iXPERIUM: leren met ICT

Het iXPERIUM is een ict-ontdekkings- en onderzoeksruimte waar de allernieuwste educatieve ict-toepassingen opgesteld staan. Hier kunnen basisschoolleraren en -leerlingen, pabostudenten en -docenten, en ieder ander die hart voor onderwijs heeft, de mogelijkheden op het gebied van ‘leren met ict’ uitproberen, verkennen en ontdekken. Ook kunnen zij, samen met onderzoekers en andere experts, ict-leerarrangementen ontwerpen en vervolgens uitproberen op de eigen (stage)school om te kijken wat waar werkt, voor wie en waarom.

Totstandkoming ontwikkeling van het iXPERIUM

De ontwikkeling van het iXPERIUM is geïnitieerd vanuit het Community Learning Center (CLC) Arnhem. Deze organisatie richt zich op versterking en innovatie van het onderwijs in de regio en is een samenwerkingsverband tussen PO besturen (Delta, Fluvius en De Basis), de Hogeschool Arnhem Nijmegen (PABO en lectoraat Leren met ICT) en de gemeente Arnhem. In haar aanpak staat de verbinding tussen “leren, innoveren, onderzoeken en technologie” centraal.

Vanuit het werkveld is er behoefte aan voorbeelden, om te zien wat er mogelijk is met ICT en onderwijs. Het iXPERIUM wil leerkrachten inspireren, maar vooral zorgen voor een goede vertaalslag van de inspirerende ideeën naar het werkveld.

Verbinding met het werkveld

In het iXPERIUM worden verschillende zones ingericht. In een deel kunnen leerkrachten, kinderen, pabo-docenten en -studenten toepassingen uitproberen die herkenbaar zijn, smartboard, stemkastjes e.d. Deze toepassingen kunnen ze bij wijze van spreken vandaag oefenen en morgen in hun les toepassen. Om in educatieve termen te spreken, dit zijn toepassingen in de zone van naaste ontwikkeling. Daarnaast worden meer ‘horizon’ toepassingen beschikbaar gesteld, die uitgeprobeerd kunnen worden, maar waarschijnlijk niet meteen toepasbaar zijn. Deze toepassingen kunnen bijvoorbeeld vanuit het lectoraat aangedragen worden De toepassingen hebben de potentie om het onderwijs ver-der te innoveren en daar koppelt het lectoraat dan onderzoek aan. 

Het ondersteunen van visieontwikkeling en curriculumontwikkeling op scholen is een van de diensten die vanuit het CLC Arnhem wordt aangeboden. De ‘horizon’ toepassingen kunnen bijvoorbeeld helpen om een visie van een school aan te koppelen. Verder worden er bijvoorbeeld workshops voor leerkrachten gegeven in diverse ICT-toepassingen.

Leerlingen van het basisonderwijs zijn ook een belangrijke doelgroep voor het iXPERIUM, zij kunnen hier ICT-toepassingen gebruiken die ze op hun eigen school nog niet hebben. Zij kunnen bijvoorbeeld te gast zijn in het iXPERIUM. 

iXPERIUM en Leven Lang Leren van leerkrachten en docenten?

Nieuwe mogelijkheden uitproberen om het onderwijs te verrijken en eigentijdser te maken is een eigenschap die je mag verwachten van leerkrachten in deze tijd, waarin ICT steeds belangrijker plek krijgt in de maatschappij en de ontwikkelingen zich in een steeds sneller tempo gaan. Docenten van de PABO leiden de leerkrachten van de toekomst op. In hun onderwijs moeten zij het goede voorbeeld geven voor de studenten, ook in het gebruik van ICT. Het iXPERIUM geeft de PABO-docenten de mogelijkheid studenten goed voor te bereiden, op lesgeven verrijkt met ICT. Op die manier worden studenten voorbereid op een leven lang leren als leerkracht, waar onderwijsinnovatie met ICT een deel vanuit zal maken.

Verbinding met onderzoek

Een belangrijke eigenschap van alle (aankomende) docenten is dat ze een onderzoekende houding hebben en dat ze geen onderwijs geven vanuit het idee; ‘dit doen we al 150 jaar zo, dus daarom blijven we het zo doen’. De inzet van ICT in het onderwijs vraagt een onderzoekende houding van docenten, het iXPERIUM biedt een veilige omgeving om met nieuwe ontwikkeling kennis te maken en te experimenteren/ oefenen.
De kennisontwikkeling binnen ICT en onderwijs gaat heel snel, daarom is de koppeling met het lectoraat belangrijk, zij kunnen zorgen voor een vertaalslag van onderzoek naar de praktijk van docenten. Studenten participeren ook in het onderzoek van lectoraten en daarmee ontwikkelen ze de benodigde onderzoekende houding. Daarnaast voeren alle studenten tijdens hun LiO-stage een klein project uit met de inzet van ICT in het onderwijs. Door het onderzoek en de experimenten van studenten komt de nieuwe kennis naar de praktijk en kunnen leerkrachten een betere afweging maken van welke toepassingen ze willen gebruiken.  

