Marieke's afstudeeropdracht Logopedie: early intervention bij dove kinderen in Kenia

Marieke Ruessink vertrok voor haar afstudeeronderzoek naar Kenia. Daar voerde ze samen met 2 andere studenten een onderzoek uit naar vroegdiagnostiek en behandeling van jonge dove kinderen. 'Sommige doven worden gewoon verstopt.'

Early intervention

Wat is een situatieanalyse voor early intervention bij dove en slechthorende kinderen? 'Dat betekent dat wij het voorwerk doen voor een programma dat gehoorproblemen bij kinderen al op jonge leeftijd moet vaststellen; een programma ook dat de kinderen en hun omgeving adviseert hoe ze vervolgens met die problemen om kunnen gaan', legt Marieke uit.

Dove kinderen

'We hebben tot nu toe vooral heel veel gepraat', vertelt Marieke. 'Met specialisten, leraren en ouders. Steeds is de vraag: wat weten ze van doofheid en hoe gaan ze met dove kinderen om?' Het antwoord daarop kan sterk verschillen, merkte Marieke. 'Over het algemeen kun je zeggen dat hoe rijker mensen zijn, hoe meer ze over doofheid weten en hoe meer ook ze betrokken zijn bij hun dove kind. Inwoners van de sloppenwijken hebben vaak veel minder kennis. Soms hebben die niet eens in de gaten dat hun kind niet of nauwelijks hoort.'

Heksendokter

Bijgeloof is nog steeds stevig verankerd in de Keniase samenleving. Zeker ook als het gaat om dove kinderen. Marieke: 'Veel ouders geloven dat de doofheid van hun kind een straf is voor iets wat zij zelf verkeerd hebben gedaan. Bijvoorbeeld als ze allebei uit een andere stam afkomstig zijn of als een van de ouders is vreemdgegaan. Soms gaan ze dan naar een heksendokter voor een oplossing. Maar ondertussen houden ze het kind uit schaamte verborgen voor de buitenwereld.'

Handicap

Minder extreme gevallen maken duidelijk dat er nog een heleboel te verbeteren is op dit gebied. 'De overheid in Kenia stuurt kinderen met een handicap naar gewone scholen. Daardoor zie je klassen met daarin bijvoorbeeld zwaar lichamelijk of geestelijk gehandicapte kinderen tussen leerlingen die deze handicap niet hebben. Als de leraar niet goed weet hoe hij met zo´n handicap moet omgaan, worden die kinderen soms volledig aan hun lot overgelaten. Dat geldt ook vaak voor dove kinderen. Het is veel beter als die kinderen met elkaar in één groep worden gezet.'

Beter contact

Het early intervention program zorgt ervoor dat dove kinderen en hun ouders met elkaar in contact komen. 'Het is voor die kinderen goed om andere doven te ontmoeten en de ouders zien dat. Zo hopen we ook hen aan te zetten tot beter contact met hun eigen kind.'

Culturele verschillen

Onderzoek doen in Afrika brengt wel extra obstakels met zich mee. Het moeilijkste zijn de verschillen tussen ons als Westerlingen en de Kenianen, heeft Marieke ontdekt. 'Vanuit onze cultuur zijn wij gewend efficiënt te werken en snel actie te ondernemen. Kenianen zijn afwachtend en reageren soms behoorlijk omslachtig als je ze wat vraagt. Maar dat maakt het juist ook weer zo´n geweldige ervaring en uitdaging! Bovendien zijn de Kenianen een ontzettend vriendelijk en behulpzaam volk.' 

Marieke is dik tevreden met deze afronding van haar studie. 'Het is een geweldige afsluiting. Je best doen om wat voor een ander te kunnen betekenen, dat geeft veel voldoening. Deze ervaring zal me altijd bijblijven.'