Docenten hard aan de slag voor hoogwaardige toetsen

Professionalisering

Net voor de zomervakantie hebben de docenten van het Instituut voor Sport en Bewegingsstudies (ISBS) een scholingsochtend gehad over verschillende aspecten van toetsing. De achtergrond hiervan was dat de drie opleidingen binnen ISBS bezig zijn met een grondige verandering van hun toetsbouwwerk. Ëen van de implicaties daarvan is dat er meer kennistoetsen voorkomen in het curriculum. Het management van ISBS wil daarom dat de docenten nog beter in staat zijn goede toetsvragen te maken.

Nienke Vos, onderwijskundige en docent bij ISBS, met expertise op toetsgebied,  pakte de uitdaging aan om dit mogelijk te maken. Bij de ondersteuning van docenten moest rekening gehouden  worden met het feit dat het vlot geregeld  moest worden, de enthousiaste groep docenten groot was en Nienke vanuit haar rol als onderwijskundige, meer expertise wilde op het gebied van toetsing en training.
Daarvoor riep zij de hulp in van Service Centrum Onderwijs (SCO).  Linda Jakobs van het team ´Onderwijsontwikkeling´ en Michel Kao van het team ´ICT in Onderwijs´ hadden bij ISBS al een aantal toetstrajecten begeleid, daardoor was het  voor hen makkelijk aan te sluiten bij de ideeën en wensen van ISBS docenten ten aanzien van de professionalisering.
Tijdens een verkennende brainstorm en voorbereiding was het idee van een studieochtend snel geboren. Om de docenten praktische handvatten te kunnen bieden, was de ochtend specifiek gericht op het ontwikkelen van meerkeuze toetsvragen.

Opzet studieochtend

Docenten begonnen die studieochtend in juni met een plenaire inleiding, vervolgens ging de grote groep docenten in drie kleinere groepen uiteen en hebben ze achtereenvolgens deelgenomen aan drie korte workshops over verschillende toetsaspecten.
De drie workshops gingen over ´Kennisniveaus en toetsmatrijzen´, ´Kwaliteitscriteria bij het maken van toetsvragen´ en ´Psychometrische kwaliteit´. Bij alledrie de workshops werd een zelfde kennistoets gebruikt als praktische casus en steeds bekeken van uit een verschillend perspectief.
Bij ´Kennisniveaus en toetsmatrijzen´ ging Linda met de deelnemers aan de slag met het identificeren van het kennisniveau bij elke vraag. Wat wordt er van de student gevraagd? Moet hij toepassen, enkel reproduceren of zelfs nieuwe kennis creëren? Docenten leerden met welke soort vragen je deze kennisniveaus kan toetsen en hoe ze de verschillende kennisniveau´s in hun toets kunnen waarborgen met een toetsmatrijs met behulp van de taxonomie van Bloom (zie figuur hieronder).
In de workshop ´Kwaliteitscriteria voor toetsvragen´ hebben docenten aan de hand van een checklist met kwaliteitscriteria de kennistoets geanalyseerd. Samen met Nienke ontdekten docenten bekende en minder bekende valkuilen bij het maken van toetsvragen en leerden ze hoe ze deze valkuilen konden vermijden.
Tijdens de 3e workshop ´Psychometrische kwaliteit ´kregen de docenten van Michel een introductie in het vakgebied psychometrie, waarna zij gezamenlijk de kennistoets analyseerden aan de hand van een item- en toetsanalyse overzicht. Hierbij leerden zij dit overzicht efficiënt te analyseren, een oordeel te vellen over de toets- en toetsvraagkwaliteit en bogen zij zich over mogelijkheden om de toets te verbeteren.

Op het einde van de ochtend kwam iedereen weer samen om te reflecteren op wat zij tijdens de workshops hadden geleerd en hoe zij dit gezamenlijk binnen hun toetswerkzaamheden konden toepassen.

Wat vonden de ISBS docenten van de studieochtend?

De scholingsochtend ervoeren de docenten als erg nuttig en interessant. Meerdere docenten vonden het zelfs jammer dat er slechts een dagdeel beschikbaar was voor de scholing. Het actieve programma, waarin docenten in een rap tempo in drie workshops aan de slag gingen, zorgde er echter ook voor dat docenten inzicht kregen in verschillende aspecten die spelen bij het  ontwikkelen van meerkeuze toetsen.

De docenten hebben door de workshops een nieuwe blik gekregen op het ontwikkelen van meerkeuzetoetsen. De drie verschillende perspectieven die in de workshops centraal stonden waren voor de docenten erg verassend. Zo werd voor docenten duidelijk dat je in een meerkeuzetoets vragen kunt stellen met verschillende kennisniveaus, passend bij wat je van de studenten verwacht, in relatie tot de leerdoelen en eindkwalificaties. 

En nu verder...

Op dit moment zijn de docenten druk bezig met de voorbereidingen voor de eerst volgende toetsweken. Hierin komt de opgedane kennis tijdens de workshops goed van pas. Zo geven docenten aan beter te letten op de formulering van de vragen. Ook gaan ze de kwaliteit van tentamens van voorgaande jaren nogmaals na aan de hand van toetsanalyse overzichten. Op basis hiervan ontwikkelen zij een nieuwe toets. Ook geven docenten aan specifiek te letten op het kennisniveau van de toetsvragen. Deze vragen sluiten nu meer aan bij wat er in een bepaalde onderwijsfase van de student wordt verwacht.

Kortom, in een ochtend hebben de ISBS docenten in een rap tempo hard moeten werken om voldoende bagage te krijgen om aan de slag te gaan met hun toetsen. Door de direct inzetbare kennis kunnen zij nu de toetskwaliteit beter waarborgen. Een prima start van het studiejaar voor ISBS!

Meer weten?

Neem contact op met:

Nienke Vos (Nienke.Vos@han.nl), Linda Jakobs (Linda. Jakobs@han.nl) en Michel Kao (Michel.Kao@han.nl)