Contactteit
13 april 2012
Ik heb iets met taal
Ik raak de laatste tijd gebiologeerd door alle discussies over verhoging van contacttijd in het onderwijs. We moeten inspanningen verrichten om de contacttijd te verhogen, zelfs prestatieafspraken daaromtrent maken en dat om de lat te verhogen, het niveau moet omhoog. Telkens valt dan dat begrip contacttijd. Wat mij vervolgens bevreemdt, is dat niemand daar vraagtekens bij plaatst. Als wij erin zouden slagen alle studenten minimaal twintig uur per week aan ons te binden, hun voor twintig uur onderwijs aan te bieden, dan gaat het niveau omhoog, zullen er meer studenten het goed doen, gaan de rendementen omhoog. Ik waag dat te betwijfelen.
In alle discussies die ik hierover volg, gaat het gesprek feitelijk alleen om het element ‘tijd’ en nooit over het ‘contact’. Dat deel van de samenstelling ‘contacttijd’ staat niet voor niets voorop. Als we ons meer zouden toeleggen op de verbetering van ons contact met studenten, zou dat de ook door mij zo gewenste verhoging van het studiesucces niet veel dichterbij brengen? Ik verwacht veel meer van de verhoging van de kwaliteit van het contact, van verhoging dus van de ‘contactteit’ dan van louter de uitbreiding van uren.
Contactteit, kwaliteit van contact, is natuurlijk niet louter of misschien wel helemaal niet te vatten in cijfertjes, in een prestatieafspraak. Toch is zij wel voel- en ervaarbaar. In een ruimte waar docent en studenten echt contact met elkaar hebben, is energie, is er een vonk, gebeurt er iets. Uit Vlaanderen komt een mooie omschrijving van het begrip ‘kwaliteit’. Luk Dewulf omschrijft kwaliteit als iets wat jij van jezelf volstrekt normaal vindt, je snapt alleen niet dat de rest van de mensheid dat niet ook zo doet. Als je in je kwaliteit werkt, valt tijd ook weg, dan is tijd geen factor van belang meer. Kunnen we dus voortaan over contactteit spreken? Veel tijd hoeft dat in ieder geval niet te kosten.
Aantal reacties: 2
Ook helemaal met Frits eens. Afgezien van het feit dat studenten nog meer afhankelijk worden gemaakt van de meneer of mevrouw die het allemaal uitlegt en toelicht, wat haaks staat op de ontwikkeling van hun zelfstandigheid, is de kern: hoeveel tijd heb je nodig om iets uit te leggen?
Een docent kan heel omslachtig dat in de vorm van een monoloog doen, of kort, krachtig, met zoveel mogelijk participatie van de studenten.
Dit laatste is Kwaliteit en staat niet in een 1 op 1 relatie met Tijd.
Mijn recente ervaring: voor het eerst het onderdeel Organisatie in de Deeltijd en Duaal gegeven. In de voltijd heb ik daar 28 lesuren voor. In Du/Dlt 3contacturen om de werkwijze toe te lichten, een aantal oefenopgaven te doen. Daarna geheel online, met wekelijkse opdrachten die studenten individueel moesten posten op Scholar. Bij vragen: discussion board en binnen 1 dag feedback.
Resultaat: op 1 student na (haakte na 1 week af) allemaal een prima resultaat.
Ik heb een evaluatie gehouden en men is zeer tevreden over deze effectieve aanpak.
De lessen hebben zij niet gemist.
Nogmaals: kwaliteit zit hem niet in tijd, maar in de benutting van tijd. Ook de "digitale" tijd!
Jammer dat mijn 30 jaar onderwijs erop zit, eind van dit cursusjaar. Ik zie veel mogelijkheden voor blended onderwijs, met een forse stijging van kwaliteit. Wat mij betreft gaan we in de voltijd met deze vorm experimenteren. Ben benieuwd!
Beste Frits,
Mooie column, wat mij betreft uit het hart gegrepen. Ik sluit me aan bij je opmerking dat meer contacttijd niet hoeft te betekenen dat de kwaliteit van het onderwijs omhoog en daarmee het rendement omhoog gaat. Of kunnen we beter spreken van kwalitijd?
Mijn inmiddels bijna 20 jaar ervaring met de inzet van ICT in het onderwijs heeft mij laten zien, dat het gaat om intensiteit/intensitijd van de contacten. En die kun je o.a. bereiken door een deel van het leerproces niet in het klaslokaal te organiseren maar daarbuiten, bv. met behulp van ICT. Laat studenten eerst van elkaar leren, voordat ze het klaslokaal in komen. De tijd die studenten aan het leren besteden gaat omhoog, ze worden actiever en ze leren meer (= hogere rendementen) en de tijd die ze in het klaslokaal onder begeleiding van de docent doorbrengen is veel intensiever, omdat daar de betekenisvolle dialoog over de echte vragen plaatsvindt. De angst voor het verlies van controle als gevolg van de inzet van ICT heeft echter de overhand boven de illusie van de controle door de fysieke contacttijd te verhogen.
Ik draag graag bij aan een verdere discussie over dit onderwerp.
Met groet,
Esther