Modern praktijkonderwijs in het Praktijkhuis

Veranderingen in de zorg

In de komende jaren is een verdere verschuiving zichtbaar naar zorg ‘in de wijk’ waarbij het doel is om mensen langer zelfstandig te laten functioneren in de eigen omgeving. Ook verandert de zorg van aanbodgericht naar klantgericht, worden de zorgprofessionals steeds meer onderdeel van een multiprofessioneel team (zorgketens, zorgpaden) en vragen nieuwe zorgtechnologieën, het EPD (Elektronisch Patiënten Dossier) en kwaliteitszorg om onderlinge samenwerking van zorgprofessionals en het (leren) verstaan van elkaars taal. Niet in de laatste plaats komt de betaalbaarheid van de zorg sterk onder druk te staan en dat gaat stevige beleidskeuzes vragen. Van zorgprofessionals gaat gevraagd worden om, naast zorginhoudelijke vraagstukken, ook financieringsvraagstukken te kunnen hanteren. Multidisciplinair werken is hier cruciaal bij.

Praktijkhuis

Het onderwijs speelt op deze ontwikkelingen in zodat de kennis en kunde van studenten aansluit bij de vraag uit het beroepenveld. Daarom besloten het Instituut voor Verpleegkundige Studies (IVS) en het Instituut voor Paramedische Studies (IVS) een aantal jaren geleden om de samenwerking te intensiveren. De basisgedachte daarbij was dat het praktijkonderwijs modern, beroepsgericht en intensief moet zijn. De omgeving waarin het moderne praktijkonderwijs gegeven moet worden is innovatief, open en transparant, toegankelijk/laagdrempelig, heeft een professionele uitstraling, is zichtbaar en voelbaar en nodigt uit tot ontmoeten. Dit resulteerde in de gedachte tot realisatie van een Praktijkhuis; een regionaal centrum voor beroepsontwikkeling in de zorg, waar onderwijs-onderzoek-beroepenveld elkaar ontmoeten en inspireren tot vernieuwing.

Kleinschaligheid binnen grootschaligheid

Binnen dit Praktijkhuis zijn alle opleidingen van IVS en IPS herkenbaar aanwezig. Dat zorgt ervoor dat er ‘kleinschaligheid binnen grootschaligheid’ is en dat studenten een eigen herkenbare plek binnen het gebouw hebben. Uiteraard worden studenten allereerst opgeleid tot uitstekende professionals. Hiervoor wordt in het Praktijkhuis een real life leeromgeving gecreëerd waarvoor de verbouwing in volle gang is. Voor Ergotherapie is er al vanaf medio november 2011 een compleet appartement beschikbaar en voor de opleiding Logopedie zijn eigentijdse behandelruimtes gerealiseerd, zoals men die in de daadwerkleijke beroepspraktijken tegen komt. De verbouwing van de overige verdiepingen zal aan het begin van het studiejaar 2012-2013 zijn afgerond. Dan beschikken alle verpleegkundige en paramedische opleidingen over een state of the art inrichting met een voor hen herkenbare praktijksituatie.

Pijlers

De Praktijkhuis gedachte leunt op een aantal pijlers:
- Community of Learning
- Simulatie en casuïstieken
- ICT en nieuwe zorgtechnologieën
 

Community of Learning

Studenten en praktijkcoaches zitten in het Praktijkhuis dicht bij elkaar. Deze praktijkcoaches (docenten van de betreffende opleiding) hebben hun werkplek in het Praktijkhuis. Studenten die aan het oefenen zijn kunnen met hun vragen direct terecht bij deze praktijkcoaches. De interactie tussen docent en student maar ook tussen studenten onderling, wordt hiermee gestimuleerd. Binnen de opleiding fysiotherapie wordt al gewerkt met praktijkcoaches en de ervaringen zijn positief. De andere opleidingen binnen IVS en IPS bekijken op welke wijze zij dit succesvolle concept (gaan) inzetten.
‘Voor studenten door studenten’ is een belangrijk onderdeel van het moderne onderwijs. Dit wordt op verschillende manieren ingevuld: studenten worden betrokken bij de uitleen en het beheer van oefenmaterialen; studenten worden ingezet als student-assistent en voor de ontvangst van simulatiecliënten; ouderejaarsstudenten begeleiden jongerejaarsstudenten bij de praktijklessen en/of oefensessies en studenten scholen c.q. informeren studenten van andere opleidingen over kennis van hun eigen beroep. Denk hierbij bijvoorbeeld aan stem- en presentatietraining door Logopedie studenten en de meting van vitale functies door Verpleegkunde studenten. Studenten leren zo tijdens hun studie al om met studenten van andere opleidingen samen te werken, een belangrijk onderdeel van hetgeen in het beroepenveld van hen gevraagd wordt.
Studenten willen geprikkeld worden om terug te komen in het Praktijkhuis. Dat kan door het regelmatig organiseren van lezingen, symposia, masterclasses en workshops. Een van de activiteiten hiervoor is, om lectoren en/of kenniskringleden (maandelijkse) bijeenkomsten te laten verzorgen over bepaalde casuïstiek en aan deze casuïstiek gerelateerd onderzoek. De doelen hiervan zijn het bieden van multi professioneel onderwijs, studenten en docenten kennis laten maken met nieuwe ontwikkelingen ten aanzien van multi professionele samenwerking in de beroepspraktijk, kennismaking met lectoraat en gelegenheid te bieden om studenten te interesseren voor multi disciplinaire afstudeeropdrachten.
 

Simulatie en casuïstieken

De realistische context voor de student wordt verder vergroot door gebruik te maken van goed getrainde simulatiecliënten. De simulaties, gepland en ongepland, en het werken met casuïstieken vormen een essentieel onderdeel van het praktijkonderwijs. Bij deze casuïstieken wordt gebruik gemaakt van een Elektronisch Patiënten Dossier (EPD) zodat studenten leren om met een dergelijk systeem te werken.
De complexiteit van de casuïstieken neemt in de loop van de studie toe. Steeds meer wordt daarbij er een beroep gedaan op samenwerking met studenten van andere opleidingen. Deze multi professionele samenwerking nodigt de studenten uit om over de grenzen van het eigen vakgebied heen te kijken. Jaarlijks wordt een aantal van deze multi professionele casuïstieken aangeboden waaraan de student zal moeten deelnemen. Vooralsnog zijn dit extracurriculaire activiteiten.
 

ICT en nieuwe zorgtechnologieën

In het Praktijkhuis wordt gebruik gemaakt van moderne onderwijsmiddelen, een digitaal reserveringsysteem en een digitaal voorraadbeheer en -uitleensysteem.
Continue wordt gekeken welke ontwikkelingen er in het beroepenveld zijn op het vlak van ICT en zorgtechnologieën. De meest belangrijke zullen in het Praktijkhuis beschikbaar zijn om studenten goed voorbereid de stage in te laten gaan. Dat betekent wel dat met elkaar kritisch gekeken zal moeten worden hoe deze ontwikkelingen in het onderwijs ingepast kunnen worden.
Het Praktijkhuis moet de plaats worden waar de presentatie van innovaties gaat plaatsvinden. Om dit te realiseren is het nodig om een stevig netwerk te formeren en te zorgen dat het Praktijkhuis daadwerkelijk het kloppende kennishart van de regio wordt. 

In de volgende Nieuwsbrief HANovatie een artikel over "Praktijkcoaching".