bij te dragen aan het vergroten van de kwaliteit van het onderwijs door er voor te zorgen dat nieuwe kennis en inzichten het onderwijs bereiken."

Meer informatie

• Meer informatie over het promotiebeleid van de HAN? Download het promotiebeleid, kijk op Insite of neem contact op met Annelies de Jeu via Annelies.deJeu@han.nl of T 026 – 369 16 68.
• Meer weten over het promotieonderzoek van Lisbeth Verharen? Mail naar Lisbeth.Verharen@han.nl.

Door: Marije Peters