Docenten schrijven studieboeken

Even voorstellen

Ik ben Petra Verhagen, docent bij de opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming (CMV) van de HAN. Ik verzorg onder meer het onderwijs op het gebied van kwaliteit en beleid, innovatie, ondernemerschap en diversiteit. Daarnaast heb ik een Bed & Breakfast in de Achterhoek en ben ik   jurylid bij Kern met Pit, een wedstrijd die burgers uitdaagt met een project verbeteringen aan te brengen in hun eigen buurt, wijk of dorp.

Ik schreef voor Uitgeverij Toerboek Zo zijn onze manieren, en ben co-auteur van Recreatie: van plannen tot praktijk, Over milieu en zekerheid en Met een groep op reis.

Kwaliteit met beleid

In 2010 verscheen bij uitgeverij Coutinho mijn boek Kwaliteit met beleid, basisboek voor sociale studies. Dit studieboek geeft studenten inzicht in de manier waarop zij als beroepskracht, zowel individueel als samen met collega’s, een bijdrage kunnen leveren aan beleid en kwaliteit binnen zorg- en welzijnsorganisaties. Inmiddels is de tweede druk uit. Het boek wordt op diverse hogescholen gebruikt. Op dit moment leg ik de laatste hand aan het boek Ondernemen en innoveren in zorg en welzijn dat komend voorjaar verschijnt.

Ondernemen en innoveren in zorg en welzijn

Ondernemen en innoveren, dat is de komende tijd de uitdaging voor professionals, werkzaam in zorg- en welzijnsorganisaties. Ondernemend en innovatief ben je immers niet alleen als je een eigen onderneming start of als je als zelfstandig professional werkt. Het betekent dat professionals, en dus ook onze studenten, moeten leren actief en flexibel in te spelen op nieuwe ontwikkelingen, nieuwe vragen van klanten, nieuwe kansen leren zien en deze weten te benutten, zelf initiatieven nemen en nieuwe samenwerkingspartners opzoeken. Dat vraagt om specifieke kwaliteiten van de professional, maar zeker ook van de organisatie.

De ruimte nemen en krijgen om te experimenteren

Neem en krijg je als professional voldoende speelruimte en ondersteuning om te experimenteren? Wordt er naar je ideeën geluisterd, hoe worden deze gewaardeerd en gefaciliteerd? Een en ander is afhankelijk van het soort organisatie en de manier waarop de organisatie wordt aangestuurd en gefinancierd. Het hele innovatieproces, van signaleren tot lanceren, komt in het boek aan bod. Ik heb veel goede praktijkvoorbeelden beschreven. Ik hoop dat studenten en collega-docenten hierdoor geïnspireerd raken en enthousiast worden om ondernemend en innovatief te werk te gaan.

Alweer een boek over ondernemen en innoveren?

Er zijn al veel boeken over ondernemen en innoveren geschreven. De koppeling naar de zorg- en welzijnsector wordt daarin niet of nauwelijks gemaakt. Als docenten van ISS (Instituut Sociale Studies) vonden we deze boeken niet echt geschikt voor onze eerste- en tweedejaars studenten. Vandaar dat ik besloot om zelf een studieboek over dit thema te schrijven.

Wat is in deze tijd de meerwaarde van een studieboek?

Studieboeken zijn vooral voor de eerste- en tweede jaars studenten heel waardevol. Zij moeten nog van alles leren over het beroep en het werkveld. Zij zijn nog niet in staat om uit de enorme hoeveelheid informatie die er via diverse media te vinden is, de juiste kennis te selecteren. De vele gezichtspunten en meningen zorgen dan voor verwarring. Juist een studieboek met een duidelijke structuur en helder perspectief biedt houvast. Vanuit de basiskennis kan de student in het derde en vierde jaar meer zelf op zoek gaan naar (aanvullende) kennis en informatie.

Het schrijfproces

Het meest inspirerende onderdeel van het schrijven is de beginfase, waarin je op zoek gaat naar een goede structuur en verschillende bronnen raadpleegt. Je duikt zelf weer diep in de meest recente literatuur, je gaat in gesprek met diverse deskundigen. Het schrijven zelf is een kwestie van discipline en heel veel tijd willen en kunnen steken in formuleren herformuleren, schaven en schrappen. Gelukkig zijn er meelezers die waardevolle feedback geven. Vanuit de uitgever is er ter ondersteuning een eindredacteur en een deskundige afdeling vormgeving. Een kwestie van co-creatie dus. Voor mij is dat hele proces heel waardevol en leerzaam.

Professionalisering?

Ik denk op deze manier een bijdrage te leveren aan de professionalisering van het onderwijs en van mezelf. Tenslotte natuurlijk ook van de studenten, die uiteindelijk professionals zullen worden die op de genoemde terreinen professioneler zullen werken.