Toekomst van Leven Lang Leren

Door het verbeteren en versterken van samenwerking tussen scholen en de PABO, zou je leven lang leren beter kunnen vormgeven. Leven lang leren van leerkrachten heeft altijd te maken met onderwijsontwikkeling. ICT is de laatste decennia een belangrijke factor geweest als het gaat om de ontwikkeling van onderwijs, dat zal in de toekomst alleen nog meer worden. ICT wordt daarmee een belangrijke factor binnen leven lang leren van leerkrachten. Als leerkrachten vanuit het werkveld drempelloos van de faciliteiten van de PABO gebruik kunnen maken, zal curriculumontwikkeling met de inzet van ICT wellicht makkelijker worden en daarmee het leven lang leren van leerkrachten en docenten beter ondersteunen. (Auteur: Ulrike Koot) 

Opening iXPERIUM!

De belangstelling voor de opening was, gezien het aantal aanwezigen, zeer groot. Zo’n 25 kinderen lieten de aanwezigen zien wat de meerwaarde is van het centrum door direct met alle opgestelde ict-toepassingen aan de slag te gaan. Daar was weinig aandringen voor nodig. Een beter pleidooi voor ict-gebruik in het onderwijs is er niet. Er werd zo al een duidelijk beeld gegeven van hoe leraren met de modernste ict-toepassingen (stemkastjes, Surface tafels, digiborden, augmented reality, Nintendo Wii, verschillende soorten ‘pads’, smartphones, robotica…) hun onderwijs een nieuwe stimulans kunnen geven. Het officiële gedeelte startte met de inleidende toespraken van Titia Bredée, directeur van de Faculteit Educatie van de HAN, en Sylvia Veltmaat, lid van het CvB van Fluvius. Samen met een aantal kinderen verrichtte Ron Bormans, voorzitter van het CvB van de HAN, vervolgens de officiële opening door het spelen van een digitaal spelletje memory. Na de laatste ‘kaartjes’ te hebben omgedraaid kwam de naam op het beeldscherm tevoorschijn: iXPERIUM.  Ron Bormans toonde zich bijzonder enthousiast over het iXPERIUM. Daarna werd het woord gegeven aan de wethouder Onderwijs van de gemeente Arnhem, Luuk van Geffen. Ook hij was vol lof en steunt het initiatief van harte.

Presentaties

Na de opening volgde de presentatie Ontdek het iXPERIUM door Marijke Kral, lector ‘Leren met ict’, over de visie en doelstellingen van het iXPERIUM (zie de pdf: Presentatie Ontdek het iXPERIUM). Aansluitend en tot slot gaven Alex van Emst en Eric Verbiest elk een lezing over respectievelijk ‘Uitgaan van verschillen vanuit onderwijsperspectief’ en ‘Uitgaan van verschillen vanuit organisatieperspectief’. Uitgaan van verschillen is immers hét thema van het iXPERIUM, waarmee wordt beoogd om leerlingen dát onderwijs te geven dat aansluit bij hun – individuele - behoeften en mogelijkheden.
Alex van Emst hield een inspirerend betoog over het verschil tussen ‘uitgaan van verschillen’ en ‘omgaan met verschillen’. Het uitgaan van verschillen noemde hij een veel grotere uitdaging, omdat daarbij ook verschillen in uitstroomniveau mogelijk moeten zijn. Bij omgaan met verschillen is het streven om die verschillen uiteindelijk zoveel mogelijk weg te werken. Met het iXperium richten we ons op het eerste: het waarderen van verschillen tussen leerlingen.
Eric Verbiest noemde in zijn eveneens inspirerende verhaal dat bij het gebruik van ict in het onderwijs het uitgangspunt het onderwijsdoel moet zijn en niet de ict-middelen en -mogelijkheden die er zijn. De vraag moet dus zijn welke ict-middelen we kunnen inzetten om bij te dragen aan de oplossing van bepaalde onderwijsvraagstukken. En dat is nou net waar we met het iXPERIUM aan willen bijdragen!
 

Gezien de gezellige drukte bij de opening, is er veel belangstelling voor het iXPERIUM. De reacties waren, zonder uitzondering, erg positief. En zoals een van de kinderen het verwoordde: “Vet! Ik zou hier elke dag wel les willen hebben.” (verslag door Rian van Hout)